Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vāmanapurāṇa, Saromāhātmya · Chapter 15

15.1

iti śrīvāmanapurāṇe saromāhātmye caturdaśo 'dhyāyaḥ
lomaharṣaṇa uvāca /
mānuṣasya tu pūrveṇa krośamātre dvijottamāḥ /
āpagā nāma vikhyātā nadī dvijaniṣevitā

15.2

śyāmākaṃ payasā siddhamājyena ca pariplutam /
ye prayacchanti viprebhyasteṣāṃ pāpaṃ na vidyate

15.3

ye tu śrāddhaṃ kariṣyanti prāpya tāmāpagāṃ nadīm /
te sarvakāmasaṃyuktā bhaviṣyanti na saṃśayaḥ

15.4

śaṃsanti sarve pitaraḥ smaranti ca pitāmahāḥ /
asmākaṃ ca kule putraḥ pautro vāpi bhaviṣyati

15.5

ya āpagāṃ nadīṃ gatvā tilaiḥ saṃtarpayiṣyati /
tena tṛptā bhaviṣyāmo yāvatkalpaśataṃ gatam

15.6

nabhasye māsi samprāpte kṛṣṇapakṣe viśeṣataḥ /
caturdaśyāṃ tu madhyāhne piṇḍado muktimāpnuyāt

15.7

tato gaccheta viprendrā brahmaṇaḥ sthanamuttamam /
brahmodumbaramityevaṃ sarvalokeṣu piśrutam

15.8

tatra brahmarṣikuṇḍeṣu snātasya dvijasattamāḥ /
saptarṣiṇāṃ prasādena saptasomaphalaṃ bhavet

15.9

bharadvājo gautamaśca jamadagniśca kaśyapaḥ /
viśvāmitro vasiṣṭhaśca atriśca bhagavānṛpiḥ

15.10

etaiḥ sametya tatkuṇḍaṃ kalpitaṃ bhuvi durlabham /
brahmaṇā sevitaṃ yasmād brahmodumbaramucyate

15.11

tasmiṃstīrthavare snāto brahmaṇo 'vyaktajanmanaḥ /
brahmalokamavāpnoti nātra kāryā vicāraṇā

15.12

devān pitṝn samuddiśya yo vipraṃ bhojayiṣyati /
pitarastasya sukhitā dāsyanti bhuvi durlabham

15.13

saptarṣīśca samuddaśya pṛtham snānaṃ samācaret /
ṛṣīṇāṃ ca prasādena saptalokādhipo bhavet

15.14

kapisthaleti vikhyātaṃ sarvapātakanāśanam /
yasmin sthitaḥ khayaṃ devo vṛddhakedārasaṃjñitaḥ

15.15

tatra snātvār'cayitvā ca rudraṃ diṇḍisamanvitam /
antardhānamavāpnoti śivaloke sa modate

15.16

yastatra tarpaṇaṃ kṛtvā pibate culakatrayam /
diṇḍidevaṃ namaskṛtya kedārasya phalaṃ labhet

15.17

yastatra kurute śrāddhaṃ śivamuddiśya mānavaḥ /
caitrasuklacaturdaśyāṃ prāpnoti paramaṃpadam

15.18

kalasyāṃ tu tato gacched yatra devī svayaṃ sthitā /
durgā kātyāyanī bhadrā nidrā māyā sanātanī

15.19

kalasyāṃ ca naraḥ snātvā dṛṣṭvā durgā taṭe sthitām /
saṃsāragahanaṃ durgaṃnistarennātra saṃśayaḥ

15.20

tato gaccheta sarakaṃ trailokyasyāpi durlabham /
kṛṣṇapakṣe caturdaśyāṃ dṛṣṭvā devaṃ maheśvaram

15.21

labhate sarvakāmāṃśca śivalokaṃ sa gacchati /
tisrāḥ koṭyastu tīrthānāṃ sarake dvijasattamāḥ

15.22

rudrakoṭistathā kūpe saromadhye vyavasthitā /
tasmin sare ca yaḥ snātvā rudrakoṭiṃ smarennaraḥ

15.23

pūjitā rudrakoṭiśca bhaviṣyati na saṃśayaḥ /
rudrāṇāṃ ca prasādena sarvadoṣavivarjitaḥ

15.24

aindrajñānena saṃyuktaḥ paraṃ padamavāpnuyāt /
iḍāspadaṃ ca tatraiva tīrthaṃ pāpabhayāpaham

15.25

asmin muktimavāpnoti darśanādeva mānavaḥ /
tatra snātvār'thayitvā ca pitṛdevagaṇānapi

15.26

na durgatimavāpnoti manasā cintitaṃ labhet /
kedāraṃ ca mahātīrthaṃ sarvakalmaṣanāśanam

15.27

tatra snātvā tu puruṣaḥ sarvadānaphalaṃ labhet /
kiṃrūpaṃ ca mahātīrthaṃ tatraiva bhuvi durlabham

15.28

sarakasya tu pūrveṇa tīrthaṃ trailokyaviśrutam /
anyajanma suvikhyātaṃ sarvapāpapraṇāśanam

15.29

nārasiṃhaṃ vapuḥ kṛtvā hatvā dānavamūrjitam /
tiryagyonau sthito viṣṇuḥ siṃheṣu ratimāpnuvan

15.30

tato devāḥ sagandharvā ārāghya varadaṃ śivam /
ūcuḥ praṇatasarvāṅgā viṣṇudehasya lambhane

15.31

tato devo mahātmāsau śārabhaṃ rūpamāsthitaḥ /
yuddhaṃ ca kārayāmāsa divyaṃ varṣasahasrakam /
yudhyamānau tu tau devau patitau saramadhyataḥ

15.32

tasmin sarastaṭe vipro devarṣirnāradaḥ sthitaḥ /
aśvatthavṛkṣamāśritya dhyānasthastau dadarśa ha

15.33

viṣṇuścaturbhujo jajñe liṅgākāraḥ śivaḥ sthitaḥ /
tau dṛṣṭvā tatra puruṣau tuṣṭāva bhaktibhāvitaḥ

15.34

namaḥ śivāya devāya viṣṇave prabhaviṣṇave /
haraye ca umābhartre sthitikālabhṛte namaḥ

15.35

harāya vahurūpāya viśvarūpāya viṣṇave /
tryambakāya susuddhāya kuṣṇāya jñānahetave

15.36

dhanyo 'haṃ sukṛtī nityaṃ yad dṛṣṭo puruṣottamau /
mamāśramamidaṃ puṇyaṃ yuvābhyāṃ vimalīkṛtam /
adyaprabhṛti trailokye anyajanmeti viśrutam

15.37

ya ihāgatya snātvā ca pitṝn saṃtarpayiṣyati /
tasya śraddhānvitasyeha jñānamaindraṃ bhaviṣyati

15.38

aśvatthasya tu yanmūlaṃ sadā tatra vasāmyaham /
aśvatthavandanaṃ kṛtvā yamaṃ raudraṃ na paśyati

15.39

tato gaccheta viprendrā nāgasya hradamuttamam /
pauṇḍarīke naraḥ snātvā puṇḍarīkaphalaṃ labhet

15.40

daśamyāṃ śuklapakṣasya caitrasya tu viśeṣataḥ /
snānaṃ japaṃ tathā śrāddhaṃ muktimārgapradāyakam

15.41

tatastriviṣṭavaṃ gacchet tīrthaṃ devanaṣevitam /
tatra vaitaraṇī puṇyā nadī pāpapramocanī

15.42

tatra snātvār'cayitvā ca śūlapāṇiṃ vṛṣadhvajam /
sarvapāpaviśuddhātmā gacchatyeva parāṃ gatim

15.43

tato gaccheta viprendrā rasāvartamanuttamam /
tatra snātvā bhaktiyuktaḥ siddhimāpnotyanuttamām

15.44

caitra śuklacaturdaśyāṃ tīrthe snātvā hyalepake /
pūjayitvā śivaṃ tatra pāpalepo na vidyate

15.45

tato gacchena viprandrāḥ phalakīvanamuttamam /
yatra devāḥ sagandharvāḥ sādhyāśca ṛṣayaḥ sthitāḥ /
tapaścaranti vipulaṃ divyaṃ varṣasahasrakam

15.46

dṛṣadvatyāṃ naraḥ snātvā tarpayitvā ca devatāḥ /
agniṣṭomātirātrābhyāṃ phalaṃ vindati māvanaḥ

15.47

somakṣaye ca saṃprāpte somasya ca dine tathā /
yaḥ śrāddhaṃ kurute martyastasya puṇyaphalaṃ śṛṇu

15.48

gayāyāṃ ca yatā śrāddha pitṛn prīṇāti nityaśaḥ /
tathā śrāddhaṃ ca kartavyaṃ phalakīvanamāśritaiḥ

15.49

manasā smarate yastu phalakīvanamuttamam /
tasyāpi pitarastṛptiṃ prayāsyanti na saṃśayaḥ

15.50

tatrāpi tīrthaṃ sumahat sarvadevairalaṅkṛtam /
tasmin snātastu puruṣo gosahasraphalaṃ labhet

15.51

pāṇikhāte naraḥ snātvā pitṛn saṃtarpya mānavaḥ /
avāpnuyād rājasūyaṃ sāṃkhyaṃ yogaṃ ca vindati

15.52

tato gaccheta sumahat tīrthaṃ miśrakamuttamam /
tatra tīrthāni muninā miśritāni mahātmanā

15.53

vyāsena muniśārdulā dadhīcyarthaṃ mahātmanā /
sarvatīrtheṣu sa snāti miśrake snāti yo naraḥ

15.54

tato vyāsavanaṃ gacchenniyato niyatāśanaḥ /
manojave naraḥ snātvā miśrake snāti yo naraḥ

15.55

manasā cintitaṃ sarvaṃ sidhyate nātra saṃśayaḥ /
gatvā madhuvaṭīṃ caiva devyāstīrthaṃ naraḥ śuciḥ

15.56

tatra snātvār'cayed devān pitṝṃśca prayato naraḥ /
sa devyā samanujñāto yathā siddhiṃ labhennaraḥ

15.57

kauśikyāḥ saṃgame yastu dṛṣadvatyāṃ narottamaḥ /
snāyīta nayatāhāraḥ sarvapāpaiḥ pramucyate

15.58

tato vyāsasthalī nāma yatra vyāsena dhīmatā /
putraśokābhibhūtena dehatyāgāya niścayaḥ

15.59

kṛto devaiśca viprendrāḥ punarutthāpitastadā /
abhigamya sthalīṃ tasya putraśokaṃ na vindati

15.60

gindattaṃ kūpamāsādya tilaprasthaṃ pradāya ca /
gaccheta paramāṃ siddhiṃ ṛṇairmuktimavāpnuyāt

15.61

yahnaṃ ca sudinaṃ caiva dve tīrthe bhuvi durlabhe /
tayoḥ snātvā viśuddhātmā sūryalokamapāpnuyāt

15.62

kṛtajapyaṃ tato gacchet triṣu lokeṣu viśrutam /
tatrābhiṣekaṃ kuvīnta gaṅgāyāṃ prayataḥ sthitaḥ

15.63

arcayitvā mahādevamaśvamedhaphalaṃ labhet /
koṭitīrthaṃ ca tatraiva dṛṣṭvā koṭīśvaraṃ prabhum

15.64

tatra svnātvā śraddadhānaḥ koṭiyajñaphalaṃ labhet /
tato vāmanakaṃ gacchet triṣu lokeṣu viśrutam

15.65

yatra vāmanarūpeṇa viṣṇunā prabhaviṣṇunā /
balerapahṛtaṃ rājyamindrāya pratipāditam

15.66

tatra viṣṇupadesnātvā arcayitvā ca vāmanam /
sarvapāpaviśuddhātmā viṣṇulokamavāpnuyāt

15.67

jyeṣṭhāśramaṃ ca tatraiva sarvapātakanāśanam /
taṃ tu dṛṣṭvā naro muktiṃ saṃprayāti na saṃśayaḥ

15.68

jyeṣṭhe māsi site pakṣe ekādaśyāmupoṣitaḥ /
dvādaśyāṃ ca naraḥ snātvā jyeṣṭhatvaṃ labhate nṛpu

15.69

tatra pratiṣṭhitā viprā viṣṇunā prabhaviṣṇunā /
dīkṣāpratiṣṭhāsaṃyuktā viṣṇuprīṇanatatparāḥ

15.70

tebhyo dattāni śrāddhāni dānāni vividhāni ca /
akṣayāṇi bhaviṣyanti yāvanmanvantarasthitiḥ

15.71

tatraiva koṭitīrthaṃ ca triṣu lokeṣu viśrutam /
tasmistīrthe naraḥ snātvā koṭiyajñaphalaṃ labhet

15.72

koṭīśvaraṃ naro dṛṣṭvā tasmitīrthe maheśvaram /
mahādevaprasādena gāṇapatyamavāpnuyāt

15.73

tatraiva sumahat tīrthaṃ sūryasya ca mahātmanaḥ /
tasmin snātvā bhaktibhuktaḥ sūryaloke mahīyate

15.74

tato gaccheta vipraindrāstīrthaṃ kalmaṣanāśanam /
kulottāraṇanāmānaṃ viṣṇunā kalpitaṃ purā

15.75

varṇānāmāśramāṇāṃ ca tāraṇāya sunirmalam /
brahmacaryātparaṃ mokṣaṃ ya icchinti sunirmalam /
te 'pi tattīrthamāsādya paśyanti paramaṃ padam

15.76

brahmacārī gṛhasthaśca vānaprastho yatistathā /
kulāni tārayet snātaḥ sapta sapta ca sapta ca

15.77

brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ sūdrā ye tatparāyaṇāḥ /
snātā bhaktiyutāḥ sarve paśyanti paramaṃ padam

15.78

dūrastho 'pi smared yastu kurukṣetraṃ savāmanam /
so 'pi muktimavāpnoti kiṃ punarnnivasannaraḥ

Original text: Vāmanapurāṇa, Saromāhātmya · Edition: A.S. Gupta, Varanasi : All India Kashiraj Trust 1967 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc