Vāmanapurāṇa, Saromāhātmya · Chapter 14

iti śrīvāmanapurāṇe saromāhātmye trayodaso 'dhyāyaḥ
lomaharṣaṇa uvāca /
tato rāmahṛdaṃ gacchet tīrthasevī dvijottamaḥ /
yatra rāmeṇa vipreṇa tarasā dīptatejasā

kṣatramutsādya vīreṇa hradāḥ pañca niveśitāḥ /
pūrayitvā naravyāghra rudhireṇeti naḥ śrutam

pitarastarpitāstena tathaiva ca pitāmahāḥ /
tataste pitaraḥ prītā rāmamūcurdvijottamāḥ

rāma rāma mahābāho prītāḥ smastava bhārgava /
anayā pitṛbhaktyā ca vikrameṇa ca te vibho

varaṃ vṛṇīṣva bhadraṃ te kimicchasi mahāyaśaḥ /
evamuktastu pitṛbhī rāmaḥ prabhavatāḥ paraḥ

abravīt prāñjalirvākyaṃ sa pitṛn gagane sthitān /
bhavanto yadi me prītā yadya nugrāhyatā mayi

pitṛprasādādiccheyaṃ tapasāpyāyanaṃ punaḥ /
yacca poṣābhibhūtena kṣatramutsāditaṃ mayā

tataśca pāpānmucyeyaṃ yuṣmākaṃ tejasā hyaham /
hradāścaite tīrthabhūtā bhaveyurbhuvi viśrutāḥ

evamuktāḥ śubhaṃ vākyaṃ rāmasya pitarastadā /
pratyūcuḥ paramaprītā rāmaṃ harṣapuraskṛtāḥ

tapaste varddhūtāṃ putra pitṛbhaktyā viśeṣataḥ /
yacca roṣābhibhūtena kṣatramutsāditaṃ tvayā

tataśca pāpānmuktastvaṃ pātitāste kvakarmabhiḥ /
hradāśca tava tīrthatvaṃ gamīṣyanti na saṃśayaḥ

hradeṣveteṣu ye snātvā svān pitṝṃstarpayanti ca /
tebhyo dāsyanti pitaro yathābhilaṣitaṃ varam

īpsitān mānasān kāmān svargavāsaṃ ca śāśvatam /
evaṃ dattvā varān viprā rāmasya pitarastadā

āmantrya bhārgavaṃ prītāstatraivāntarhitāstadā /
evaṃ rāmahradāḥ puṇyā bhārgavasya mahātmanaḥ

snātvā hradeṣu rāmasya brahmacārī śucivrataḥ /
rāmamabhyarcya śraddhāvān vinded bahu suvarṇakam

vaṃśamūlaṃ samāsādya tīrthasevī susaṃyataḥ /
svavaṃśasiddhaye viprāḥ snātvā vai vaṃśamūlake

kāyaśodhanamāsādya tīrthaṃ trailokyaviśrutam /
śarīrasuddhimāpnoti snātastasmin na saṃśayaḥ

suddhadehaśca taṃ yāti yasmānnāvartate punaḥ /
tāvad bhramanti tīrtheṣu siddhāstīrthaparāyaṇāḥ /
yāvanna prāpnuvantīha tīrthaṃ tatkāyaśodhanam

tasmistīrthe ca saṃplāvya kāyaṃ saṃyatamānasaḥ /
paraṃ padamavāpnoti yasmānnāvartate punaḥ /
14.19 tato gaccheta viprendrāstīrthaṃ trailokyaviśrutam /
lokā yatroddhatāḥ sarve viṣṇunā prabhaviṣṇunā

lokoddhāraṃ sāmāsādya tīrthasmaraṇatatparaḥ /
snātvātīrthavare tasmin lokān paśyati śāśvatān

yatra viṣṇuḥ sthito nityaṃ śivo devaḥ sanātanaḥ /
tau devau praṇipātena prasādya muktimāpnuyāt

śrītīrthaṃ tu tato gacchet śālagrāmamanuttamam /
tatra snātasya sānnidhyaṃ sadā devī prayacchati

kapilāhradamāsādya tīrthaṃ trailokyaviśrutam /
tatra snātvār'cayitvā ca daivatāni pitṛstathā

kapilānāṃ sahasrasya phalaṃ vindati mānavaḥ /
tatra sthitaṃ mahādevaṃ kāpilaṃ vapurāsthitam

dṛṣṭvā muktimavāpnoti ṛṣibhiḥ pūjitaṃ śivam /
sūryatīrthaṃ samāsādya snātvā niyatamānasaḥ

arcayitvā pitṛn devānupavāsaparāyaṇaḥ /
agniṣṭomamavāpnoti sūryalokaṃ ca gacchati

