સુમાગધાવદાન · શ્લોક 121-140
જ્ઞાતયઃ કથયન્તિ: કિં ભવતુ દારકસ્ય નામેતિ. અયમ્ દારકઃ કોટિમૂલ્યકરત્નિકયા કર્ણિકયા કર્ણે આમુક્તિકયા જાતહ્, શ્રવણે નક્ષત્રે જાતસ્, તસ્માદ્ ભવતુ દારકસ્ય શ્રોણઃ કોટીકર્ણ ઇતિ નામ. સ એષાગચ્છતિ. (12)
અત્રાન્તરેણાયુષ્માન્ શ્રોનઃ કોટિવિંશઃ નાનાપુષ્પફલસંપન્નવનગહનમ્ અભિનિર્માય રજોધ્વસ્તાયામ્ પૃથિવ્યામ્ આકાશચઙ્ક્રમે ચઙ્ક્રમ્યમાન ઉપરિ વિહાયસા ઋદ્ધ્યાકાશેનાગચ્છતિ.
તં દ્ષૃટ્વા સુમાગધાયાઃ સ્વામી સુમાગધાં પપ્રચ્છ: સુમાગધે, ઽયમ્ તે સ શાસ્તા યો ઽયં નાનાપુષ્પફલોપેતમ્ વનગહનમ્ સંશ્રિત્યાકાશચઙ્ક્રમે ચઙ્ક્રમ્યમાણો ઽભ્યાગચ્છતિ.
સા કથયતિ: નાયં શાસ્તા, આર્યો ઽયં શ્રોણઃ કોટીવિંશહ્. અસ્ય જાતમાત્રસ્ય પિત્રા વિંશતિહિરણ્યકોટ્યઃ અવલેહિકામૂલ્યે ઽનુપ્રદત્તા, અસ્ય દિને દિને પઞ્ચકાર્ષાપણશતાનિ સ્થાલીપાકાર્થે વ્યયમ્ ઉપગચ્છતિ.
આયુષ્મતા મહામૌદ્ગલ્યાયનેન ચાસ્ય સકાશાત્ પિણ્ડપાત્રમ્ આદાય ભગવતે દત્તમ્. યસ્ય ગન્ધેન સર્વં રાજગૃહં નગરમ્ આપૂરિતં પાત્રાવશેષં ચ રાજ્ઞ બિમ્બિસારેણાસ્વાદિતમ્, આસ્વાદ્ય ચ પરં વિસ્મયમ્ આપન્નઃ કથયત્ય્:
અહં ભદન્ત રાજકુલે જાતઃ, રાજા સંવૃત્તો, નાભિજાનામિ કદાચિદ્ એવંવિધમ્ અન્નમ્ આસ્વાદિતં પૂર્વમ્.
અસ્ય પાદતલે ચતુરઙ્ગુલમાત્રાણિ સુવર્ણાનિ રોમાનિ જાતાનિ.
અયં ભગવતઃ સકાશં ગન્તુકામઃ પૃચ્છતિ: કિં ભગવાન્ યાનેન ગચ્છત્ય્ આહોસ્વિત્ પદ્ભ્યામ્ ઇતિ. અપરે કથયન્તિ: પદ્ભ્યામ્ ઇતિ. સ એષ કથયતિ: અહમ્ અપિ પદ્ભ્યાં ગચ્છામીતિ.
તસ્ય પૌરુષેયૈર્ વસ્ત્રાણિ પૃથિવ્યામ્ આસ્તીર્ણાનિ. એષ પૃચ્છતિ: કિં ભગવાન્ આસ્તીર્ણેન ગચ્છત્ય્ આહોસ્વિદ્ અનાસ્તીર્ણેનેતિ. તે કથયતિ: નાસ્તીર્ણેનેતિ. એષ કથયતિ: અપનયત વસ્ત્રાણિ, અહમ્ અપ્ય્ અનાસ્તીર્ણેન ગચ્છામીતિ. તૈર્ અપનીતાનિ.
પુનર્ અપરાણિ દૂષ્યવસ્ત્રાણિ પૃથિવ્યામ્ આસ્તીર્ણાનિ. એષ પૃચ્છતિ: કિં ભગવાન્ દૂષ્યાસ્તીર્ણેન ગચ્છત્ય્ આહોસ્વિદ્ અનાસ્તીર્ણેન. તે પ્રાહુઃ: નાસ્તીર્ણેનેતિ. એષ આહ: અપનયત દૂષ્યાણિ. તૈર્ અપનીતાનિ.
કુમાર, પુણ્યમહેશાખ્યઃ. તતો ઽપરાણ્ય્ અમનુષ્યાનિ દિવ્યવસ્ત્રાણિ પ્રાદુર્ભૂતાનિ. એષ દૃષ્ટ્વાહ: અપનયન્તુ અમનુષ્યવસ્ત્રાણીતિ. તૈર્ અપનીતાની. અનેન પૃથિવ્યાં પાદો ન્યસ્તઃ. ષડ્વિકારઃ પૃથિવીકમ્પો જાતઃ.
ભગવાન્ આહ: ઇતો, ભિક્ષવ, એકનવતિં કલ્પમ્ ઉપાદાય ન કદાચિચ્ છ્રોણેણ કોટીવિંશેનાનસ્તીર્ણે પૃથિવીપ્રદેશે પાદો ન્યસ્તઃ. એતર્હિ ન્યસ્તો ધર્મગૌરવાત્, ન તુ પુણ્યક્ષયાત્.
યેનાયં ષડ્વિકારઃ પૃથિવીકમ્પો જાતઃ. અયં ભગવતા આરબ્ધવીર્યાણામ્ અગ્રો નિર્દિષ્ટઃ. સ એષાગચ્છતિ. (13)
અત્રાન્તરેણાયુષ્માન્ પિલિન્દવત્સો હંસરથમ્ અભિનિર્માય તત્રોપવિષ્ટ ઉપરિ વિહાયસા ઋદ્ધ્યાકાશેનાગચ્છતિ.
તં દૃષ્ટ્વા સુમાગધાયાઃ સ્વામી સુમાગધાં પપ્રચ્છ: સુમાગધે ઽયં તે સ શાસ્તા યો ઽયં હંસરથેનાગચ્છતિ.
સા કથયતિ: નાયમ્ આર્યો પિલિન્દવત્સો, ઽયં ભગવતા કરુણાવિહારાણામ્ અગ્રો નિર્દિષ્ટઃ.
અનેન ગઙ્ગાભિહિતા: કુશલીતિષ્ઠેત્ય્. અસ્ય વચનસમનન્તરમ્ એવ ગઙ્ગા સ્થિતા, અઙ્કુશસંતાડિતેવ દ્વિરદવધૂર્ ન પ્રહસતિ. સો ઽયમ્ આગચ્છતિ. (14)
અત્રાન્તરેણાયુષ્માન્ ઉદાયી અશ્વરથમ્ અભિનિર્માય ચતૂરત્નોપશોભિતં તત્રોપવિષ્ટ, ઉપરિ વિહયસા ઋદ્ધ્યાકાશેનાગચ્છતિ.
તં દૃષ્ટ્વા સુમાગધાયાઃ સ્વામી સુમાગધાં પપ્રચ્છ: સુમાગધે, ઽયં તે સ શાસ્તા યો ઽયમ્ અશ્વરથમ્ અભિનિર્માય ચતૂરત્નોપશોભિતં તત્રોપવિષ્ટ ઉપરિ વિહાયસા ઋદ્ધ્યાકાશેનાગચ્છતિ.
સા કથાયતિ: નાયમ્ આર્ય ઉદાયી અયં ભગવતા કુલપ્રસાદકાનામ્ અગ્રો નિર્દિષ્ટઃ.
મૂળ પાઠ: Sumāgadhāvadāna · Edition: Yutaka Iwamoto: Sumagadhavadana. Kyoto: Hozokan Verlag 1968 (Studien zur buddhistischen Erzählungsliteratur, 2) · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0