Vamana Purana · Chapter 26

iti śrīvāmanapurāṇe pañcaviṃśo 'dhyāyaḥ
pulastya uvāca /
tataḥ saṃpūjito rudraḥ śailena prītimānabhūt /
sasmāra ca maharṣistu arundhatyā samaṃ tataḥ

te saṃsmṛtāstu ṛṣayaḥ śaṅkareṇa mahātmanā /
samājagmurmahāśailaṃ mandaraṃ cārukandaram

tānāgatān samīkṣyaiva devastripuranāśanaḥ /
abhyutthāyābhipūjyaitānidaṃ vacanamabravīt

dhanyo 'yaṃ parvataśreṣṭhaḥ ślāghyaḥ pūjyaśca daivataiḥ /
dhūtapāpastathā jāto bhavatāṃ pādapaṅkajaiḥ

sthīyatāṃ vistṛte ramye giriprasthe same śubhe /
śilāsu padmavārṇāsu ślakṣṇāsu ca mṛduṣvapi

pulastya uvāca /
ityevamuktā devena saṃkareṇa maharṣayaḥ /
samameva tvarundhatyā viviśuḥ śailasānuni

upaviṣṭeṣu ṛṣiṣu nandī devagaṇāgraṇīḥ /
arghyādinā samabhyarcya sthitaḥ prayatamānasaḥ

tato 'bravīt surapatirdharmya vākyaṃ hitaṃ surān /
ātmano yaśaso vṛddhyai saptarṣīn vinayānvitān

hara uvāca /
kaśyapātre vāruṇeya gādheya śṛṇu gautam /
bharadvāja śṛṇuṣva tvamaṅgirastvaṃ śṛṇuṣva ca

mamāsīd dakṣatanujā priyā sā dakṣakopataḥ /
utsasarja satī prāṇān yogadṛṣṭya purā kilaḥ

sādya bhūyaḥ samudbhūtā śailarājasutā umā /
sā madarthāya śailendro yācyatāṃ dvijasattamāḥ

pulastya uvāca /
saptarṣayastvevamuktā bāḍhamityabruvan vacaḥ /
oṃnamaḥ śaṅkarāyeti proktvā jagmurhimālayam

tato 'pyarundhatīṃ śarvaḥ prāha gacchasva sundari /
purandhryo hi purandhrīṇāṃ gatiṃ dharmasya ve viduḥ

ityevamuktā durlaṅghyaṃ lokācāraṃ tvarundhatī /
namaste rudra ityuktvā jagāma patinā saha

gatvā himādriśikharamoṣadhiprasthameva ca /
dadṛśuḥ śailarājasya purīṃ surapurīmiva

tataḥ saṃpūjyamānāste śailayoṣidbhirādarāt /
sunābhādibhiravyagraiḥ pujyamānāstu parvataiḥ

gandharvaiḥ kiṃnarairyakṣaistathānyaistatpurassaraiḥ /
viviśurbhavanaṃ ramyaṃ himādrerhāṭakojjavalam

tataḥ sarve mahātmānāstapasā dhautakalmaṣāḥ /
samāsādya mahādvāraṃ saṃtasthurdvāḥsthakāraṇāt

tatastu tvarito 'bhyāgād dvāḥstho 'drirgandhamādanaḥ /
dhārayan vai kare daṇḍaṃ padmarāgamayaṃ mahat

tatastamūcurmunayo gatvā śailapatiṃ śubham /
nivedayāsmān saṃprāptān mahatkāryarthino vayam

ityevamuktaḥ śailendro ṛṣibhirgandhamādanaḥ /
jagāma tatra yatrāste śailarājo 'dribhirvṛtaḥ

niṣaṇṇo bhuvi jānubhyāṃ dattvā hastau mukhe giriḥ /
daṇḍaṃ nikṣipya kakṣāyāmidaṃ vacanamabravīt

gandhamādana uvāca /
ime hi ṛṣayaḥ prāptāḥ śailarāja tavārthinaḥ /
dvāre sthaitāḥ kāryiṇaste tava darśanalālasāḥ

pulastya uvāca /
dvāḥsthavākyaṃ samākarṇya samutthāyācaleśvaraḥ /
svayamabhyāgamad dvāri samādāyārghyamuttamam

tānrcyārghyādinā śailaḥ samānīya sabhātalam /
uvāca vākyaṃ vākyajñaḥ kṛtāsanaparigrahān

himavānuvāca /
anabhravṛṣṭiḥ kimiyamutāho 'kusumaṃ phalam /
apratarkyamacintyaṃ ca bhavadāgamanaṃ tvidam

adyaprabhṛti dhanyo 'smi śailarāḍadya sattamāḥ /
saṃśuddhadeho 'smayadyaiva yad bhavanto mamājiram

ātmasaṃsargasaṃśuddhaṃ kṛtavanto dvijottamāḥ /
dṛṣṭipūtaṃ padākrāntaṃ tīrthaṃ sārasvataṃ yathā

dāso 'haṃ bhavatāṃ viprāḥ kṛtapuṇyaś ca sāṃpratam /
yenārthino hi te yūyaṃ tanmamājñātumarhatha

sadāro 'haṃ samaṃ putrairbhṛtyairnaptṛbhiravyayāḥ /
kiṅkaro 'smi sthito yuṣmadājñākārī taducyatām

pulastya uvāca /
śailarājavacaḥ śrutvā ṛṣayaḥ saṃśitavrataḥ /
ūcuraṅgirasaṃ vṛddhaṃ kāryamadrau nivedaya

ityevaṃ coditaḥ sarvairṛṣibiḥ kaśyapādibhiḥ /
pratyuvāca paraṃ vākyaṃ girirājaṃ tamaṅgirāḥ

aṅgirā uvāca /
śrūyatāṃ parvataśreṣṭha yena kāryeṇa vai vayam /
samāgatāstvatsadanamarundhatyā samaṃ gire

yo 'sau mahātmā sarvātmā dakṣayajñakṣayaṅkaraḥ /
śaṅkaraḥ śūladhṛk śarvastrinetro vṛṣavāhanaḥ

jīmūtaketuḥ śatrughno yajñabhoktā svayaṃ prabhuḥ /
yamīśvaraṃ vadantyeke śivaṃ sthāṇau bhavaṃ haram

bhīmamugraṃ maheśānaṃ mahādevaṃ paśoḥ patim /
vayaṃ tena preṣitāḥ smastvatsakāśaṃ girīśvara

iyaṃ yā tvatsutā kālī sarvalokeṣu sundarī /
tāṃ prārthayati deveśastāṃ bhavān dātumarhati

sa eva dhanyo hi pitā yasya putrī śubhaṃ patim /
rūpābhijanasaṃpattyā prāpnoti girisattama

yāvanto jaṅgamāgamyā bhūtāḥ śaila caturvidhāḥ /
teṣāṃ mātā tviyaṃ devī yataḥ proktaḥ pitā haraḥ

praṇamya śaṅkaraṃ devāḥ praṇamantu sutāṃ tava /
kuruṣva pādaṃ śatrūṇāṃ mūrdhni bhasmapariplutam

yācitāro vayaṃ śarvo varo dātā tvamapyumā /
vadhūḥ sarvajaganmātā kuru yacchreyase tava

pulastya uvāca /
tadvaco 'ṅgirasaḥ śrutvā kālī tasthāvadhomukhī /
harṣamāgatya sahasā punardainyamupāgatā

tataḥ śailapatiḥ prāha parvataṃ gandhamādanam /
gaccha śailānupāmantrya sarvānāgānturmahasi

tataḥ śīghrataraḥ śailo gṛhād gṛhamagāñjavī /
mervādīn parvataśreṣṭhānājuhāva samantataḥ

te 'pyājagmustvarāvantaḥ kāryaṃ matvā mahattadā /
viviśurvismayāviṣṭāḥ sauvarṇeṣvāsaneṣu te

udayo hemakūṭaśca ramyako mandarastathā /
uddālako vāruṇaśca varāho garuḍāsanaḥ

śuktimān vegasānuśca dṛḍhaśṛṅgo 'tha śṛṅvān /
citrakūṭastrikūṭaś ca tathā mandarakācalaḥ

vindhyaśca malayaścaiva pāriyātro 'tha durdaraḥ /
kailāsādrirmahendraśca niṣadho 'ñjanaparvataḥ

ete pradhānā girayastathānye kṣudraparvatāḥ /
uviṣṭāḥ sabhāyāṃ vai praṇipatya ṛṣiṃśca tān

tato girīśaḥ svāṃ bhāryā menāmāhūtavāṃśca saḥ /
samāgacchata kalyāṇī samaṃ putreṇa bhāminī

sābhivandya ṛṣīṇāṃ hi cāraṇāṃśca tapasvinī /
sarvān jñātīn samābhāṣya viveśa sasutā tataḥ

tato 'driṣu mahāśaila upaviṣṭeṣu nārada /
uvāca vākyaṃ vākyajñaḥ sarvānābhāṣya susvaram

himavānuvāca /
ime saptarṣayaḥ puṇyā yācitāraḥ sutāṃ mama /
maheśvarārthaṃ kanyāṃ tu taccāvedyaṃ bhavatsu vai

tad vadadhvaṃ yathāprajñaṃ jñātayo yūyameva me /
nollaṅghya yuṣmān dāsyāmi tatkṣamaṃ vaktumarhatha

pulastya uvāca /
himavadvacanaṃ śrutvā mervādyāḥ sthāvarottamāḥ /
sarva evābruvan vākyaṃ sthitāḥ sveṣvāsaneṣu te

yācitāraś ca munayo varastripurahā haraḥ /
dīyatāṃ śaila kālīyaṃ jāmātābhimato hi naḥ

menāpyathāha bhartāraṃ śṛṇu śailendra madvacaḥ /
pitṛnārādhya devaistairdattānenaiva hetunā

yastvasyāṃ bhūtapatinā putro jāto bhaviṣyati /
sa haniṣyati daityaindraṃ mahiṣaṃ tārakaṃ tathā

ityevaṃ menayā proktaḥ śailaiḥ śaileśvaraḥ sutām /
provāca putri dattāsi śarvāya tvaṃ mayādhunā

ṛṣīnuvāca kālīyaṃ mama putrī tapodhanāḥ /
praṇāmaṃ saṃkaravadhūrbhaktinamrā karoti va

tato 'pyarundhatī kālīmahkamāropya cāṭukaiḥ /
lajjamānāṃ samāśvāsya haranāmoditaiḥ śubhaiḥ

tataḥ saptarṣayaḥ procuḥ śailarāja niśāmaya /
jāmitraguṇasaṃyuktāṃ tithiṃ puṇyāṃ sumaṅgalām

uttarāphālgunīyogaṃ tṛtīye 'hni himāṃśumān /
gamiṣyati ca tatrokto muhūrtto maitranāmakaḥ

tasyāṃ tithyāṃ haraḥ pāṇiṃ grahīṣyati samantrakam /
tava putryā vayaṃ yāmastadanujñātumarhasi

tataḥ saṃpūjya vidhinā phalamūlādibhiḥ śubhaiḥ /
visarjayāmāsa śanaiḥ śailarāḍ ṛṣipuṅgavān

te 'pyājagmurmahāvegāt tvākramya marudālayam /
āsādya mandaragiriṃ bhūyo 'vandanta śaṅkaram

praṇamyocurmaheśānaṃ bhavān bharttādrijā vadhuḥ /
sabrahyakāstrayo lokā drakṣyanti ghanavāhanam

tato maheśvaraḥ prīto munīn sarvānanukramāt /
pūjayāmāsa vidhinā arundhatyā samaṃ haraḥ

tataḥ saṃpūjitā jagmuḥ surāṇāṃ mantraṇāya te /
te 'pyājagmurharaṃ draṣṭuṃ brahmaviṣṇvindrabhāskarāḥ

gehaṃ tato 'bhyetya maheśvarasya kṛtapraṇāmā viviśurmaharṣe /
sasmāra nandipramukhāṃśca savānabhyetya te vandya haraṃ niṣaṇṇāḥ

devairgaṇaiścāpi vṛto girīśaḥ sa śobhate muktajaṭāgrabhāraḥ /
yatā vane sarjjakadambamadhye prarohamūlo 'tha vanaspatirvai