Sushruta Samhita · Chapter 1.34
athāto yuktasenīyamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ //
yathovāca bhagavān dhanvantariḥ //
yuktasenasya nṛpateḥ parānabhijigīṣataḥ /
bhiṣajā rakṣaṇaṃ kāryaṃ yathā tadupadekṣyate //
vijigīṣuḥ sahāmātyairyātrāyuktaḥ prayatnataḥ /
rakṣitavyo viśeṣeṇa viṣādeva narādhipaḥ //
panthānamudakaṃ chāyāṃ bhaktaṃ yavasamindhanam /
dūṣayantyarayastacca jānīyācchodhayettathā / ^
tasya liṅgaṃ cikitsā ca kalpasthāne pravakṣyate //
ekottaraṃ mṛtyuśatamatharvāṇaḥ pracakṣate /
tatraikaḥ kālasaṃyuktaḥ śeṣā āgantavaḥ smṛtāḥ //
doṣāgantujamṛtyubhyo rasamantraviśāradau /
rakṣetāṃ nṛpatiṃ nityaṃ yattau vaidyapurohitau //
brahmā vedāṅgamaṣṭāṅgamāyurvedamabhāṣata /
purohitamate tasmādvarteta bhiṣagātmavān //
saṃkaraḥ sarvavarṇānāṃ praṇāśo dharmakarmaṇām /
prajānāmapi cocchittirnṛpavyasanahetutaḥ //
puruṣāṇāṃ nṛpāṇāṃ ca kevalaṃ tulyamūrtitā /
ājñā tyāgaḥ kṣamā dhairyaṃ vikramaścāpyamānuṣaḥ //
tasmāddevamivābhīkṣṇaṃ vāṅnanaḥkarmabhiḥ śubhaiḥ /
cintayennṛpatiṃ vaidyaḥ śreyāṃsīcchan vicakṣaṇaḥ //
skandhāvāre ca mahati rājagehādanantaram /
bhavetsannihito nityaṃ sarvopakaraṇānvitaḥ //
tatrasthamenaṃ dhvajavadyaśaḥkhyātisamucchritam /
upasarpantyamohena viṣaśalyāmayārditāḥ //
svatantrakuśalo'nyeṣu śāstrārtheṣvabahiṣkṛtaḥ /
vaidyo dhvaja ivābhāti nṛpatadvidyapūjitaḥ //
vaidyo vyādhyupasṛṣṭaśca bheṣajaṃ paricārakaḥ /
ete pādāścikitsāyāḥ karmasādhanahetavaḥ //
guṇavadbhistribhiḥ pādaiścaturtho guṇavān bhiṣak /
vyādhimalpena kālena mahāntamapi sādhayet //
vaidyahīnāstrayaḥ pādā guṇavanto'pyapārthakāḥ /
udgātṛhotṛbrahmāṇo yathādhvaryuṃ vinādhvare //
vaidyastu guṇavānekastārayedāturān sadā /
plavaṃ pratitarairhīnaṃ karṇadhāra ivāmbhasi //
tattvādhigataśāstrārtho dṛṣṭakarmā svayaṃkṛtī /
laghuhastaḥ śuciḥ śūraḥ sajjopaskarabheṣajaḥ //
pratyutpannamadtirdhīmān vyavasāyī viśāradaḥ /
satyadharmaparo yaśca sa bhiṣak pāda ucyate //
āyuṣmān sattvavān sādhyo dravyavānātmavānapi /
āstiko vaidyavākyastho vyādhitaḥ pāda ucyate //
praśastadeśasaṃbhūtaṃ praśaste'hani coddhṛtam /
yuktamātraṃ manaskāntaṃ gandhavarṇarasānvitam //
doṣaghnamaglānikaramavikāri viparyaye /
samīkṣya dattaṃ kāle ca bheṣajaṃ pāda ucyate //
snigdho'jugupsurbalavān yukto vyādhitarakṣaṇe /
vaidyavākyakṛdaśrāntaḥ pādaḥ paricaraḥ smṛtaḥ //
Original text: Suśrutasaṃhitā · Edition: ed. Yādavaśarman Trivikrama Ācārya (Nirnaya Sagar Press); e-text by SARIT · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0