Language

ENहिગુ
Scripture Library

Ujjvalanīlamaṇi · Chapter 2

2.1

iti śrī-śrīmad-ujjvala-nīlamaṇau nāyaka-bheda-prakaraṇam |
||1||
(2)
atha nāyaka-sahāya-bheda-prakaraṇam
athaitasya sahāyāḥ syuḥ pañcadhā ceṭako viṭaḥ |
vidūṣakaḥ pīṭhamardaḥ priyanarmasakhastathā

2.2

narmaprayoge naipuṇyaṃ sadā gāḍhānurāgitā |
deśakālajñatā dākṣyaṃ ruṣṭagopīprasādanam |
nigūḍhamantratetyādyāḥ sahāyānāṃ guṇāḥ smṛtāḥ

2.3

sandhānacaturaśceṭo gūḍhakarmā pragalbhadhīḥ |
sa tu bhaṅgurabhṛṅgārādikaḥ prokto'tra gokule

2.4

yathā-
na punaridamapūrvaṃ devi kutrāpi dṛṣṭaṃ
śaradi yadiyamārānmādhavī puṣpitābhūt |
iti kila vṛṣabhānorlambhitāsau kumārī
vrajanavayuvarāja vyājataḥ kuñjavīthim

2.5

atha viṭaḥ-
veśopacārakuśalo dhūrto goṣṭhīviśāradaḥ |
kāmatantrakalāvedī viṭa ityabhidhīyate |
kaḍāro bhāratīvandhurityādirviṭa īritaḥ

2.6

yathā-
vraje sāraṅgākṣīvitatibhiranullaṅghyavacanaḥ
sakhāhaṃ tadbandhoścaṭubhirabhiyāce muhuridam |
kalakrīḍadvaṃśīsthagitajagatīyauvatadhṛti-
stvayā yuktaḥ śyāme na khalu parihartuṃ sakhi hariḥ

2.7

atha vidūṣakaḥ-
vasantādyabhidho lolo bhojane kalahapriyaḥ |
vikṛtāṅgavacoveṣairhāsyakarī vidūṣakaḥ |
vidagdhamādhave khyāto yathāsau madhumaṅgalaḥ

2.8

yathā-
tuṣṭena smitapuṣpavṛṣṭiradhunā sadyastvayā mucyatām
ārūḍhaḥ kutukī vimānamatulaṃ māṃ gokulākhaṇḍalaḥ |
ithaṃ devi manorathena rabhasādabhyarthyamāno.apyasau
yatte mānini nādharaḥ prayatate tannādbhutaṃ rāgiṣu

2.9

yathā vā-
mamopaharati svayaṃ bhavadabhīṣṭadevo nama-
nnavaṃ kamalamujjvalaṃ kamalabandhurutkaṇṭhayā |
mayā tu tadavajñayā bhuvi nirasyate ruṣyatā
na mānayasi madvacastadapi mānini tvaṃ kutaḥ

2.10

atha pīṭhamardaḥ-
guṇairnāyakakalpo yaḥ premnā tatrānuvṛttimān |
pīṭhamardaḥ sa kathitaḥ śrīdāmā syādyathā hareḥ

2.11

yathā-
kālindīpuline mukundacaritaṃ viśvasya vismāpanaṃ
draṣṭuṃ gacchati goṣṭhameva nikhilaṃ naikātra candrāvalī |
brūmastasya suhṛttamāḥ svayamamī pathyañca tathyañca te
mā govardhanamalla ghaṭṭaya mudhā govardhanoddhāriṇam

2.12

yathā vā-
taveyaṃ śrīdāman bhaṇitir iha viśrambhayati māṃ
prasādo rudrāṇyāḥ kim iva capalāsu prasaratu |
vane yāntīṃ durgārcana-ghusṛṇa-mālyāṅkita-karāṃ
vadhūṃ dṛṣṭvā śaṅke prathayati kalaṅkaṃ khala-janaḥ

2.13

atha priya-narma-sakhaḥ-
ātyantika-rahasya-jñaḥ sakhī-bhāva-samāśritaḥ |
sarvebhyaḥ praṇayibhyo'sau priya-narma-sakho varaḥ |
sa gokule tu subalas tathā syād arjunādayaḥ

2.14

yathā-
pratyāvartayati prasādya lalanāṃ krīḍā-kali-prasthitāṃ
śayyāṃ kuñja-gṛhe karoty agha-bhidaḥ kandarpa-līlocitām ||
svinnaṃ bījayati priyā-hṛdi parisrastāṅgam uccair amuṃ
kva śrīmān adhikāritāṃ na subalaḥ sevā-vidhau vindati

2.15

yathā vā-
yābhiḥ sācidṛgañcalena caṭulaṃ kaṃsārirālihyate
dordvandvena kucopapīḍamurasi svairaṃ pariṣvajyate |
etasyādharasīdhuruddhuratayā sāmodamāsvādyate
kiṃ jānāsi sakhe vyadhāyi kataradgopībhirābhistapaḥ

2.16

caturdhāḥ sakhāyo.atra ceṭaḥ kiṅkara īryate |
pīṭhamardasya vīrādāvapi sāhāyyakāritā

2.17

haripriyāprakaraṇe vakṣyante yāstu dūtikāḥ |
atrāpi tā yathāyogyaṃ vijñeyā rasavedibhiḥ

2.18

tatra svayaṃ, yathā-
sakhi mādhavadṛgdūtyāḥ
karmaṭhatā kārmaṇe vicitrāsti |
upadhāśuddhāpi yayā
ruddhā tvam citritevāsi

2.19

vaṃśī yathā śrī-lalita-mādhave (1.24- gārgy-uktiḥ)-
hriyamavagṛhya gṛhebhyaḥ
karṣati rādhāṃ vanāya yā nipuṇā |
sā jayati nisṛṣṭārthā
varavaṃśajakākalī dūtī

2.20

āptadūtī-
vīrāvṛndādirapyāptadūtī kṛṣṇasya kīrtitā |
vīrā pragalbhavacanā vṛndā cāṭūktipeśalā

2.21

yathā-
vimukhī mā bhava garviṇi
madgiri giriṇā dhṛte na kṛtarakṣam |
mūḍhe samuḍhavayasaṃ
mādhavamādhāva rāgeṇa

2.22

yathā vā-
vṛndā sundari vandanaṃ vidadhatī yat pṛcchati tvāmasau
cañcanmañjulakhañjarīṭanayane tatrottaraṃ vyañjaya |
keyaṃ bhrūbhujagī tavātiviṣamā baṃbhramyate yadbhiyā
klāntaḥ kāliyamardano.api kurute nādya praveśaṃ vraje

2.23

asyāsādhāraṇā dūtyo vīvādyāḥ kathitā hareḥ |
liṅginyantāstu vakṣyante yāstāḥ sādhāraṇā dvayoḥ

Original text: Ujjvalanīlamaṇi · Data entry n.n. · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc