Sumāgadhāvadāna · Verses 121-140

jñātayaḥ kathayanti: kiṃ bhavatu dārakasya nāmeti. ayam dārakaḥ koṭimūlyakaratnikayā karṇikayā karṇe āmuktikayā jātah, śravaṇe nakṣatre jātas, tasmād bhavatu dārakasya śroṇaḥ koṭīkarṇa iti nāma. sa eṣāgacchati. (12)

atrāntareṇāyuṣmān śronaḥ koṭiviṃśaḥ nānāpuṣpaphalasaṃpannavanagahanam abhinirmāya rajodhvastāyām pṛthivyām ākāśacaṅkrame caṅkramyamāna upari vihāyasā ṛddhyākāśenāgacchati.

taṃ dṣṛṭvā sumāgadhāyāḥ svāmī sumāgadhāṃ papraccha: sumāgadhe, 'yam te sa śāstā yo 'yaṃ nānāpuṣpaphalopetam vanagahanam saṃśrityākāśacaṅkrame caṅkramyamāṇo 'bhyāgacchati.

sā kathayati: nāyaṃ śāstā, āryo 'yaṃ śroṇaḥ koṭīviṃśah. asya jātamātrasya pitrā viṃśatihiraṇyakoṭyaḥ avalehikāmūlye 'nupradattā, asya dine dine pañcakārṣāpaṇaśatāni sthālīpākārthe vyayam upagacchati.

āyuṣmatā mahāmaudgalyāyanena cāsya sakāśāt piṇḍapātram ādāya bhagavate dattam. yasya gandhena sarvaṃ rājagṛhaṃ nagaram āpūritaṃ pātrāvaśeṣaṃ ca rājña bimbisāreṇāsvāditam, āsvādya ca paraṃ vismayam āpannaḥ kathayaty:

ahaṃ bhadanta rājakule jātaḥ, rājā saṃvṛtto, nābhijānāmi kadācid evaṃvidham annam āsvāditaṃ pūrvam.

asya pādatale caturaṅgulamātrāṇi suvarṇāni romāni jātāni.

ayaṃ bhagavataḥ sakāśaṃ gantukāmaḥ pṛcchati: kiṃ bhagavān yānena gacchaty āhosvit padbhyām iti. apare kathayanti: padbhyām iti. sa eṣa kathayati: aham api padbhyāṃ gacchāmīti.

tasya pauruṣeyair vastrāṇi pṛthivyām āstīrṇāni. eṣa pṛcchati: kiṃ bhagavān āstīrṇena gacchaty āhosvid anāstīrṇeneti. te kathayati: nāstīrṇeneti. eṣa kathayati: apanayata vastrāṇi, aham apy anāstīrṇena gacchāmīti. tair apanītāni.

punar aparāṇi dūṣyavastrāṇi pṛthivyām āstīrṇāni. eṣa pṛcchati: kiṃ bhagavān dūṣyāstīrṇena gacchaty āhosvid anāstīrṇena. te prāhuḥ: nāstīrṇeneti. eṣa āha: apanayata dūṣyāṇi. tair apanītāni.

kumāra, puṇyamaheśākhyaḥ. tato 'parāṇy amanuṣyāni divyavastrāṇi prādurbhūtāni. eṣa dṛṣṭvāha: apanayantu amanuṣyavastrāṇīti. tair apanītānī. anena pṛthivyāṃ pādo nyastaḥ. ṣaḍvikāraḥ pṛthivīkampo jātaḥ.

bhagavān āha: ito, bhikṣava, ekanavatiṃ kalpam upādāya na kadācic chroṇeṇa koṭīviṃśenānastīrṇe pṛthivīpradeśe pādo nyastaḥ. etarhi nyasto dharmagauravāt, na tu puṇyakṣayāt.

yenāyaṃ ṣaḍvikāraḥ pṛthivīkampo jātaḥ. ayaṃ bhagavatā ārabdhavīryāṇām agro nirdiṣṭaḥ. sa eṣāgacchati. (13)

atrāntareṇāyuṣmān pilindavatso haṃsaratham abhinirmāya tatropaviṣṭa upari vihāyasā ṛddhyākāśenāgacchati.

taṃ dṛṣṭvā sumāgadhāyāḥ svāmī sumāgadhāṃ papraccha: sumāgadhe 'yaṃ te sa śāstā yo 'yaṃ haṃsarathenāgacchati.

sā kathayati: nāyam āryo pilindavatso, 'yaṃ bhagavatā karuṇāvihārāṇām agro nirdiṣṭaḥ.

anena gaṅgābhihitā: kuśalītiṣṭhety. asya vacanasamanantaram eva gaṅgā sthitā, aṅkuśasaṃtāḍiteva dviradavadhūr na prahasati. so 'yam āgacchati. (14)

atrāntareṇāyuṣmān udāyī aśvaratham abhinirmāya catūratnopaśobhitaṃ tatropaviṣṭa, upari vihayasā ṛddhyākāśenāgacchati.

taṃ dṛṣṭvā sumāgadhāyāḥ svāmī sumāgadhāṃ papraccha: sumāgadhe, 'yaṃ te sa śāstā yo 'yam aśvaratham abhinirmāya catūratnopaśobhitaṃ tatropaviṣṭa upari vihāyasā ṛddhyākāśenāgacchati.

sā kathāyati: nāyam ārya udāyī ayaṃ bhagavatā kulaprasādakānām agro nirdiṣṭaḥ.