Vāmanapurāṇa, Saromāhātmya · Chapter 11
iti śrīvāmanapurāṇe saromāhātmye daśamo 'dhyāyaḥ
ṛṣaya ūcuḥ
kathameṣā samutpannā nadīnāmuttamā nadī /
sakakhatī mahābhāgā kurukṣetrapravāhinā
kathaṃ saraḥ samāsādya kṛtvā tīrthāni pārśvataḥ /
prayātā paścimāmāśāṃ dṛśyāhṛśyagatiḥ śubhā /
etad vistarato brūhi tīrthaṃvaṃśaṃ sanātanam
lomaharṣaṇa uvāca
plakṣavṛkṣāt samudbhūtā saricchreṣṭhā sanātanī /
sarvapāpakṣayakarī smaraṇādeva nityaśaḥ
saiṣā śailasahasrāṇi vidārya ca mahānadī /
praviṣṭā puṇyatoyaughā vanaṃ dvaitamiti smṛtam
tasmin palkṣe sthitāṃ dṛṣṭvā mārkaṇḍeyo mahāmuniḥ /
praṇipatya tadā mūrdhnā tuṣṭāvātha sarasvatīm
tvaṃ devi sarvalokānāṃ mātā devāraṇiḥ śubhā /
sadasad devi yatkiñcinmokṣadāyyarthavat padam
tat sarvaṃ tvayi saṃyogi yogivad devi saṃsthitam /
akṣaraṃ paramaṃ devī yatra sarvaṃ pratiṣṭhitam /
akṣaraṃ paramaṃ brahma viśvaṃ caitat kṣarātmakam
dāruṇyavasthito vahnirbhṛmau gandho yathā dhruvam /
tathā tvayi sthitaṃ brahma jagaccedamaśeṣataḥ
oṅkārākṣarasaṃsthānaṃ yat tad devi sthirāsthiram /
tatra mātrātrayaṃ sarvamasti yad devi nāsti ca
trayo lokāstrayo vedāstraividyaṃ pāvakatrayam /
trīṇi jyotīṃṣi vargāśca trayo dharmādayastathā
trayo guṇāstrayo varṇāstrayo devāstathā kramāt /
traidhātavastathāvasthāḥ pitaraścaivamādayaḥ
etanmātrātrayaṃ devi tava rūpaṃ sarasvati /
vibhinnadarśanāmādyāṃ brahmaṇo hi sanātanīm
somasaṃsthā haviḥsaṃsthā pākasaṃsthā sanātanī /
tāstvaduccāraṇād devi kriyante brahmavādibhiḥ
anirdeśyapadaṃ tvetadarddhamātrāśritaṃ param /
avikāryakṣayaṃ divyaṃ pariṇāmavivarjitam
tavaitat paramaṃ rūpaṃ yanna śakyaṃ mayoditum /
na cāsyena na vā jihvātālvoṣṭhādibhirucyate
sa viṣṇuḥ sa vṛṣo brahma candrākrajyotireva ca /
viśvāvāsaṃ viśvarūpaṃ viśvātmānamanīśvaram
sāṅkhyasiddhāntavedoktaṃ bahuśākhāsthirīkṛtam /
anādimadhyanidhanaṃ sadasacca sadeva tu
ekaṃ tvanekadhāpyekabhāvavedasamāśritam /
anākhyaṃ ṣaḍguṇākhyaṃ ca bahvākhyaṃ triguṇāśrayam
nānāśaktivibhāvajñaṃ nānāśaktivibhāvakam /
sukhāt sukhaṃ mahātsaukhyaṃ rūpaṃ tattvaguṇātmakam
evaṃ devi tvayā vyāptaṃ sakalaṃ niṣkalaṃ ca yat /
advaitāvasthitaṃ brahma yacca dvaite vyavasthitam
ye'rthā nityā ye vinaśyanti cānye ye'rthāḥ sthūlā ye tathā santi sūkṣmāḥ /
ye vā bhūmau ye 'ntarikṣenyato vā teṣāṃ devi tvatta evopalabdhiḥ
yadvā mūrtaṃ yadamūrtaṃ samastaṃ yadvā bhūteṣvekamekaṃ ca kiñcit /
yacca dvaite vyastabhūtaṃ ca lakṣyaṃ tatsaṃbaddhaṃ tvatsvarairvyañjanaiśca
evaṃ stutā tadā devī viṣṇorjihvā sarasvatī /
pratyuvāca mahātmānaṃ mārkaṇḍeya mahāsunim /
yatra tvaṃ neṣyase vipra tatra yāsyāmyatandritā
mārkaṇḍeya uvāca
ādyaṃ brahmasaraḥ puṇyaṃ tato rāmahvadaḥ smṛtaḥ /
kuruṇā ṛṣiṇā puṣṭaṃ kurukṣetraṃ tataḥ smṛtam /
tasya madhyena vai gāḍhaṃ puṇyā puṇyajalāvahā
Original text: Vāmanapurāṇa, Saromāhātmya · Edition: A.S. Gupta, Varanasi : All India Kashiraj Trust 1967 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0