Language

ENहिગુ
Scripture Library

Subhāṣitāvali 1-1040 · Verses 0827-0846

0827

dāvāgniploṣaduḥkhaṃ kharapavanajalakleśamarkācca tāpaṃ
mātaṅgākarṣaṇāni vyasanamapi guru prāptavantopi vajrāt /
dārucchāyāphalāni tvacamapi kusumaṃ mañjarīḥ pallavānvā
nārthibhyo vārayanti pratidivasamaho sādhu vṛttaṃ tarūṇām //

0828

haṃsāḥ padmavanāśayā balibhujo gṛdhrāśca māṃsāśayā
pānthāḥ svāduphalāśayā madhulihaḥ saurabhyagandhāśayā /
dūrānniṣphalaraktapuṣpanicayairniḥsāra rathyonnate
re re śalmalipādapa pratidinaṃ ke na tvayā vañcitāḥ //

0829

bhrātarbhīmamarubhramśramaśamavyāpārapāraṃgamaṃ
matvā candanapādapaṃ pathika mā viśrāntaye śiśriyaḥ /
etasyāntikavartibhirghanaviṣajvālāvalībīṣaṇair-
āśvāsya smṛtiśeṣatāṃ viṣadharairnīṃtaḥ kiyantodhvagāḥ //

0830

uccairyo madhupānalubdhamanasāṃ bhṛṅgāṅganānāṃ gaṇair-
udgīto racitālayaḥ khagakulairdeśāntarādāgataiḥ /
āsīdyaśva niṣevitodhvagaśatairgrīṣmoṣmatānticchide
soyaṃ saṃprati durmadena dalitaśchāyātarurdantinā //

0831

bhuktaṃ svāduphalaṃ kṛtaṃ ca śayanaṃ śākhāgrajaiḥ pallavais-
tvacchāyāpariśītalaṃ ca salilaṃ pītaṃ vinītaḥ klamaḥ /
viśrāntaṃ suciraṃ tatopi manasā prāptā parā nirvṛtis-
tvaṃ sanmārgatarurvayaṃ ca pathikā bhūyāspunaḥ saṃgamaḥ //

0832

astyeva bhūbhṛtāṃ mūrdhni divi vā dyotatembudaḥ /
marudbhirbhujyamānopi sa kimeti rasātalam //

0833

ambudaḥ kṛtapado nabhastale
toyapūraparipūritodadhiḥ /
goṣpadasya bharaṇepyaśaktimān-
ityasatyamabhidīyate katham //

0834

etadatra pathikaikajīvitaṃ
paśya śuṣyati kathaṃ mahatsaraḥ /
dhiṅmudhāmbudhara ruddhasadgatir-
vardhitā kimiha haṭṭavāhinī //

0835

svārthānapekṣaṃ janatāpaśāntyai
nityoditāḥ santi payomucomī /
vivarṣiṇastānavagṛhṇate ye
santyeva te kepi mahānubhāvāḥ //

0836

kva dṛṣṭamandhena balāhakena
ghrātuṃ gavā yanna tṛṇaṃ nighṛṣṭam /
mahātarurbandhurivādhvagānā-
māyātvavaśyāyakaṇairdaridraḥ //

0837

uttuṅgaśailaśikharāśrayaṇena kecid-
uddāmavīcivalitāḥ sarito bhavanti /
anye punarjalakaṇāstṛṇaloṣṭapātā-
dambhomucāṃ payasi na kṣayamānpuvanti //

0838

yatroṣitosi cirakālamakiṃcanaḥ san-
narṇaḥpratigrahadhanagrahaṇādhamarṇaḥ /
nirlajja garjasi samudrataṭepi tatra
dhṛṣṭodhamastava samo ghana naiva dṛṣṭaḥ //

0839

āsyaṃ nirasya rasitaiḥ suciraṃ vihasya
gātrāntareṣu ghana varṣasi cātakasya /
taccañcukoṭikuṭilāyatakaṃdharasya
prāṇātyayosya bhavataḥ parihāsamātram //

0840

ākramyoccaiḥ śirasi vasatirbhūbhṛtāmunnatānāṃ
toyādānāṃ tadapi jaladherlokasaṃtāpaśāntyai /
dīrghā chāyā prakṛtimahati vyomni cābhogabandho
he he megha spṛhayati na te kaḥ kiletthaṃ vratāya //

0841

ākramyoccaiḥ śirasi vasatirbhūbhṛtāmunnatānāṃ
toyādānaṃ tadapi jaladherlokasaṃtāpaśāntyai /
dīrghā chāyā prakṛtimahati vyomni cābhogabandho
he he megha spṛhayati na te kaḥ kiletthaṃ vratāya //

0842

sādhūtpātaghanaugha sādhu sudhiyāṃ dheyaṃ dharāyāmidaṃ
konyaḥ kartumalaṃ tavaiva ghaṭate karmedṛśaṃ duṣkaram /
sarvasyaupayikāni yāni katicitkṣetrāṇi tatrāśaniḥ
sarvānaupayikeṣu dagdhasikatāraṇyeṣvapāṃ vṛṣṭayaḥ //

0843

bhekaiḥ koṭaraśāyibhirmṛtamiva kṣmāntargataṃ kacchapaiḥ
pāṭhīnaiḥ pṛthupaṅkakūṭaluṭhitairyasminmuhurmūrchitam /
tasmiñchuṣkasarasyakālajaladenāgatya tacceṣṭitaṃ
yenā kaṇṭhanimagnavanyakariṇāṃ yūthaiḥ payaḥ pīyate //

0844

yadbhūbhṛto laghuguṇairapi baddhamūlam-
āpāditāni sahasaiva tṛṇaiḥ śirāṃsi /
ambhomucaḥ pracuravarṣaviśṛṅkhalasya
tacceṣṭitaṃ duravadhāragaterjalasya //

0845

kṛchrāddatte viralaviralānvāribindūnpravṛddho
garjatyekaḥ sarabhasataraṃ paśya tanmātralābhāt /
nṛtyatyanyopyatulamahimaślāghyabhūmirna jāne
madhyādābhyāṃ vipulahṛdayaścātakaḥ kiṃ nu meghaḥ //

0846

gatāste jīmūtāḥ sphuradalikulaśyāmavapuṣaḥ
śriyā yeṣāṃ loke sthalajalavibhāgopyapahṛtaḥ /
vṛthā tṛṣṇāndhaḥ kiṃ bhramasi vidhuraścātakaśiśo
śarajjīmūtoyaṃ kuta iha payobindurapi te //

Original text: Subhāṣitāvali 1-1040 · Edition: P. Peterson, Bombay 1886 (Bombay Sanskrit Series ; 31) · Data entry n.n. · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc