Surya Siddhanta · Chapter 4

sārdhāni ṣaṭsahasrāṇi yojanāni vivasvataH/
viṣkambho maṇḍalasyendoH sahāśītyā catuśśatam//

sphuṭasvabhuktyā guṇitau madhyabhuktyoddhṛtau sphuṭau/
raveH svabhagaṇābhyastaH śaśāṅkabhagaṇoddhṛtaH//

śaśāṅkakakṣāguṇito bhājito vā +arkakakṣayā/
viṣkambhaś candrakakṣāyāṃ tithyāptā mānaliptikā//

sphuṭendubhuktir bhūvyāsaguṇitā madhyayoddhṛtā/
labdhaṃ sūcī mahīvyāsasphuṭārkaśravaṇāntaram//

madhyenduvyāsaguṇitaṃ madhyārkavyāsabhājitam/
viśodhya labdhaṃ sūcyāṃ tu tamo liptās tu pūrvavat//

bhānor bhārdhe mahīcchāyā tattulye +arkasame +api/
śaśāṅkapāte grahaṇaṃ kiyadbhāgādhikonake//

tulyau rāśyādibhiH syātām amāvāsyāntakālikau/
sūryendū paurṇamāsyante bhārdhe bhāgādikau samau//

gataiṣyaparvanāḍīnāṃ svaphalenonasaṃyutau/
samaliptau bhavetāṃ tau pātas tātkāliko +anyathā//

chādako bhāskarasyendur adhaHstho ghanavad bhavet/
bhūcchāyāṃ prāṅmukhaś candro viśaty asya bhaved asau//

tātkālikenduvikṣepaṃ chādyacchādakamānayoH/
yogārdhāt projjhya yaccheṣaṃ tāvac channaṃ tad ucyate//

yad grāhyam adhike tasmin sakalaṃ nyūnam anyathā/
yogārdhād adhike na syād vikṣepe grāsasambhavaH//

grāhyagrāhakasaṃyogaviyogau dalitau pṛthak/
vikṣepavargahīnābhyāṃ tadvargābhyām ubhe pade//

ṣaṣṭhyā saṃguṇya sūryendvor bhuktyantaravibhājite/
syātāṃ sthitivimardārdhe nāḍikādiphale tayoH//

sthityardhanāḍikābhyastā gatayaH ṣaṣṭhibhājitāH/
liptādi pragrahe śodhyaṃ mokṣe deyaṃ punaH punaH//

tadvikṣepaiH sthitidalaṃ vimardārdhe tathā +asakṛt/
saṃsādhyam anyathā pāte talliptādiphalaṃ svakam//

sphuṭatithyavasāne tu madhyagrahaṇam ādiśet/
sthityardhanāḍikāhīne grāso mokṣas tu saṃyute//

tadvad eva vimardārdhanāḍikāhīnasaṃyute/
nimīlanonmīlanākhye bhavetāṃ sakalagrahe//

iṣṭanāḍīvihīnena sthityardhenārkacandrayoH/
bhuktyantaraṃ samāhanyāt ṣaṣṭyāptāH koṭiliptikāH//

bhānor grahe koṭiliptā madhyasthityardhasaṃguṇāH/
sphuṭasthityardhasaṃbhaktāH sphuṭāH koṭikalāH smṛtā//

kṣepo bhujas tayor vargayuter mūlaṃ śravas tu tat/
mānayogārdhataH projjhya grāsas tātkāliko bhavet//

madhyagrahaṇataś cordhvam iṣṭanāḍīr viśodhayet/
sthityardhān maukṣikāc cheṣaṃ prāgvac ccheṣaṃ tu maukṣike//

grāhyagrāhakayogārdhāc chodhyāH svacchannaliptikāH/
tādvargāt projjhya tatkālavikṣepasya kṛtiṃ padam//

koṭiliptā raveH spaṣṭasthityardhenāhatā hṛtāH/
madhyena liptās tannāḍyaH sthitivad grāsanāḍikāH//

natajyā +akṣajyayābhyastā trijyāptā tasya kārmukam/
valanāṃśā saumyayāmyāH pūrvāparakapālayoH//

rāśitrayayutād grāhyāt krāntyaṃśair dikṣamair yutāH/
bhede +antarāj jyā valanā saptatyaṅgulabhājitā//

sonnataṃ dinamadhyārdhaṃ dinārdhāptaṃ phalena tu/
chindyād vikṣepamānāni tāny eṣām aṅgulāni tu//
[sūryagrahaṇa]