Sumāgadhāvadāna · Verses 221-240
adrākṣus te ṛṣayo buddhaṃ bhagavantaṃ dvātrimśatā mahāpuruṣalakṣaṇaiḥ samalaṃkṛtam, aśītyā cānuvyañjanair virājitagātraṃ vyāmaprabhālaṃkṛtaṃ, sūryaprabhātirekaprabhaṃ, jaṅgamam iva ratnaparvatam, samantato bhadrakaṃ, havyāvasiktam iva hutavaham, kāñcanabhājanastham iva pradīpaṃ, suvarṇayūpam iva śriyā jvalantam.
na tathā dvādaśavarṣābhyastaḥ śamathacittasya kalyatāṃ janayati, rājyābhinandino vā tatprathamato rājyābhiṣekaḥ, aputrasya vā putrapratilambhaḥ, daridrasya vā nidhidarśanaṃ, yathāvāropitaṃ kuśalamūlānāṃ tatprathamato buddhadarśanam.
atha te ṛṣayo yena bhagavāṃs tenopasaṃkrāntā, upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvaikānte tasthuḥ.
tato bhagavatā teṣām ṛṣīṇām āśayānuśayaṃ dhātuṃ prakṛtiṃ ca jñātvā tādṛśī caturāryasatyasaṃprativedhikā dharmadeśanā kṛtā, yāṃ śrutvā tair ṛṣibhir viṃśatiśikharasamudgataṃ satkāyadṛṣṭiśailaṃ jñānavajreṇa bhittvā śrotaāpattiphalaṃ sākṣāt kṛtam.
atha te ṛṣayo buddhaṃ bhagavantaṃ paricārya saṃprasthitāḥ.
tena khalu samayena puṇḍravardhane nagare 'ṣṭādaśa dvārāṇy ababhūvan.
atha bhagavata etad abhavat: yad ahaṃ paścimena dvāreṇa pravekṣyāmi, anyadvāranivāsināṃ nāgarāṇām anyathātvaṃ bhaviṣyati, yan nv aham aṣṭādaśa buddhān abhinirmāya svayaṃ paścimena dvāreṇa praveśayam iti.
atha bhagavān aṣṭādaśa buddhān abhinirmāyā svayaṃ paścimena dvāreṇa praviṣṭaḥ.
bhagavataḥ purapraveśe evaṃrūpāṇy āścaryāṇy atyadbhutāni bhavanty anyāni ca: tadyathonnatonnatāḥ pṛthivīpradeśāḥ avanamanty avanatāś connamanti, apagatapāṣānaśarkarakaṭhalyā bhavanti, nīcāni dvārāṇy uccībhavanti, saṃkṣiptāni viśālībhavanti, hastinaḥ kūjanti, aśvā heṣante, uṣṭrāḥ krośante, gāvo rambhante, vṛṣabhā nandante, mayūrāḥ kekāyante, gṛhagatāni ca vividhāni vādyabhāṇḍāni svayaṃ nadanti, andhāś cakṣūṃsi pratilabhante, badhirāḥ śṛṇvanti, mūkāḥ pravyāhārasamarthā bhavanti, paribhraṣṭendriyavikalā indriyāṇi paripūrnāṇi pratilabhante, madyamadanākṣiptā vimadī bhavanti, viṣapītā nirviṣā bhavanti, anyonyavairiṇo maitrīṃ pratilabhante, garbhiṇyaḥ svastinā prasūyante, bandhanabaddhāḥ pramucyante, adhanā dhanāni pratilabhante.
evaṃvidhayā vibhūtyā praviśya yena sumāgadhāyā niveśanaṃ tenopasaṃkrāntaḥ.
atha sumāgadhā svayam eva gośīrṣacandanodakena bhṛṅgāraṃ pūrayitvā bhagavataḥ pādodakam anuprayacchati bhikṣusaṃghasya ca.
tataḥ sumāgadhā bhagavataḥ pādayor nipatyaivam āha:
dhanyās te paravādivādamathanaṃ paśyanti ye te mukhaṃ
vistīrṇe sadasi sthitasya vacanaṃ śṛṇvanti ye vā mudā /
lābhas tasya mahān bhaviṣyati ca yaḥ pādau tava śrīnidher
mūrdhnā caiva karadvayena vinayāt saṃpīḍya vandiṣyate //
atha bhagavān purastād bhikṣusaṃghasya prajñapta evāsane niṣaṇṇaḥ, sukhopaviṣṭaṃ buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghaṃ viditvā śucinā praṇītena khādanīyena bhojanīyena svahastena saṃtarpayati saṃpravārayati.
atha puṇḍravardhananivāsī janakāyo bhagavantam apaśyaṃs tadgṛhaṃ bhettum ārabdhaḥ. tato bhagavatā tadgṛhaṃ sphaṭikamayam abhinirmitaṃ, yataḥ sarvo mahājanakāya ādarśanagatam iva bhagavantaṃ bhuñjamānaṃ paśyati bhikṣusaṃghaṃ ca.
āha ca.
sphaṭikamayam abhūt tad eva ramyaṃ maṇikanakākṣaratnabhakticitraṃ /
sthitam iva purato munīndracandraṃ nagarajano 'pi nirīkṣate samagraḥ //
prasādāromāñcitasarvagātrāḥ kṛtāñjaliṃ mūrdhni nipātya hastam /
narā namanti sma munīndracandraṃ surā ivendraṃ bhavanodarastham //
atha bhagavān kṛtabhaktakṛtyaḥ purastād bhikṣusaṃghasya prajñapta evāsane niṣaṇṇaḥ.
tataḥ sumāgadhāpramukho 'ntarjanakāyas te ca nāgarās te ca ṛṣayas te ca devāsuragaruḍayakṣagandharvakinnaramahoragā bhagavantaṃ parivāryāvasthitāḥ.
tato bhagavatā teṣāṃ ca tādṛśī caturāryasatyasaṃpravedhikī dharmadeśanā kṛtā, yāṃ śrutvā kaiścic chrotaāpattiphalaṃ sākṣāt kṛtaṃ, kaiścit sakṛdāgāmiphalaṃ, kaiścid anāgāmiphalam, kaiścit pravrajya sarvakleśaprahāṇād arhattvaṃ sākṣāt kṛtaṃ, kaiścid ūṣmagatāni kuśalamūlāni utpāditāni, kaiścin mūrdhānaḥ, kaiścin mṛdumadhyādhimātrakṣāntayaḥ, kaiścic chrāvakabodhau cittāny utpāditāni, kaiścit pratyekāyāṃ bodhau, kaiścid anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau, kaiścic charaṇagamanāni gṛhītāni, kaiścic chikṣāpadāni gṛhītāni.
yad bhūyasā sā parṣad buddhanimnā dharmapravaṇā saṃghaprāgbhārā vyavasthitā.
Original text: Sumāgadhāvadāna · Edition: Yutaka Iwamoto: Sumagadhavadana. Kyoto: Hozokan Verlag 1968 (Studien zur buddhistischen Erzählungsliteratur, 2) · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0