sahasrakiraṇaṃ devaṃ bhānuṃ trailokyaviśrutam /
dṛṣṭvā muktimavāpnoti naro jñānasamanvitaḥ

bhavānīvanāmāsādya tīrthasevī yathākramam /
tatrābhiṣekaṃ kurvāṇo gosahasraphalaṃ labhet

pitāmahasya pibato hyamṛtaṃ pūrvameva hi /
udgārāt surabhirjātā sā ca pātālamāśritā

tasyāḥ surabhayo jātāḥ tanayā lokamātaraḥ /
tābhistatsakalaṃ vyāptaṃ pātālaṃ sunirantaram

pitāmahasya yajato dakṣiṇārthamupāhṛtāḥ /
āhutā brahmaṇā tāśca vibhrāntā vivareṇa hi

tasmin vivaradvāre tu sthito gaṇapatiḥ svayam /
yaṃ dṛṣṭvā sakalān kāmān prāpnotisaṃyatendriyaḥ

saṃginīṃ tu samāsādya tīrthaṃ muktisamāśrayam /
devyāstīrthe naraḥ snātvā labhate rūpamuttamam

anantāṃ śriyamāpnoti putrapautrasamanvitaḥ /
bhogāṃśca vipulān bhuktvā prāpnoti paramaṃ padam

brahmāvarte naraḥ snātvā brahmajñānasamanvitaḥ /
bhavate nātra sandehaḥ prāṇān muñcati svecchayā

tato gaccheta viprendrā dvārapālaṃ tu rantukam /
tasya tīrthaṃ sarasvatyāṃ yakṣendrasya mahātmanaḥ

tatra snātvā mahāprājña upavāsaparāyaṇaḥ /
yakṣasya ca prasādena labhate kāmikaṃ phalam

tato gaccheta viprendrā brahmavartaṃ munistutam /
brahmāvarte naraḥ snātvā brahma cāpnoti niścitam

tato gaccheta viprendrāḥ sutīrthakamanuttamam /
tatra saṃnihitā nityaṃ pitaro daivataiḥ saha

tatrābhiṣekaṃ kurvīta pitṛdevārcane rataḥ /
aśvamedhamavāpnoti pitṛn prīṇāti śāśvatān

tato 'mbuvanaṃ dharmajña samāsādya yathākramam /
kāmeśvarasya tīrthaṃ tu snātvā śraddhāsamanvitaḥ

sarvavyādhivinirmukto brahmavāptirbhaved dhruvam /
mātṛtīrthaṃ ca tatraiva yatra snātasya bhaktitaḥ

prajā vivarddhate nityamanantāṃ cāpnubhācchriyam /
tataḥ śītavanaṃ gacchenniyato niyatāśanaḥ

tīrthaṃ tatra mahāviprā mahadanyatra durlabham /
punāti darśanādeva daṇḍakaṃ ca dvijottamāḥ

keśānabhyukṣya vai tasmin pūto bhavati pāpataḥ /
tatra tīrthavaraṃ cānyat svānulomāyanaṃ mahat

tatra viprā mahāprājñā vidvāṃsastīrthatatparāḥ /
svanulomāyane tīrthe viprāstrailokyaviśrute

prāṇāyāmairniharanti svalomāni dvijottamāḥ /
pūtātmānaśca te viprāḥ prayānti paramāṃ gatim

daśāśvamedhikaṃ caiva tatra tīrthaṃ suviśrutam /
tatra snātvā bhaktiyuktastadeva labhate phalam

tato gaccheta śraddhāvān mānuṣaṃ lokaviśrutam /
darśanāt tasya tīrthasya mukto bhavati kilbiṣaiḥ

purā kṛṣṇamṛgāstatra vyādhena śarapīḍitāḥ /
vigāhya tasmin sarasi mānuṣatvamupāgatāḥ

tato vyādhāśca te sarve tānapṛcchan dvijottamān /
mṛgā anena vai yātā asmābhiḥ śarapīḍitāḥ

nimagnāste saraḥ prāpya kva te yātā dvijottamāḥ /
te 'bruvaṃstatra vai pṛṣṭā vayaṃ te ca dvijottamāḥ

asya tīrthasya māhātmyān mānuṣatvamupāgatāḥ /
tasmād yūyaṃ śraddadhānāḥ snātvā tīrthe vimatsarāḥ

sarvapāpavinirmuktā bhaviṣyatha na saṃśayaḥ /
tataḥ snātāśca te sarve śuddhadehā divaṃ gatāḥ

etat tīrthasya māhātmyaṃ mānuṣasya dvijottamāḥ /
ye śṛṇvanti śraddadhānāste 'pi yānti parāṃ gatim