Varaha Purana · Chapter 127

atha brāhmaṇadīkṣāsūtravarṇanam //
sūta uvāca //
evaṃ dharmāṃstataḥ śrutvā bahumokṣārthakāraṇāt //
pratyuvāca tato bhūmirlokanāthaṃ janārdanam

aho prabhāvaḥ kṣetrasya kathyamāno'tipuṣkalam .//
ahaṃ bhārabharākrāntā laghurjātāsmi dhāvatī

vimohā ca viśuddhā ca śṛṇvānāhaṃ tvimāṃ prabho //
ahaṃ lokeṣu vikhyātā mukhāttava vinissṛtā

punaḥ pṛcchāmi te deva saṃśayaṃ dharmasaṃhitam //
yena dharmavidhānena dīkṣā prāpyate puṣkalā

etanme paramaṃ guhyaṃ paraṃ kautūhalaṃ ca me //
dharmasaṃgrahaṇārthāya tadbhavānvaktumarhasi

tato mahīvacaḥ śrutvā meghadundubhiniḥsvanaḥ //
varāharūpī bhagavānpratyuvāca vasundharām

śrīvarāha uvāca //
śṛṇu tattvena me devi mama dharmaṃ sanātanam //
devā etanna jānanti ye ca yogavrate sthitā/

etaṃ dharmaṃ varārohe maṅgalyaṃ mukhaniḥsṛtam //
ahameko vijānāmi madbhaktā ye janā bhuvi

yacca pṛcchasi me bhadre dīkṣāṃ bhāgavatīṃ kathām //
tacchṛṇuṣva varārohe karmasaṃsāramokṣaṇam

mayoktāṃ labhate kaściddīkṣāṃ caiva sukhāvahām //
cāturvarṇyavidhānena tāṃ dīkṣāṃ śṛṇu sundari

haranti manujā yena garbhasaṃsārasāgarāt //
mayi śāntaṃ manaḥ kṛtvā tadutkṛṣṭaṃ ca sundari

abhigacchedguruṃ devi śādhi śiṣyo'smi māṃ guro //
tadājñāṃ tu puraskṛtya dīkṣādravyānathāharet

lājā madhu kuśāścaiva ghṛtaṃ cāmṛtasannibham //
gandhaṃ sumanaso dhūpaṃ dīpaṃ prāpaṇakādikam

kṛṣṇājinaṃ ca pālāśaṃ daṇḍaṃ caiva kamaṇḍalum //
ghaṭaṃ vāsaḥ pāduke ca śuklayajñopavītakam

yantrikāmarghapātraṃ ca carusthālīṃ sadarvikām //
tilavrīhiyavāṃścaiva vividhaṃ ca phalodakam

bhakṣyabhojyānnapānaṃ ca karmaṇyāṃścaiva saṃcayān //
dīkṣitā yadi bhuñjanti mama karmaparāyaṇāḥ

yāni kāni ca bījāni ratnāni vividhāni ca //
kāṃcakādīni suśroṇi tāniṃ śīghramupāharet

etānyevopahāryāṇi gurumūle tataḥ param //
snātvā maṅgalasaṃyukto dīkṣākāmaśca brāhmaṇaḥ

gurostu caraṇau gṛhya brūhi kiṃ karavāṇi te //
tatastu gurvanujñāto vediṃ kuryācca puṣkalām

brāhmaṇo dīkṣamāṇastu caturasrāṃ tu ṣoḍaśahastāṃ kṛtvā tatra ca kalaśopari yuñjet

pratiṣṭhāpya vidhānena dhānyoparidṛḍhaṃ navam //
jalena pūritaṃ mantraiḥ puṣpapallavaśobhitam

tasyopari tilaiḥ pūrṇapātraṃ sthāpya vidhānataḥ //
pūjayenmāṃ guruṃ dravyaiḥ śiṣyeṇaivopakalpitaiḥ

tatrārcanavidhiṃ kṛtvā gurudharmaviniścayaḥ //
pūrvoktāni ca dravyāṇi vedimadhyamupāharet

caturaḥ kalaśāndadyāccatuṣpārśveṣu sundari //
vāripūrṇāndvijāñchuddhānsahakāravibhūṣitān

sarvataḥ śuklasūtreṇa veṣṭayeta tathānaghe //
pūrṇa pātrāṇi catvāri catuṣpārśveṣu sthāpayet

evaṃ mantraṃ tataḥ kṛtvā dadyāddīkṣāprayojakaḥ //
sa ca mantro yathānyāyaṃ yena vā tuṣyate guruḥ

