Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vamana Purana · Chapter 36

36.1

iti śrīvāmanapurāṇe pañcatriṃśo
pulastya uvāca /
tato murāribhavanaṃ samabhyetya surāstataḥ /
ūcurdevaṃ namaskṛtya jagatsaṃkṣubdhikāraṇam

36.2

tacchrutvā bhagavān prāha gacchāmo haramandiram /
sa tavtsyati mahājñānī jagatkṣubdhaṃ caracaram

36.3

tayoktā vāsudevenana devāḥ śakrapurogamāḥ /
janārdanaṃ puraskṛtya prajāgmurmandaraṃ girim /
na tatra devaṃ na vṛṣaṃ na devīṃ na ca nandinam

36.4

śūnyaṃ girimapaśyanta ajñānatimirāvṛtāḥ /
tān mūḍhadṛṣṭīn saṃprokṣya devān viṣṇurmahādyutiḥ

36.5

provāca kiṃ na paśyadhvaṃ maheśaṃ purataḥ sthitam /
tamūcurnaiva deveśaṃ paśyāmo girijāpatim

36.6

na vidmaḥ kāraṇaṃ tacca yena dṛṣṭirhatā hi naḥ /
tānuvāca jaganmūrtiryūyaṃ devasya sāgasaḥ

36.7

pāpiṣṭhā garbhahantāro mṛḍānyāḥ svārthatatparāḥ /
tena jñānaviveko vai hṛto devevana śūlinā

36.8

yenāgrataḥ sthitamapi paśyanto 'pi na paśyatha /
tasmāt kāyaviśuddhyarthaṃ devadṛṣṭyarthamādarāt

36.9

taptakṛcchrema saṃśuddhāḥ kurudhvaṃ snānamīśvare /
kṣīrasnāne prayuñjīta sārddha kumbhaśataṃ surāḥ

36.10

dadhisnāne cutaḥṣaṣṭirdvātriṃśaddhaviṣor'haṇe /
pañcagavyasya śuddhasya kumbhāḥ ṣoḍaśa kīrtitāḥ

36.11

maduno 'ṣṭau jalasyoktāḥ sarve te dviguṇāḥ surāḥ /
tato rocanayā devamaṣṭottaraśatena hi

36.12

anulimpet kuṅkumena candanena ca bhaktitaḥ /
bilvapatraiḥ sakamalaiḥ dhattūrasuracandanaiḥ

36.13

mandāraiḥ pārijātaiśca atimuktaistathār'cayet /
aguruṃ saha kāleyaṃ candanenāpi dhūpayet

36.14

japtavyaṃ śatarūdrīyaṃ ṛgvedoktaiḥ padakramaiḥ /
evaṃ kṛte tu deveśaṃ paśyadhvaṃ netareṇa ca

36.15

ityuktā vāsudevena devāḥ keśavamabruvan /
vidhānaṃ taptakṛcchrasya kathyatāṃ madhusūdana /
yasmiścirṇe kāyaśuddhirbhavate sārvakālikī

36.16

vāsudeva uvāca /
tryahamuṣṇaṃ pibedāpaḥ tryahamuṣṇaṃ payaḥ pivet /
tryahamuṣṇaṃ pibetsarpirvāyubhakṣo dinatrayam

36.17

palā dvādaśa toyasya palāṣṭau payasaḥ surāḥ /
ṣaṭpalaṃ sarpiṣaḥ proktaṃ divase divase pibet

36.18

pulastya uvāca /
ityevamukte vacane surāḥ kāyaviśuddhaye /
taptakṛcchrarahasyaṃ vai cakruḥ śakrapurogamāḥ

36.19

tato vrate surāścīrṇe vimuktāḥ pāpato 'bhavan /
vimuktapāpā deveśaṃ vāsudevamathābruvan

36.20

kvāsau vada jagannātha śaṃbhustiṣṭhati keśava /
yaṃ kṣīrādyabhiṣekeṇa snāpayāmo vidhānataḥ

