Varaha Purana · Chapter 164

athā'nnakūṭaparikramaprabhāvaḥ //
śrīvarāha uvāca //
asti govarddhanaṃ nāma kṣetraṃ paramadurlabham //
mathurāpaścime bhāge adūrādyojanadvayam

hradaṃ tatra mahābhāge drumagulmalatāyutam //
catvāri tatra tīrthāni puṇyāni ca śubhāni ca

aindraṃ pūrveṇa pārśvena yamatīrthaṃ tu dakṣiṇe//
paścime vāruṇaṃ tīrthaṃ kauberaṃ cottareṇa tu

teṣāṃ madhye sthito bhadre krīḍayiṣye yadṛcchayā //
tatra vai śakratīrthe tu snānaṃ kuryāddṛḍha vrataḥ

modate śakraloke tu sarvadvandvavivarjitaḥ//
dakṣiṇe yamatīrthe tu snānaṃ kuryādyathāvidhi

yamasya bhavanaṃ gatvā modate kṛtaniścayaḥ//
tatrātha muñcate prāṇān lobhamohavivarjitaḥ////
yamalokaṃ parityajya mama lokaṃ sa gacchati //
tatraiva vāruṇaṃ tīrthamāsādya snānamācaret

vāruṇaṃ bhavanaṃ gatvā mucyate sarvakilbiṣāt //
tathātra muñcate prāṇānkāmakrodhavivarjitaḥ

vāruṇaṃ lokamutsṛjya mama lokaṃ sa gacchati //
tatra madhye ca yaḥ snāti krīḍate sa mayā saha

athā'tra muñcate prāṇānmama loke sa gacchati //
annakūṭaṃ tataḥ prāpya tasya kuryātpradakṣiṇam

na tasya punarāvṛttirdevi satyaṃ bravīmi te //
snātvā mānasagaṅgāyāṃ dṛṣṭvā govarddhane harim

annakūṭaṃ parikramya kiṃ punaḥ pariśocati //
somavāre tvamāyāṃ vai prāpya govarddhanaṃ girim

dattvā piṇḍaṃ pitṛbhyaśca rājasūyaphalaṃ bhavet //
gayāyāṃ piṇḍadānena yatphalaṃ prāpyate naraiḥ

tatphalaṃ prāpyate tatra nātra kāryā vicāraṇā //
govarddhanaṃ parikramya dṛṣṭvā devaṃ paraṃ harim

rājasūyāśvamedhānāṃ phalaṃ prāpnotyasaṃśayam

pṛthivyuvāca //
parikramo'nnakūṭasya vidhinā kriyate katham //
prabhāvaguṇamāhātmyaṃ tadbhavānvaktumarhati

śrīvarāha uvāca //
māsi bhādrapade yā tu śuklā caikādaśī śubhā //
govarddhane sopavāsaḥ kuryāttatra pradakṣiṇām

snātvā mānasagaṅgāyāṃ prabhāte udite ravau //
govarddhanaṃ prasādyaivaṃ hariṃ cācalamūrddhani

puṇḍarīkaṃ tato gacchetkuṇḍe snātvā vidhānataḥ //
devānpitṝnsamabhyarcya puṇḍarīkamathārcya ca

sarvapāpavinirmuktaḥ prayāti bhavanaṃ hareḥ //
kuṇḍaṃ cāpsarasaṃ nāma prasannasalilāśayam

tatra snānaṃ tarpaṇaṃ ca kṛtvā phalamavāpnuyāt //
rājasūyāśvamedhānāṃ dhūtapāpmā na saṃśayaḥ

tīrthaṃ saṃkarṣaṇaṃ nāmnā balabhadreṇa rakṣitam //
gohatyā pūrvasaṃlagnā uttīrṇā tatra dūrataḥ

snānādgacchati sā kṣipraṃ nā'tra kāryā vicāraṇā //
annakūṭasya sānnidhye tīrthaṃ śakravinirmitam

tatra kṛṣṇena pūjārthamindrasya vihato makhaḥ //
mahadindrasya cotthānaṃ bhakṣyabhojyasamanvitam

kṛtvā tuṣṭikarānsākṣādindreṇa saha saṃkathā //
indrasya varṣato'tyantaṃ tāsāṃ pīḍākaraṃ jalam

tāsāṃ gavāṃ rakṣaṇāya dhṛto girivarastadā //
so'nnakūṭa iti khyātaḥ sarvataḥ śakrapūjitaḥ

devā devyastathā gāvo ṛṣibhiśca samanvitāḥ //
pūjitāstarpitāḥ śreṣṭhāḥ śramato viṣṇunā purā

tasminsthāne tarpaṇena śatakratuphalaṃ labhet //
tataḥ kadambakhaṇḍākhyaṃ kuṇḍaṃ tu vimalodakam

snātvā pitṝnsamabhyarcya brahmalokamavāpnuyāt //
tato gaccheddevagiriṃ śatabāhusamucchritam

yatra snānāddarśanācca vājapeyaphalaṃ labhet //
mahādevaṃ tato dṛṣṭvā gatvā dhyātvā phalaṃ labhet

kuṇḍe snātvā pitṝm̐starpya kṛtakṛtyo divaṃ vrajet //
gaṅgāyāścottaraṃ yāvaddevadevasya cakriṇaḥ

ariṣṭena samaṃ yatra mahadyuddhaṃ pravarttitam //
ghātayitvā tataścemamariṣṭaṃ vṛṣarūpiṇam

kopena pārṣṇighātena mahyāṃ tīrthaṃ pravartitam //
vṛṣabhasya vadhājjñeyaṃ tīrthaṃ sumahadadbhutam

snātastatra tadā kṛṣṇo vṛṣaṃ hatvā mahāsuram //
vṛṣahatyāsamāyuktaḥ kṛṣṇaścintānvito'bhavat ///८४/
vṛṣo hato mayā cāyamariṣṭaḥ pāpapūruṣaḥ //
tatra rādhā samāśliṣya kṛṣṇamakliṣṭakāriṇam

svanāmnā viditaṃ kuṇḍaṃ kṛtaṃ tīrthamadūrataḥ //
rādhākuṇḍamiti khyātaṃ sarvapāpaharaṃ śubham

ariṣṭarādhākuṇḍābhyāṃ snānātphalamavāpnuyāt //
rājasūyāśvamedhānāṃ nātra kāryā vicaraṇā

gonarabrahmahatyāyāḥ pāpaṃ kṣipraṃ vinaśyati //
tīrthaṃ hi mokṣarājākhyaṃ nṛṇāṃ muktipradāyakam

yasya darśanamātreṇa sarvapāpaiḥ pramucyate //
indradhvajocchrayaṃ yatra pūrvasyāṃ diśi vai kṛtam

indradhvajamiti khyātaṃ tīrtha caivātimuktidam //
tatra snātā divaṃ yānti ye mṛtāste'punarbhavāḥ

tato haro nivedyāśu yātrāphalamanuttamam //
cakratīrthe naraḥ snātvā pañcatīrthākhyakuṇḍake

samāpya tīrthayātrāṃ ca rātrau jāgaraṇaṃ tathā //
govarddhane ca karttavyaṃ mahāpātakanāśanam

ekādaśyāṃ tadā rātrau kṛtvā jāgaraṇaṃ śubham //
dvādaśyāmuṣasi snātvā piṇḍaṃ nirvāpya śaktitaḥ

pitṝṇāṃ muktidaṃ teṣāṃ ya evaṃ kurute naraḥ //
sarvapāpavinirmuktaḥ paraṃ brahmādhigacchati

etatte kathitaṃ bhadre annakūṭaparikramam //
yathānukramayogena tathāṣāḍhepi cocyate

ya etacchṛṇuyādbhaktyā tīrthānukamaṇaṃ hareḥ //
govarddhanasya māhātmyaṃ gaṅgāsnānaphalaṃ bhavet

iti śrīvarāhapurāṇe mathurāmāhātmyāntargate govarddhanamāhātmye'nnakūṭaparikramaprabhāvo nāma catuḥṣaṣṭyaṣikaśatatamo'dhyāyaḥ