Sushruta Samhita · Chapter 6.22

athāto nāsāgatarogavijñānīyamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ//

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ//

apīnasaḥ pūtinasyaṃ nāsāpākastathaiva ca/
tathā śoṇitapittaṃ ca pūyaśoṇitameva ca//

kṣavathurbhraṃśathurdīpto nāsānāhaḥ parisravaḥ/
nāsāśoṣeṇa sahitā daśaikāśceritā gadāḥ//

catvāryarśāṃsi catvāraḥ śophāḥ saptārbudāni ca/
pratiśyāyāśca ye pañca vakṣyante sacikitsitāḥ/
ekatriṃśanmitāste tu nāsārogāḥ prakīrtitāḥ//

ānahyate yasya vidhūpyate ca praklidyate śuṣyati cāpi nāsā/
na vetti yo gandharasāṃśca janturjuṣṭaṃ vyavasyettamapīnasena//

taṃ cānilaśleṣmabhavaṃ vikāraṃ brūyāt pratiśyāyasamānaliṅgam/
doṣairvidagdhairlatālumūle saṃvāsito yasya samīraṇastu//

nireti pūtirmukhanāsikābhyāṃ taṃ pūtināsaṃ pravadanti rogam/
vrāṇāśritaṃ pittamarūṃṣi kuryādyasmin vikāre balavāṃśca pākaḥ//

taṃ nāsikāpākamiti vyavasyedvikledakothāvapi yatra dṛṣṭau/
caturvidhaṃ dviprabhavaṃ vakṣyāmi bhūyaḥ khalu raktapittam//

doṣairvidagdhairathavāpi jantorlalāṭadeśe'bhihatasya taistu/
nāsā sravet pūyamasṛgvimiśraṃ taṃ pūyaraktaṃ pravadanti rogam//

ghrāṇāśrite marmaṇi saṃpraduṣṭe yasyānilo nāsikayā nireti//

kaphānuyāto bahuśaḥ saśabdastaṃ rogamāhuḥ kṣavathuṃ vidhijñāḥ/
tīkṣṇopayogādatijighrato vā bhāvān kaṭūnarkanirīkṣaṇādvā//

sūtrādibhirvā taruṇāsthimarmaṇyudghāṭite'nyaḥ kṣavathurnireti/
prabhraśyate nāsikayaiva yaśca sāndro vidagdho lavaṇaḥ kaphastu//

prāk saṃcito mūrdhani pittataptastaṃ bhraṃśathuṃ vyādhimudāharanti/
ghrāṇe bhṛśaṃ dāhasamanvite tu viniḥsareddhūma iveha vāyuḥ//

nāsā pradīpteva ca yasya jantorvyādhiṃ tu taṃ dīptamudāharanti/
kaphāvṛto vāyurudānasaṃjño yadā svamārge viguṇaḥ sthitaḥ syāt//

ghrāṇaṃ vṛṇotīva tadā sa rogo nāsāpratīnāha iti pradiṣṭaḥ/
ajasramacchaṃ salilaprakāśaṃ yasyāvivarṇe sravatīha nāsā//

rātrau viśeṣeṇa hi taṃ vikāraṃ nāsāparisrāvamiti vyavasyet/
ghrāṇāśrite śleṣmaṇi mārutena pittena gāḍhaṃ pariśoṣite ca//

samucchvasityūrdhvamadhaśca kṛcchrādyastasya nāsāpariśoṣa uktaḥ/
doṣaiśtribhistaiḥ pṛthagekaśaśca brūyāttathārśāṃsi tathaiva śophān//

śālākyasiddhāntamavekṣya cāpi sarvātmakaṃ saptamamarbudaṃ tu/
rogaḥ pratiśyāya ihopadiṣṭaḥ sa vakṣyate pañcavidhaḥ purastāt//

(nāsāsrotogatā rogāstriṃśadekaśca kīrtitāḥ/
srotaḥpathe yadvipulaṃ kośavaccārbudaṃ bhavet//)

śophāstu śophavijñānā nāsāsrotovyavasthitāḥ/
nidāne'rśāṃsi nirdiṣṭānyevaṃ tāni vibhāvayet//