yathānyāyaṃ ca saṃgṛhya gurukarmaviniścitaḥ //
prapadyāvasathaṃ viṣṇordīkṣāṇāṃ parikāṅkṣiṇaḥ

upaspṛśya yathānyāyaṃ bhūtvā pūrvamukhastataḥ //
sarvāṃstu śrāvayecchiṣyāndīkṣaṇārthaṃ na saṃśayaḥ

yastu bhāgavatāndṛṣṭvā svayaṃ bhāgavataḥ śuciḥ //
abhyutthānaṃ na kurvīta tenāhaṃ tu vihiṃsitaḥ

kanyāṃ dattvā punastāṃstu karmaṇā nopapādayet //
aṣṭau pitṛgaṇāstena hiṃsitā nātra saṃśayaḥ

bhāryāṃ priyasakhīṃ yastu sādhvīṃ hiṃsati nirghṛṇaḥ //
na tena tāṃ prāpnuvanti hiṃsakā duṣṭayonijāḥ

brahmaghnaśca kṛtaghnaśca goghnaśca kṛtapātakāḥ //
etāñchiṣyān vivarjeta uktā ye cānyapātakāḥ

bilvavṛkṣodumbarau ca tathā cānye kadācana //
karmaṇyāścaiva ye vṛkṣā na cchettavyāḥ kadācana

yadīcchetparamāṃ siddhiṃ mokṣadharmaṃ sanātanam //
bhakṣyābhakṣyaṃ ca taṃ śiṣyaṃ veditavyaṃ tadantare

karīrasya vadhaḥ śastaḥ phalānyaudumbarasya ca //
sadyobhakṣā bhavettena abhakṣyā pūtivāsikā

na bhakṣaṇīyaṃ vārāhaṃ māṃsaṃ matsyāśca sarvaśaḥ //
abhakṣyā brāhmaṇairete dīkṣitaiśca na saṃśayaḥ

parīvādaṃ na kurvīta na hiṃsāṃ vā kadācana //
paiśunyaṃ na ca karttavyaṃ stainyaṃ vāpi kadācana

atithiṃ cāgataṃ dṛṣṭvā dūrādhvānaṃ gataṃ kvacit //
saṃvibhāgastu karttavyo yena kenāpi putraka

gurupatnī rājapatnī brāhmaṇastrī kadācana //
manasāpi na gantavyā evaṃ viṣṇuḥ prabhāṣate

kanakādīni ratnāni yauvanasthā ca kāminī //
tatra cittaṃ na kartavyamevaṃ viṣṇuḥ prabhāṣate

dṛṣṭvā parasya bhāgyāni ātmano vyasanaṃ tathā //
tatra manyurna karttavyaṃ evaṃ dharmaḥ sanātanaḥ

evaṃ tataḥ śrāvayīta dīkṣākāmaṃ vasundhare //
chatraṃ copānahaṃ caiva manasā copakalpayet

dve dve audumbarasya patre vedimadhye tu sthāpayet //
kṣuraṃ caiva varārohe jalapūrṇaṃ ca bhājanam

mamāvāhanapūrvaṃ tu mantreṇa vidhinārcayet //
mantraḥ-
ॐ sapta sāgarāśca saptadvīpāni sapta pavartāśca daśa svargasahasrāśca samastāśca namo'stu sarvāste hṛdaye vasanti//
yaścaitadvarṣati punarunnamati

ॐ bhagavanvāsudeva mamaitatsāraya yuktaṃ varāharūpasṛṣṭena pṛthivyāṃ tu mantrānusmaraṇaṃ ca ājñāpayānubhāvanāsmākamājñaptamanucintayitvā bhagavannāgaccha dīkṣākāmaviprastvatprasādāttu dīkṣati

etanmantramudāhṛtya śirasā jānubhyāmavaniṃ gatena bhavitavyam

ॐ svāgataṃ svāgatavāniti

tata etena mantreṇa ānayitvā vasundhare //
arghyaṃ pādyaṃ ca dātavyaṃ mantreṇa vidhiniścayāt

mantraḥ-
akṛtaghne devānasurākṛtaghnarudreṇa brāhmaṇāya ca labdhaṃ sarvamimāṃ bhagavate'stu dattaṃ pratigṛhṇīṣva ca lokanātha

evaṃ bhūme tato dattvā arghyaṃ pādyaṃ ca karmaṇā//
kṣuraṃ gṛhītvā yathānyāyamimaṃ mantra mudīrayet

mantraḥ –
evaṃ varuṇaḥ pātu śiṣya te vapataḥ śiraḥ //
jalena viṣṇuyuktena dīkṣā saṃsāramokṣaṇam

ekasya kalaśaṃ dadyātkarmakārasya sundari //
niṣkalaṃ tu śiraḥ kṛtvā śoṇitena vivarjitam

punaḥ snānaṃ tataḥ kṛtvā śīghrameva na saṃśayaḥ//
etasya vidhivatkṛtvā dīkṣākāmasya sundari

dattvā saṃsāramokṣāya sarvakāmaviniścitaḥ//
jānubhyāmavaniṃ gatvā imaṃ mantramudīrayet

mantraḥ -
ॐ vedāmyahaṃ bhāgavatāṃśca sarvān sudīkṣitā ye guravaśca sarve //
viṣṇuprasādena ca labdhadīkṣā mama prasīdantu namāmi sarvān //५५/
natvā tu bhagavadbhaktān prajvālya ca hutāśanam //
ghṛtena madhumiśreṇa lājākṛṣṇatilaistathā

saptavārāṃstato dattvā viṃśatiṃ ca tilodanam //
jānubhyāmavaniṃ gatvā imaṃ mantramudāharet

mantraḥ –
aśvinau diśaḥ somasūryau sākṣimātraṃ vayaṃ prasannāḥ śṛṇvantu me satyavākyaṃ vadāmi

satyena dhāryate bhūmirbhūmiḥ satyena tiṣṭhati //
satyena gacchate sūryo vāyuḥ satyena vāti ca

evaṃ satyaṃ tataḥ kṛtvā brāhmaṇā vīkṣaṇaṃ punaḥ//
guruṃ prasādeyattatra mantreṇa vidhinārccayan

tisraḥ pradakṣiṇāḥ kṛtvā devaṃ bhāgavataṃ gurum //
gurupādau tu saṃgṛhya imaṃ mantramudīrayet

mantraḥ –
gurudevaprasādena labdhā dīkṣā yadṛcchayā //
yaccaivāpakṛtaṃ kiṃcidgururmarṣayatāṃ mama

evaṃ prasādayitvā tu śiṣyo mantreṇa sundari //
vedimadhye sthāpayitvā bhūtvā pūrvamukhastataḥ

śiṣyameva yato dṛṣṭvā gṛhītvā ca kamaṇḍalum //
śuklayajñopavītaṃ ca imaṃ mantramudāharet

mantraḥ –
viṣṇuprasādena gato'si siddhiṃ prāptā ca dīkṣā sakamaṇḍaluśca //
gṛhītvā tu karābhyāṃ yukto'si karmaṇā kriyāyāṃ caiva

tato mukhapadaṃ kṛtvā dīkṣito guruṇā tathā //
sarvapradakṣiṇaṃ kṛtvā imaṃ mantramudāharet

adho'dho bhūtvā yadyahaṃ bhrāmyallam̐bdho gururviṣṇudīkṣā ca labdhā //
tava prasādācca guro yathā ca

etena mantreṇa mukhapadaṃ kārayet //
śaucaseke vai kuryāddevāntantuvāsasam

evaṃ vai vāsa ādatte gṛhṇa vatsa kamaṇḍalum //
imaṃ lokeṣu vikhyātaṃ śodhanaṃ sarvakarmasu

mantraḥ –
gṛhṇīṣva gandhapātrāṇi sarvagandhaṃ sukhocitam //
sarvavaiṣṇavakaṃ śuddhaṃ sarvasaṃsāramokṣaṇam

madhuparkaṃ gṛhītvā ca tvimaṃ mantramudīrayet //
mantraḥ –
gṛhāṇa madhuparkaṃ ca prārthakāya viśodhanam

tato gṛhītvā caraṇau guroryatnātsutoṣayet //
śirasā cāñjaliṃ kṛtvā manaścaiva susaṃyatam //
gurūpadiṣṭaṃ sandhārya imaṃ mantramudīrayet

mantraḥ –
śṛṇvantu me bhāgavatāstu sarve guruśca me sarvakāmakṣayaṃ cakāra //
ahaṃ śiṣyo dāsabhūtastathaiva devasamo guruśca me tathopapannam

eṣāgame brāhmaṇasya dīkṣā bhūme hyudāhṛtā //
trayāṇāmatha varṇānāṃ mama dīkṣāvidhīñchṛṇu

etenaiva vidhānena dīkṣayeta vasundhare //
ubhau ca prāpnutāṃ siddhimācāryaḥ śiṣya eva ca

iti śrīvarāhapurāṇe brāhmaṇadīkṣāsūtraṃ nāma saptaviṃśatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