Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vallālacarita · Chapter 2.12

2.12.1

iti vallālacarite vyāsapurāṇe somavaṃśavarṇanaṃ nāma ekādaśo 'dhyāyaḥ /
[[056]]
atha dvādaśo 'dhyāyaḥ |
siṃhagiriruvāca:
śṛṇu rājan vyāsaproktaṃ vaṃśamuttamapauruṣam /
vistareṇānupūrvvyā ca yatra jāto 'si pārthiva

2.12.2

vyāsa uvāca:
puroḥ putro mahāvīryyo rājāsījjanamejayaḥ /
pracinvāṃstu sutastasya yaḥ prācīmajayaddiśam

2.12.3

pracinvataḥ pravīro 'bhut manasyustasya cātmajaḥ /
rājā cābhayado nāma manasyorabhavat sutaḥ

2.12.4

tathaivābhayadasyāsīt sudhanvā nāma pārthivaḥ /
sudhanvano vahugavaḥ sampātistasya cātmajaḥ

2.12.5

sampātestu rahampātī raudrāśvastasya vai sutaḥ /
raudrāśvasya ghṛtācyāṃ vai daśāpsarasi sūnavaḥ

2.12.6

ṛceyuḥ prathamasteṣāṃ kṛkaneyu rdvitīyakaḥ /
kakṣeyuḥ sthaṇḍileyuśca sannateyurmahāmatiḥ

2.12.7

daśārṇeyurjaleyuśca sthaleyuśca mahābalaḥ /
balanityo baleyuśca rodrāśvasūnavo daśa

2.12.8

kakṣeyostanayāstvāsan traya eva mahāvalāḥ /
sabhānaraścākṣuṣaśca paramanthustathaiva ca

2.12.9

sabhānarasya puttrastu vidvān kālānalo nṛpaḥ /
kālānalasya dharmmajñaḥ sṛñjayo nāma vai sutaḥ

2.12.10

sṛñjayasyābhavat putro vīro rājā purañjayaḥ /
purañjayātmajaḥ śrīmān rājābhūjjanamejayaḥ

2.12.11

mahāśālastu rājarṣirjanamejayadehajaḥ /
deveṣu sa parijñātaḥ pratiṣṭhitayaśā bhuvi

2.12.12

mahāmanā nāma suto mahāśālasya dhārmmikaḥ /
jajñe vīraḥ śūragaṇaiḥ pūjitaḥ sa mahāmanāḥ

2.12.13

mahāmanāstu putrau dvau janayāmāsa sattamaḥ /
uśīnarañca dharmmajñaṃ titikṣuñca mahābalam

2.12.14

uśīnarasya patnyastu pañcarājarṣivaṃśajāḥ /
mṛgā kṛmirnavā darvvā pañcamī ca dṛṣadvatī

2.12.15

uśīnarasya putrāstu pañca tāsu kulodvahāḥ /
tapasā caiva mahatā jātā vṛddhasya cātmajāḥ

2.12.16

nṛgāyāntu nṛgaḥ putraḥ kṛmyāṃ kṛmirajāyata /
navāyāstu navaḥ putro darvvāyāḥ suvrato 'bhavat

2.12.17

dṛṣadvatyāstu saṃjajñe śivirauśīnaro nṛpaḥ /
śivestu śivayaḥ khyātāḥ yaudheyāstu mṛgasya ha

2.12.18

[[058]]
navasya navarāṣṭrantu kṛmestu kṛmilā purī /
suvratasya tathāmbaṣṭhāḥ śiviputrān nibodhata

2.12.19

śivestu śivayaḥ putrāścatvāro lokaviśrutāḥ /
vṛṣadarbhaḥ suvīraśca kaikeyo madrakastathā

2.12.20

teṣāṃ janapadāḥ sphītāḥ kaikeyā madrakāstathā /
vṛṣadarbhāḥ suvīrāśca titikṣoḥ śṛṇuta prajāḥ

2.12.21

taitikṣavo bhavadrājā pūrvasyāṃ diśi pārthivāḥ /
uṣadratho mahāsatvaḥ pheṇastasya suto 'bhavat

2.12.22

pheṇātta sutapā jajñe sutaḥ sutapaso valiḥ /
jāto mānuṣayaunau sa nṛpatiḥ kāñcaneṣudhiḥ

2.12.23

mahāyogī sa tu balirbabhūva nṛpatiḥ purā /
putrānutpādayāmāsa pañca vaṃśakarān bhuvi

2.12.24

aṅgaḥ prathamato jajñe vaṅgaḥ suhmastathaiva ca /
puṇḍraḥ kaliṅgaśca tathā bāleyaṃ kṣatramucyate

2.12.25

bāleyā brāhmaṇāścaiva tasya vaṃśakarā bhuvi /
balestu brahmaṇā datto varaḥ prītena dhīmatā

2.12.26

mahāyogitvamāyuśca kalpasya parimāṇataḥ /
saṃgrāme cāpyajeyatvaṃ dharmme caiva pradhānatā /
trailokyadarśanañcāpi prādhānyaṃ prasave tathā

2.12.27

bale cāpratimatvaṃ vai dharmmatattvābhidarśanam /
caturo niyatān varṇān tvañca sthāpayiteti ha

2.12.28

ityukte vibhunā rājā baliḥ śāntiṃ parāṃ yayau /
balistānabhiṣicyeha pañcaputrānakalmaṣān

2.12.29

kṛtārtho yogayuktātmā yogamāśritya sa prabhuḥ /
adhṛṣyaḥ sarvvabhūtānām kālāpekṣī carannṛṣiḥ

2.12.30

kālena mahatā dhīraḥ svañca sthānamupāgamat /
teṣāṃ janapadāḥ pañca aṅgā vaṅgā sasuhmakā

2.12.31

kaliṅgāḥ puṇḍrakāścaiva tvaṅgasya śṛṇuta prajāḥ /
aṅgaputro mahānāsīt rājendro dadhivāhanaḥ

2.12.32

dadhivāhanaputrastu rājā diviratho 'bhavat /
vidvān dharmmaratho nāma tasya citrarathaḥ sutaḥ

2.12.33

tena dharmmarathenātha tadā viṣṇupade girau /
yajatā saha śakreṇa somaḥ pīto mahātmanā

2.12.34

atha citrarathasyāpi putro daśaratho 'bhavat /
lomapāda iti khyāto yasya śāntā sutābhavat

2.12.35

tasya dāśarathirvīraḥ caturaṅgo mahāyaśāḥ /
ṛṣvaśṛṅgaprasādena jajñe kulavivarddhanaḥ

2.12.36

caturaṅgasya putrastu pṛthulākṣa iti śrutaḥ /
pṛthulākṣasuto rājā campo nāma mahāyaśāḥ

2.12.37

campasya tu purī campā yā mālinyabhavatpurā /
pūrṇabhadraprasādena haryyakṣosya suto 'bhavat

2.12.38

tato vaibhāṇḍakistasya vāraṇaṃ śatruvāraṇam /
bhuvyavatārayāmāsa mantrairvāhanamuttamam

2.12.39

[[060]]
haryyakṣasya tu dāyādo rājā bhadrarathaḥ smṛtaḥ /
putro bhadrarathasyāsīt vṛhatkarmmā prajeśvaraḥ

2.12.40

vṛhadarbhaḥ sutastasya yasmāt yajñe vṛhanmanāḥ /
vṛhanmanāstu rājendro janayāmāsa vai sutam

2.12.41

nāmnā jayadrathaṃ vīraṃ yasmāddṛḍharatho nṛpaḥ /
āsīt dṛḍharathasyāpi viśvajit kulanandanaḥ

2.12.42

dāyādastasya karṇastu vikarṇastasya cātmajaḥ /
tasya putraśatantvāsīdaṅgānāṃ kulavardhanam

2.12.43

vṛhadarbhasuto yastu rājā nāmnā vṛhanmanāḥ /
tasya patnīdvayaṃ cāsīt vainateyasute śubhe

2.12.44

yaśodevī ca satyā ca tābhyāṃ vaṃśastu vidyate /
jayadrathastu rājendro yaśodevyāṃ vyajāyata

2.12.45

satyāyāṃ vijayo nāma brahmakṣatrottaraḥ smṛtaḥ /
vijayasya dhṛtiḥ putrastasya putro dhṛtavrataḥ

2.12.46

dhṛtavratasya putrastu satyakarmmā mahāyaśāḥ /
tasya putrastvadhirathaḥ suta ityaparābhidhaḥ

2.12.47

yaḥ karṇaṃ pratijagrāha tena karṇastu sūtajaḥ /
karṇasya vṛṣasenastu pṛthusenastadātmajaḥ

2.12.48

pṛthusenānvaye vīro vīraseno bhaviṣyati /
gauḍabrāhmaṇakanyāṃ yaḥ somaṭāmudvahiṣyati

2.12.49

tadanvavāyajanmāno rājāno 'mitapauruṣāḥ /
saptadvīpapatīn vīrāḥ kariṣyanti vaśānugān

2.12.50

tadvaṃśe sāmantaseno bhūtvā pālayitā valī /
āvindhyādāsetubandhāddharitrīṃ sāgarāmbarām

2.12.51

siṃhagiriruvāca:
tasmāddhemantaseno 'bhūdrājan tava pitāmahaḥ /
dhāma dhāmnāṃ mahimnāñca dviṣadbalahutāśanaḥ

2.12.52

tasmādvijayaseno 'bhūccoḍagaṅgasakho nṛpaḥ /
yo 'jayat pṛthivīṃ kṛtsnāṃ catuḥsāgaramekhalām

2.12.53

tasya putro 'si vallāla sārvvabhaumamahīkṣitaḥ /
pratyarthi-pṛthivīpālā yasya te śaraṇaṃ gatāḥ

2.12.54

brahmakṣatrasya yo yonirvvaṃśaḥ kṣatriyapūrvvajaḥ /
senavaṃśastatojātaḥ yasmiñjāto 'pi pāṇḍava

2.12.55

dveṣṭi yaḥ pāṇḍavaṃ mūḍho durbuddhiśca vinindati /
sa viṣṭhāyāṃ kṛmirbhūtvā pacyeta narake ciram

2.12.56

sa vallabhānandacandraścandramāyutavallabhaḥ /
tasyedānīṃ mahārāja kāryyaṃ bhavati śāsanam

2.12.57

tasyāsti kanyakāratnaṃ rūpeṇānupamaṃ bhuvi /
suprabhāmiva nābhāgastāṃ kanyāṃ hara paurava

2.12.58

[[062]]
uccandre sā yāti vālā gaurīṃ snātuṃ yadā yadā /
tadā tadā tvarayati draṣṭuṃ tāmaruṇo 'ruṇam

2.12.59

daṇḍadvayāvaśeṣāyāṃ rajanyāmaruṇodayam /
vilokya ghariyāreṣu viśvasanti na naigamāḥ

Original text: Vallālacarita · Edition: Haraprasāda Śāstrī: Vallāla Caritam, Calcutta : Asiatic Society 1904 (Bibliotheca Indica, 164) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc