Vamana Purana · Chapter 3

iti śrīvāmanapurāṇe dvitīyaḥ
pulastya uvāca /
tataḥ karatale rudraḥ kapāle dāruṇe sthite /
saṃtāpamagamad brahmaṃścintayā vyākulendriyaḥ

tataḥ samāgatā raudrā nīlāñcanacayaprabhā /
saraktamūrddhajā bhīmā brahmahatyā harāntikam

tāmāgatāṃ haro dṛṣṭvā papraccha vikarālinīm /
kāsi tvamāgatā raudre kenāpyarthena tadvada

kapālinamathovāca brahmahatyā sudāruṇā /
brahmavadhyāsmi saṃprāptāṃ māṃ protīccha trilocana

ityevamuktvā vacanaṃ brahmahatyā viveśa ha /
triśūlapāṇinaṃ rudraṃ saṃpratāpitavigraham

brahṇahatyābhibhūtaśca śarvo badarikāśramam /
āgacchanna dadarśātha naranārāyaṇāvṛṣī

adṛṣṭvā dharmatanayau cintāśokasamanvitaḥ /
jagāma yamunāṃ snātuṃ sāpi śuṣkajalābhavat

kālindīṃ śuṣkasalilāṃ nirīkṣya vṛṣaketanaḥ /
plakṣajāṃ snātumagamadantarddhānaṃ ca sā gatā

tatonu puṣkarāraṇyaṃ māgadhāraṇyameva ca /
saindhavāraṇyamevāsau gatvā snāto yathecchayā

tathaiva naimiṣāraṇyaṃ dharmāraṇyaṃ tatheśvaraḥ /
snāto naiva ca sā raudrā brahmahatyā vyamuñcata

saritsu tīrtheṣu tathāśrameṣu puṇyeṣu devāyataneṣu śarvaḥ /
samāyuto yogayuto 'pi pāpānnāvāpa mokṣaṃ jaladadhvajo 'sau

tato jagāma nirviṇṇaḥ śaṅkaraḥ kurujāṅgalam /
tatra gatvā dadarśātha cakrapāṇiṃ khagadhvājam

taṃ dṛṣṭvā puṇḍarīkākṣaṃ śaṅkhacakragadādharam /
kṛtāñjalipuṭo bhūtvā haraḥ stotramudīrayat

hara uvāca /
namaste devatānātha namaste garuḍadhvaja /
śaṅkhacakragadāpāṇe vāsudeva namo 'stu te

namaste nirguṇānanta aprarkyāya vedhase jñānājñāna nirālamba sarvālamba namo 'stu te

rajoyukta namaste 'stu brahmamūrte sanātana /
tvayā sarvamidaṃ nātha jagatsṛṣṭaṃ carācaram

sattvādhiṣṭhita lokeśa viṣṇumūrte adhokṣaja /
prajāpāla mahābāho janārdana namo 'stu te

tamomūrtte ahaṃ hyeṣa tvadaṃśakrodhasaṃbhavaḥ /
guṇābhiyukta deveśa sarvavyāpin namo 'stu te

bhūriyaṃ tvaṃ jagannātha jalāmbarahutāśanaḥ /
vāyurbuddhirmanaś cāpi śarvarī tvaṃ namo 'stu te

dharmo yajñastapaḥ satyaṭamahiṃsā śaucamārjavam /
kṣamā dānaṃ dayā lakṣamīrbrahmacaryaṃ tvamīśvara

tvaṃ sāṅgāścaturo vedāstvaṃ vedyo vedapāragaḥ /
upavedā bhavānīśa sarvo 'si tvaṃ namo 'stu te

namo namaste 'cyutata cakrapāṇe namo 'stu te mādhava mīnamūrte /
loke bhavān kāruṇiko mato me trāyasva māṃ keśva pāpabandhāt

mamāśubhaṃ nāśaya vigrahasthaṃ yad brahmahatyābhibhavaṃ babhūva /
dagdho 'smi naṣṭo 'smyasamīkṣyakārī punīhi tīrtho 'si namo namaste

pulastya uvāca /
itthaṃ stutaścakradharaḥ śaṅkareṇa mahātmanā /
provāca bhagavān vākyaṃ brahmahatyākṣayāya hi

hiriruvāca /
maheśvara śṛṇuṣvemāṃ mama vācaṃ kalasvanām /
brahmahatyākṣayakarīṃ śubhadāṃ puṇyavardhanīm

yo 'sau prāṅmaṇḍale puṇye madaṃśaprabhavo 'vyayaḥ /
prayāge vasate nityaṃ yogaśāyīti viśrutaḥ

caraṇād dakṣīṇāttsya viniryātā saridvarā /
viśrutā varaṇetvayeva sarvapāpaharā śubhā

savyādanyā dvitīyā ca asirityeva viśrutā /
te ubhe saricchreṣṭhe lokapūjye babhūvatuḥ

tābhyāṃ madhye tu yo deśastatkṣetraṃ yogaśāyinaḥ /
trailokyapravaraṃ tīrthaṃ sarvapāpapramocanam /
na tādṛśo 'sti gagane na bhūbhyāṃ na rasātale

tatrāsti nagarī puṇyā khyātā vārāṇasī śubhā /
yasyāṃ hi bhogino 'pīśa prayānti bhavato layam

vilāsinīnāṃ raśanāsvanena śrutisvanairbrahmaṇapuṅgavānām /
śucisvaratvaṃ guravo niśamya hāsyādaśāsanta muhurmuhustān

vrajatsu yoṣitsu catuṣpatheṣu padānyalaktāruṇitāni dṛṣṭvā /
yayau śaśī vismayameva yasyāṃ kiṃsvit prayātā sthālapadminīyam

tuṅgani yasyāṃ suramandirāṇi rundhanti candraṃ rajanīsukheṣu /
divāpi sūryaṃ pavanāplutābhirdīrghābhirevaṃ supatākikābhiḥ

bhṛṅgāśca yasyāṃ śaśikāntabhittau pralobhyamānāḥ pratibimbiteṣu /
āleśyayoṣidvimalānanābjeṣvīyurbhramānnaiva ca puṣpakāntaram

pariśramaścāpi parājiteṣu nareṣu saṃmohanakhelanena /
yasyāṃ jasakrīḍanasaṃgatāsu na strīṣu saṃbho gṛhadīrghokāsu

na caiva kaścit paramandirāṇi ruṇaddhi śaṃbho sahasā ṛte 'kṣan /
na cābalānāṃ tarasā parākramaṃ karoti yasyāṃ surataṃ hi maktvā

pāśagranthirgajendrāṇāṃ dānacchedo madacyutau /
yasyāṃ mānamadau puṃsāṃ kariṇāṃ yauvanāgame

priyadoṣāḥ sadā yasyāṃ kauśikā netare janāḥ /
tārāgaṇe 'kulīnatvaṃ gadye vṛttacyutirvibho

bhṛtacilubdhā vilāsinyo bhujaṅgaparivāritāḥ /
candrabhūṣitadehāśca yasyāṃ tvamiva śaṅkara

īdṛśāyāṃ sureśāna vārāṇasyāṃ mahāśrame /
vasate bhavāṃllolaḥ sarvapāpaharo raviḥ

daśāśvamedhaṃ yatproktaṃ madaṃśo yatra keśavaḥ /
tatra gatvā suraśreṣṭha pāpamokṣamavāpsyasi

ityevamukto garu.ḍadhvajena vṛṣadhvajastaṃ śirasā praṇamya /
jagāma vegād garuḍo yathāsau vārāṇasīṃ pāpavimocanāya

gatvā supuṇyāṃ nagarīṃ sutīrthāṃ dṛṣṭvā ca lolaṃ sadaśaśvamedham /
snātvā ca tīrtheṣu vimuktapāpaḥ sa keśavaṃ draṣṭumupājagāma

keśavaṃ śaṅkaro dṛṣṭvā praṇipatyedamabravīt /
tavatprasādād hṛṣīkeśa brahmahatyā kṣayaṃ gatā

nedaṃ kapālaṃ deveśa maddhastaṃ parimuñcati /
kāraṇaṃ vedmi na ca tadetanme vaktumarhasi

pulastya uvāca/ /
mahādevavacaḥ śrutvā keśavo vākyamabravīt /
vidyate kāraṇaṃ rudra tatsarvaṃ kathayāmi te

yo 'sau mamāgrato divyo hradaḥ padmotpalairyutaḥ /
eṣa tīrthavaraḥ puṇyo devagandharvapūjitaḥ

etasminpravare tīrthe knānaṃ śaṃbho samācara /
snātamātrasya cādyaiva kapālaṃ parimokṣyati

tataḥ kapālī loke ca khyāto rudra bhaviṣyasi /
kapālamocanetyevaṃ tīrthaṃ cedaṃ bhaviṣyati

pulastya uvāca /
evamuktaḥ sureśena keśavena maheśvaraḥ /
kapālamocane sasnau vedostavidhinā mune

snātasya tīrthe tripurāntakasya paricyutaṃ hastatalāt kapālam /
nāmnā babhūvātha kapālamocanaṃ tattīrthavaryaṃ bhagavatprasādāt