સૂર્ય સિદ્ધાંત · અધ્યાય 7

તારાગ્રહાણામ્ અન્યોન્યં સ્યાતાં યુદ્ધસમાગમૌ।
સમાગમહ્ શશાઙ્કેન સૂર્યેણાસ્તમનં સહ॥

શીઘ્રે મન્દાધિકે +અતીતહ્ સંયોગો ભવિતાન્યથા।
દ્વયોહ્ પ્રાગ્યાયિનોર્ એવં વક્રિણોસ્ તુ વિપર્યયાત્॥

પ્રાગ્યાયિન્ય્ અધિકે +અતીતો વક્રિણ્ય્ એષ્યહ્ સમાગમહ્।
ગ્રહાન્તરકલાહ્ સ્વસ્વભુક્તિલિપ્તાહ્ સમાહતાહ્॥

ભુક્ત્યન્તરેણ વિભજેદ્ અનુલોમવિલોમયોહ્।
દ્વયોર્ વક્રિણ્ય્ અથૈકસ્મિન્ ભુક્તિયોગેન ભાજયેત્॥

લબ્ધં લિપ્તાદિકં શોધ્યં ગતે દેયં ભવિષ્યતિ।
વિપર્યયાદ્ વક્રગત્યોર્ એકસ્મિંસ્ તુ ધનવ્યયૌ॥

સમાલિપ્તૌ ભવેતાં તૌ ગ્રહૌ ભગણસંસ્થિતૌ।
વિવરં તદ્વદ્ ઉદ્ધૃત્ય દિનાદિફલમ્ ઇષ્યતે॥

કૃત્વા દિનક્ષપામાનં તથા વિક્ષેપલિપ્તિકાહ્।
નતોન્નતં સાધયિત્વા સ્વકાલ્ લગ્નવશાત્ તયોહ્॥

વિષુવચ્છાયયામ્યસ્ તદ્વિક્ષેપાદ્ દ્વાદશોદ્ધૃતાત્।
ફલં સ્વનતનાડીઘ્નં સ્વદિનાર્ધવિભાજિતમ્॥

લબ્ધં પ્રાચ્યામ્ ઋણં સૌમ્યાદ્ વિક્ષેપાત્ પશ્ચિમે ધનમ્।
દક્ષિણે પ્રાક્કપાલે સ્વં પશ્ચિમે તુ તથા ક્ષમહ્॥

સત્રિભગ્રહજક્રાન્તિભાગઘ્નાહ્ ક્ષેપલિપ્તિકાહ્।
વિકલાહ્ સ્વમ્ ઋણં ક્રાન્તિક્ષેપયોર્ ભિન્નતુલ્યયોહ્॥

નક્ષત્રગ્રહયોગેષુ ગ્રહાસ્તોદયસાધને।
શૃઙ્ગોન્નતૌ તુ ચન્દ્રસ્ય દૃક્કર્માદાવ્ ઇદં સ્મૃતમ્॥

તાત્કાલિકૌ પુનહ્ કાર્યૌ વિક્ષેપૌ ચ તયોસ્ તતહ્।
દિક્તુલ્યે ત્વ્ અન્તરં ભેદે યોગહ્ શિષ્ટં ગ્રહાન્તરમ્॥

કુજાર્કિજ્ઞામરેજ્યાનાં ત્રિંશદર્ધાર્ધવર્ધિતાહ્।
વિષ્કમ્ભાશ્ ચન્દ્રકક્ષાયાં ભૃગોહ્ ષષ્ટિર્ ઉદાહૃતા॥

ત્રિચતુહ્ કર્ણયુત્યાપ્તાસ્ તે દ્વિઘ્નાસ્ ત્રિજ્યયા હતાહ્।
સ્ફુટાહ્ સ્વકર્ણાસ્ તિથ્યાપ્તા ભવેયુર્ માનલિપ્તિકાહ્॥

છાયાભૂમૌ વિપર્યસ્તે સ્વચ્છાયાગ્રે તુ દર્શયેત્।
ગ્રહહ્ સ્વદર્પણાન્તહ્સ્થહ્ શઙ્ક્વગ્રે સમ્પ્રદિશ્યતે॥

પઞ્ચહસ્તોચ્છ્રિતૌ શઙ્કૂ યથાદિગ્ ભ્રમસંસ્થિતૌ।
ગ્રહાન્ત્રેણ વિક્ષિપ્તાવ્ અધો હસ્તનિખાતગૌ॥

છાયાકર્ણૌ તતો દદ્યાચ્ છાયાગ્રાચ્ છઙ્કુમૂર્ધગૌ।
છાયાકર્ણાગ્રસંયોગે સંસ્થિતસ્ય પ્રદર્શયેત્॥

સ્વશઙ્કુમૂર્ધગૌ વ્યોમ્નિ ગ્રહૌ દૃક્તુલ્યતામ્ ઇતૌ।
ઉલ્લેખં તારકાસ્પર્શાદ્ ભેદે ભેદહ્ પ્રકીર્ત્યતે॥

યુદ્ધમ્ અંશુવિમર્દાખ્યમ્ અંશુયોગે પરસ્પરમ્।
અંશાદ્ ઊને +અપસવ્યાખ્યં યુદ્ધમ્ એકો +અત્ર ચેદ્ અણુહ્॥

સમાગમો +અંશાદ્ અધિકે ભવતશ્ ચેદ્ વલાન્વિતૌ।
અપસવ્યે જિતો યુદ્ધે પિહિતો +અણુર્ અદીપ્તિતાન્॥

રૂક્ષો વિવર્ણો વિધ્વસ્તો વિજિતો દક્ષિણાશ્રિતહ્।
ઉદક્ષ્થો દીપ્તિમાન્ સ્થૂલો જયી યામ્યે +અપિ યો બલી॥

આસન્નાવ્ અપ્ય્ ઉભૌ દીપ્તૌ ભવતશ્ ચેત્ સમાગમહ્।
સ્વલ્પૌ દ્વાવ્ અપિ વિધ્વસ્તૌ ભવેતાં કૂટવિગ્રહૌ॥

ઉદક્ષ્થો દક્ષિણસ્થો વા ભાર્ગવહ્ પ્રાયશો જયી।
શશાઙ્કેનૈવમ્ એતેષાં કુર્યાત્ સંયોગસાધનમ્॥

ભાવાભાવાય લોકાનાં કલ્પનેયં પ્રદર્શિતા।
સ્વમાર્ગગાહ્ પ્રયાન્ત્ય્ એતે દૂરમ્ અન્યોન્યમ્ આશ્રિતાહ્॥
[નક્ષત્રગ્રહયુતિ]