Sumāgadhāvadāna · Verses 161-180

rājā jyotiṣkasya mukham nirīkṣya kathayati: kumāra, satyam. deva, satyam. saptamo divaso vartate.

kumāra, kathaṃ rātriḥ prajñāyate divaso vā. deva, puṣpāṇāṃ saṃvikocavikāsān, maṇīnāṃ jvalanājvalanāt, śakunīnāṃ kūjanākūjanāt; santi tāni kusumāni yāni rātrau vikasanti na divā, santi yāni divā vikasanti na rātrau; santi te maṇayo ye rātrau jvalanti na divā, santi ye divā jvalanti na rātrau; santi te śakunayo ye rātrau kūjanti na divā, santi ye divā kūjanti na rātrau. rājā paraṃ vismayam āpannaḥ kathayati:

kumāra, avitathavādī bhagavān, yathā tvaṃ bhagavatā vyākṛtaḥ tathaiva nānyathety uktvā jyotiṣkasya gṛhān niṣkrāntaḥ.

ajātaśatrukumāreṇa jyotiṣkasantako maṇir apahṛtya dārakasya haste dattaḥ. tena yata eva gṛhītas tatraiva gatvāvasthitaḥ.

ajātaśatruḥ kathayati: dārakānaya taṃ maṇim, paśyāmīti. sa muṣṭiṃ vighāṭya kathayati: kumāra, kutra, na jāne kutra gata iti.

sa tāḍayitum ārabdhaḥ. jyotiṣkaḥ kathayati: kumāra, kimartham enaṃ tāḍayasi. gṛhapate, 'haṃ caura, eṣa mahācauro, mayā tvadīyo maṇir apahṛtaḥ, so 'py anenāpahṛta iti.

sa āha: kumāra, na tvayāpahṛto, nāpy anenāpi tu yata eva tvayā gṛhītas tatraiva gatvāvasthito; 'pi tu, kumāra, svakaṃ te gṛhaṃ yāvadbhir maṇibhir anyena vā prayojanam tāvad gṛhāṇa yathāsukham iti.

sa pratibhinnakaḥ saṃlakṣayate: yadā pitur atyayād rājā bhaviṣyāmi, tadā grahīṣyāmīti.

yadājātaśatruṇā devadattavigrāhitena pitā dhārmiko dharmarājo jīvitād vyaparopitaḥ, svayam eva ca paṭṭaṃ baddhvā rājye pratiṣṭhitaḥ, tadā tena jyotiṣko 'bhihito: gṛhapate, tvaṃ mama bhrātā bhavati, gṛhaṃ bhājayāma iti.

eṣa samlakṣayati: yena pitā dhārmiko dharmarājaḥ praghātitaḥ, sa mām marṣayatīti. kuta etan. nūnam ayaṃ madgṛham āgacchatu, kāmaṃ prayacchāmīti viditvā kathayati: deva, bibhaktam eva. kim atra vibhaktavyam. madīyaṃ gṛham āgaccha. ahaṃ tvadīyaṃ gṛham āgacchāmīti.

ajātaśatruḥ kathayati: śobhanam, evam kuru. sa tasya gṛhaṃ gataḥ. eṣo 'pi ajātaśatror gṛhaṃ gatah. sā śrīs tasmād gṛhād antarhitā yatraiṣa jyotiṣkas tatraiva gatā. evaṃ yāvat sapta vārān antarhitā prādurbhūtā ca.

ajātaśatruḥ saṃlakṣayate: evam api mayā na śakitaṃ jyotiṣkasya maṇīn apahartum, anyad upāyaṃ karomi.

tena dhūrtapuruṣāḥ prayuktā: gacchata, jyotiṣkasya gṛhān maṇīn apaharateti.

te hi śiṭākarkaṭakaprayogenābhiroḍhum ārabdhāḥ. te 'ntaḥpurikayā upariprāsādatalagatayā dṛṣṭāḥ, tayā dhūrtadhūrtakā iti nādo muktaḥ.

anena jyotiṣkena śrutam, anenāśayato vāg niścarita: tiṣṭhantu dhūrtakā iti. teṣāṃ yo yatrābhirūḍhaḥ, sa tatraivāsthitaḥ, yāvat prabhātā rajanī saṃvṛttā.

mahājanakāyena dṛṣṭās, te kathayanti: bhavanto 'nena kalirājena pitā dhārmiko dharmarājo jīvitād vyaparopita, idānīm gṛhāṇy api moṣayati, tat kiṃ na me muṣiṣyata iti. purakṣobho jātaḥ.

ajātaśatruṇāsya jyotiṣkasya dūto 'nupreṣito: muñcata, mamāyaṃ khalīkāra iti.

anena jyotiṣkenāśayato vāg niścāritā: gacchantu dhūrtakā iti. te gatāḥ.

athaiṣa jyotiskaḥ saṃlakṣayate: yena nāma pitā jīvitād vyaparopitaḥ, sa māṃ na praghātayisyatīti. kuta etat. sarvathāhaṃ bhagavatā vyākṛto: mama śāsane pravrajya sarvakleśaprahāṇād arhattvaṃ sākṣāt kariṣyatīti. gacchāmi, pravrajāmīti.

anena sarvaṃ dhanajātaṃ dīnānathakṛpaṇebhyo dattam, adhanāḥ sadhanā vyavasthāpitāḥ. sa eṣāgacchati. (16)