Surya Siddhanta · Chapter 7
tārāgrahāṇām anyonyaṃ syātāṃ yuddhasamāgamau/
samāgamaH śaśāṅkena sūryeṇāstamanaṃ saha//
śīghre mandādhike +atītaH saṃyogo bhavitānyathā/
dvayoH prāgyāyinor evaṃ vakriṇos tu viparyayāt//
prāgyāyiny adhike +atīto vakriṇy eṣyaH samāgamaH/
grahāntarakalāH svasvabhuktiliptāH samāhatāH//
bhuktyantareṇa vibhajed anulomavilomayoH/
dvayor vakriṇy athaikasmin bhuktiyogena bhājayet//
labdhaṃ liptādikaṃ śodhyaṃ gate deyaṃ bhaviṣyati/
viparyayād vakragatyor ekasmiṃs tu dhanavyayau//
samāliptau bhavetāṃ tau grahau bhagaṇasaṃsthitau/
vivaraṃ tadvad uddhṛtya dinādiphalam iṣyate//
kṛtvā dinakṣapāmānaṃ tathā vikṣepaliptikāH/
natonnataṃ sādhayitvā svakāl lagnavaśāt tayoH//
viṣuvacchāyayāmyas tadvikṣepād dvādaśoddhṛtāt/
phalaṃ svanatanāḍīghnaṃ svadinārdhavibhājitam//
labdhaṃ prācyām ṛṇaṃ saumyād vikṣepāt paścime dhanam/
dakṣiṇe prākkapāle svaṃ paścime tu tathā kṣamaH//
satribhagrahajakrāntibhāgaghnāH kṣepaliptikāH/
vikalāH svam ṛṇaṃ krāntikṣepayor bhinnatulyayoH//
nakṣatragrahayogeṣu grahāstodayasādhane/
śṛṅgonnatau tu candrasya dṛkkarmādāv idaṃ smṛtam//
tātkālikau punaH kāryau vikṣepau ca tayos tataH/
diktulye tv antaraṃ bhede yogaH śiṣṭaṃ grahāntaram//
kujārkijñāmarejyānāṃ triṃśadardhārdhavardhitāH/
viṣkambhāś candrakakṣāyāṃ bhṛgoH ṣaṣṭir udāhṛtā//
tricatuH karṇayutyāptās te dvighnās trijyayā hatāH/
sphuṭāH svakarṇās tithyāptā bhaveyur mānaliptikāH//
chāyābhūmau viparyaste svacchāyāgre tu darśayet/
grahaH svadarpaṇāntaHsthaH śaṅkvagre sampradiśyate//
pañcahastocchritau śaṅkū yathādig bhramasaṃsthitau/
grahāntreṇa vikṣiptāv adho hastanikhātagau//
chāyākarṇau tato dadyāc chāyāgrāc chaṅkumūrdhagau/
chāyākarṇāgrasaṃyoge saṃsthitasya pradarśayet//
svaśaṅkumūrdhagau vyomni grahau dṛktulyatām itau/
ullekhaṃ tārakāsparśād bhede bhedaH prakīrtyate//
yuddham aṃśuvimardākhyam aṃśuyoge parasparam/
aṃśād ūne +apasavyākhyaṃ yuddham eko +atra ced aṇuh//
samāgamo +aṃśād adhike bhavataś ced valānvitau/
apasavye jito yuddhe pihito +aṇur adīptitān//
rūkṣo vivarṇo vidhvasto vijito dakṣiṇāśritaH/
udakṣtho dīptimān sthūlo jayī yāmye +api yo balī//
āsannāv apy ubhau dīptau bhavataś cet samāgamaH/
svalpau dvāv api vidhvastau bhavetāṃ kūṭavigrahau//
udakṣtho dakṣiṇastho vā bhārgavaH prāyaśo jayī/
śaśāṅkenaivam eteṣāṃ kuryāt saṃyogasādhanam//
bhāvābhāvāya lokānāṃ kalpaneyaṃ pradarśitā/
svamārgagāH prayānty ete dūram anyonyam āśritāH//
[nakṣatragrahayuti]
Original text: Sūryasiddhānta · Edition: B: The Surya-siddhanta with its commentary the Gudhartha-prakasaka, edited by Fits-Edward Hall, Bibliotheca Indica No.79, Calcutta 1854. (reprinted as volume 25 of Bibliotehca Indica, Biblio Verlag, Osnabruck 1980). C: Kasi samskrta granthamala 144, Caukhamba Sanskrit Samsthaana, Fourth edition, 1987. D: With the Commentary of Sudhakara Dvivedi, ed. by Dr. Sri Krsna Candra Dvivedii, Sampurnanand S · Data entry Michio Yano · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0