Sushruta Samhita · Chapter 5.6

athāto dundubhisvanīyaṃ kalpaṃ vyākhyāsyāmaḥ//

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ//

dhavāśvakarṇaśirīṣatiniśapalāśapicumardapāṭalipāribhadrakāmrodumbarakarahāṭakārjunakakubhasarjakapītanaśleṣmātakāṅkoṭhāmalakapragrahakuṭajaśamīkapitthāśmantakārkacirabilvamahāvṛkṣāruṣkarāralumadhukamadhuśigruśākagojīmūrvābhūrjatilvakekṣurakagopaghoṇṭārimedānāṃ bhasmānyāhṛtya gavāṃ mūtreṇa kṣārakalpena parisrāvya vipacet, dadyāccātra pippalīmūlataṇḍulīyakavarāṅgacocamañjiṣṭhākarañjikāhastipippalīmaricaviḍaṅgagṛhadhūmānantāsomasaralābāhlīkaguhākośāmraśvetasarṣapavaruṇalavaṇaplakṣaniculakavañjulavakrālavardhamānaputraśreṇīsaptaparṇaṭuṇṭukailavālukanāgadantyativiṣābhayābhadradārukuṣṭhaharidrāvacācūrṇāni lohānāṃ ca samabhāgāni, tataḥ kṣāravadāgatapākamavatārya lohakumbhe nidadhyāt//

anena dundubhiṃ limpet patākāṃ toraṇāni ca/
śravaṇāddarśanāt sparśāt viṣāt saṃpratimucyate//

eṣa kṣārāgado nāma śarkarāsvaśmarīṣu ca/
arśaḥsu vātagulmeṣu kāsaśūlodareṣu ca//

ajīrṇe grahaṇīdoṣe bhaktadveṣe ca dāruṇe/
śophe sarvasare cāpi deyaḥ śvāse ca dāruṇe//

sadā sarvaviṣārtānāṃ sarvayaivopayujyate/
eṣa takṣakamukhyānāmapi daryāṅkuśo'gadaḥ//

viḍaṅgatriphalādantībhadradāruhareṇavaḥ/
tālīśapatramañjiṣṭhākeśarotpalapadmakam//

dāḍimaṃ mālatīpuṣpaṃ rajanyau sārive sthire/
priyaṅgustagaraṃ kuṣṭhaṃ bṛhatyau cailavālukam//

sacandanagavākṣībhiretaiḥ siddhaṃ viṣāpaham/
sarpiḥ kalpāṇakaṃ hyetadgrahāpasmāranāśanam//

pāṇḍvāmayagaraśvāsamandāgnijvarakāsanut/
śoṣiṇāmalpaśukrāṇāṃ vandhyānāṃ ca praśasyate//

apāmārgasya bījāni śirīṣasya ca māṣakān/
śvete dve kākamācīṃ ca gavāṃ mūtreṇa peṣayet//

sarpiretaistu saṃsiddhaṃ viṣasaṃśamanaṃ param/
amṛtaṃ nāma vikhyātamapi saṃjīvayenmṛtam//

candanāguruṇī kuṣṭhaṃ tagaraṃ tilaparṇikam/
prapauṇḍarīkaṃ naladaṃ saralaṃ devadāru ca//

bhadraśriyaṃ yavaphalāṃ bhārgīṃ nīlīṃ sugandhikām/
kāleyakaṃ padmakaṃ ca madhukaṃ nāgaraṃ jaṭām//

punnāgailailavālūni gairikaṃ dhyāmakaṃ balām/
toyaṃ sarjarasaṃ māṃsīṃ śatapuṣpāṃ hareṇukām//

tālīśapatraṃ kṣudrailāṃ priyaṅguṃ sakuṭannaṭam/
śilāpuṣpaṃ saśaileyaṃ patraṃ kālānusārivām//

kaṭutrikaṃ śītaśivaṃ kāśmaryaṃ kaṭurohiṇīm/
somarājīmativiṣāṃ pṛthvikāmindravāruṇīm//

uśīraṃ varuṇaṃ mustaṃ kustumburu nakhaṃ tathā/
śvete haridre sthauṇeyaṃ lākṣāṃ ca lavaṇāni ca//

kumudotpalapadmāni puṣpaṃ cāpi tathārkajam/
campakāśokasumanastilvakaprasavāni ca//

pāṭalīśālmalīśailuśirīṣāṇāṃ tathaiva ca/
kusumaṃ tṛṇamūlyāśca surabhīsindhuvārajam//

dhavāśvakarṇapārthānāṃ puṣpāṇi tiniśasya ca/
gugguluṃ kuṅkumaṃ bimbīṃ sarpākṣīṃ gandhanākulīm//

etat saṃbhṛtya saṃbhāraṃ sūkṣmacūrṇāni kārayet/
gopittamadhusarpirbhiryuktaṃ śṛṅge nidhāpayet//

bhagnaskandhaṃ vivṛtākṣaṃ mṛtyordaṃṣṭrāntaraṃ gatam/
anenāgadamukhyena manuṣyaṃ punarāharet//

eṣo'gnikalpaṃ durvāraṃ kruddhasyāmitatejasaḥ/
viṣaṃ nāgapaterhanyāt prasabhaṃ vāsukerapi//

mahāsugandhināmāyaṃ pañcāśītyaṅgasaṃyutaḥ/
rājāgadānāṃ sarveṣāṃ rājño haste bhavet sadā//

snātānuliptastu nṛpo bhavet sarvajanapriyaḥ/
bhrājiṣṇutāṃ ca labhate śatrumadhyagato'pi san//

uṣṇavarjyo vidhiḥ kāryo viṣārtānāṃ vijānatā/
muktvā kīṭaviṣaṃ taddhi śītenābhipravardhate//

annapānavidhāvuktamupadhārya śubhāśubham/
śubhaṃ deyaṃ viṣārtebhyo viruddhebhyaśca vārayet//

phāṇitaṃ śugrusauvīramajīrṇādhyaśanaṃ tathā/
varjayecca samāsena navadhānyādikaṃ gaṇam//

divāsvapnaṃ vyavāyaṃ ca vyāyāmaṃ krodhamātapam/
surātilakulatthāṃśca varjayeddhi viṣāturaḥ//

prasannadoṣaṃ prakṛtisthadhātumannābhikāṅkṣaṃ samasūtrajihvam/
prasannavarṇendriyacittaceṣṭaṃ vaidyo'vagacchedaviṣaṃ manuṣyam//