36.21

athovāca surānviṣṇureva tiṣṭhati śaṅkaraḥ /
maddehe kiṃ na paśyadhvaṃ yogāścāyaṃ pratiṣṭhitaḥ

36.22

tamūcurnaiva paśyāmastvatto vai tripurāntakam /
satyaṃ vada sureśāna maheśānaḥ kva tiṣṭhati

36.23

tato 'vyayātmā sa hariḥ svahṛtpaṅkajaśāyinam /
darśayāmāsa devānāṃ murārirliṅgamaiśvaram

36.24

tataḥ surāḥ krameṇaiva kṣīrādibhiranantaram /
snāpayāñcakrire liṅgaṃ śāśvataṃ dhruvamavyayam

36.25

gorocanayā tvālipya candanena sugandhinā /
bilvapatrāmbujairdevaṃ pūjayāmāsurañjasā

36.26

pradhūpyāguruṇā bhaktyā nivedya paramaiṣadhīḥ /
japtvāṣṭaśatanāmānaṃ praṇāmaṃ cakrire tataḥ

36.27

ityevaṃ cintayantaśca devāvetau harīśvarau /
kathaṃ yogatvamāpannau sattvāndhatamasodbhavau

36.28

surāṇāṃ cintitaṃ jñātvā viśvamūrtibhūdvibhuḥ /
sarvalakṣaṇasaṃyuktaḥ sarvāyudhadharo 'vyayaḥ

36.29

sārddhaṃ trinetraṃ kamalāhikuṇḍalaṃ jaṭāguḍākeśakhagarṣabhadhvajam /
samādhavaṃ hārabhujaṅgavakṣasaṃ pītājinācchannakaṭipradeśam

36.30

cakrāsihastaṃ halaśārṅgapāṇiṃ pinākaśūlājagavānvitaṃ ca /
kapardakhaṭvāṅgakapālaghaṇṭāsaśaṅkhaṭaṅkāraravaṃ maharṣe

36.31

dṛṣṭvaiva devā hariśaṅkaraṃ taṃ namo 'stu te sarvagatāvyayeti /
proktvā praṇāmaṃ kamalāsanādyāścakrurmatiṃ caikatarāṃ niyujya

36.32

tānekacittān vijñāya devān devapatirhariḥ /
pragṛhyābhyadravattūrṇaṃ kurukṣetraṃ svamāśramama

36.33

tato 'paśyanta deveśaṃ sthāṇubhūtaṃ jale śucim /
dṛṣṭvānamaḥ sthāṇaveti proktvā sarvehyupāviśan

36.34

tato 'bravīt surapatirehyehi dīyatāṃ varaḥ /
kṣubdhaṃ jagajjagannātha unmajjasva priyātithe

36.35

tatastāṃ madhurāṃ vāṇīṃ śuśrāva vṛṣabhadhvajaḥ /
śrutvottasthau ca vaigena sarvavyāpī nirañjanaḥ

36.36

namo 'stu srvadebhyaḥ provāca prahasan haraḥ /
sa cāgataḥ suraiḥ sendraḥ praṇato vinayānvitaiḥ

36.37

tamūcurdevatāḥ sarvastyajyatāṃ śaṅkaradratm /
mahāvrataṃ trayo lokāḥ kṣubdhāstvattesāvṛtāḥ

36.38

athovāca mahādevo mayā tyakto mahāvrataḥ /
tataḥ surā divaṃ jagmurhṛṣṭāḥ prayatamānasāḥ

36.39

tato 'pi kampate pṛthvī sābdhidvīpācalā mune /
tato 'bhicintayadrudraḥ kimarthaṃ kṣubhitā mahī

36.40

tataḥ paryacaracchūlī kurukṣetraṃ samantataḥ /
dadarśoghavatītīre uśanasaṃ taponidhim

36.41

tato 'bravītsurapatiḥ kimarthaṃ tapyate tapaḥ /
jagatkṣobhakaraṃ vipra tacchīghraṃ kathyatāṃ mama

36.42

uśanā uvāca /
tavārādhanakāmārthaṃ tapyate hi mahattapaḥ /
saṃjīvanīṃ śubhāṃ vidyāṃ jñātumicche trilocana

36.43

hara uvāca /
tapasā parituṣṭo 'smi sutaptena tapodhana /
tasmāt saṃjīvanīṃvidyāṃ bhavān jñāsyati tattavattaḥ

36.44

varaṃ labdhvā tataḥ śukrastapasaḥ saṃnyavarttata /
tathāpi calate pṛthvī sābdhibhūbhṛnnagāvṛtā

36.45

tato 'gamanmahādevaḥ saptasārasvataṃ śuciḥ /
dadarśa nṛtyamānaṃ ca ṛṣiṃ maṅkaṇasaṃjñitam

36.46

bhāvena poplūyati bālavat sa bhujau prasāryaiva nanartta vegāt /
tasyaiva vegena samāhatā tu cacāla bhūrbhūmidharaiḥ sahaiva

36.47

taṃ śaṅgaro 'bhyetya kare nigṛhya provāca vākyaṃ prahasan maharṣe /
kiṃ bhāvito nṛtyasi kena hetunā vadasva māmetya kimatra tuṣṭiḥ

36.48

sa brāhmaṇaḥ prāha mamādya tuṣṭiryeneha jātā śṛṇu tad dvijendra /
bahūn gaṇān vai mama tapyatastapaḥ saṃvatsarān kāyaviśoṣaṇārtham

36.49

tato 'nupaśyāmi karāt kṣatotthaṃ nirgacchate śākarasaṃ mameha /
tenādya tuṣṭo 'smi bhṛśaṃ dvijendra yenāsmi nṛtyāmi subhāvitātmā

36.50

taṃ prāha śaṃbhurdvija paśya mahyaṃ bhasma pravṛtto 'ṅgulito 'tiśuklam /
saṃtāḍanādeva na ca praharṣo mamāsti nṛnaṃ hi bhavān pramattaḥ

36.51

śrutvātha vākyaṃ vṛṣabhadhvajasya matvā munirmaṅkaṇako maharṣe /
nṛtyaṃ parityajya suvismito 'tha vavanda pādau vinayāvanamraḥ

36.52

tamāha śaṃbhurdvija gaccha lokaṃ taṃ brahmaṇo durgamamavyayasya /
idaṃ ca tīrthaṃ pravaraṃ pṛthivyāṃ pṛthūdakasyāstu samaṃ phalena

36.53

sāṃnidhyamatraiva surāsurāṇāṃ gandharvavidyādharakinnarāṇām /
sadāstu dharmasya nidhānamagryaṃ sārasvataṃ pāpamalāpahāri

36.54

suprabhā kāñcānākṣī ca suveṇurvimalodakā /
manoharā caughavatī viśālā ca sarasvatī

36.55

etāḥ sapta sarasvatyo nivisiṣyanti nityaśaḥ /
somapālaphalaṃ sarvāḥ prayacchanti supuṇyadāḥ

36.56

bhavānapi kurukṣetre mūrtiṃ sthāpya garīyasīm /
gamiṣyati mahāpuṇyaṃ brahmalokaṃ sudurgamam

36.57

ityevamukto devena śaṅkarema tapodhanaḥ /
mūrtti sthāpya kurukṣetre brahmalokamagād vaśī

36.58

gate maṅkaṇake pṛthvī niścalā samajāyata /
athāgānmandaraṃ śaṃbhurnijamāvasathaṃ śuciḥ

36.59

etat tavoktaṃ dvija śaṅkarastu gatastadāsīt tapase 'tha śaile /
śūnye 'bhyagād dṛṣṭamatirhi devyā saṃyodhito yena hi kāraṇena

Original text: Vāmanapurāṇa, 1-69 · Edition: A.S. Gupta, Varanasi : All India Kashiraj Trust 1967 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc