Subhāṣitāvali 1-1040 · Verses 0786-0806

sādhveva tadvidhāvasya vedhāḥ kliṣṭo na yanmudhā /
svarūpānanurūpeṇa candanasya phalena kim //

mayā badaralubdhena vṛkṣāṇāmanabhijñayā
vane kaṇṭakasādṛśyātkhadiraḥ paryupāsitaḥ //

mahātarurvā bhavati samūlo vā vinaśyati /
nāṅkuraprakriyāmeti nyagrodhakaṇikāṅkuraḥ //

puṣpapattraphalacchāyāmūlavalkaladārubhiḥ /
dhanyā mahīruhā yeṣāṃ vimukhā yānti nārthinaḥ //

patatyaṅgāravarṣe vā vāti vā pralayānile /
tālaḥ stabdhatayārabdhastayaiva saha naśyati //

chāyāvanto gatavyālāḥ svārohāḥ phaladāyinaḥ /
mārgadrumā mahāntaśca pareṣāmeva bhūtaye //

agatīnāṃ khalīkārādduḥkhaṃ naivopajāyate /
bhavantyaśokāḥ prāyeṇa sāṅkurāḥ pādatāḍitāḥ //

yadyapi candanaviṭapī vidhinā phalakusumavarjito vihitaḥ /
nijavapuṣaiva pareṣāṃ tathāpi saṃtāpamapaharati //

prāpte vasantamāse vṛddhiṃ prāpnoti sakalavanarājinaḥ /
yanna karīre pattraṃ tatkiṃ doṣo vasantasya //

phalitaghanaviṭapavighaṭitapaṭudinakaramahasi lasati kalpatarau /
chāyārthī kaḥ paśurapi bhavati jaradvīrudhāṃ praṇayī //

phalakusumakisalayojjvalaviṭapaśatāntaritataraṇikiraṇaughe /
mārgatarau nikaṭasthe kaḥ pathikaḥ klāntimanubhavati //

dūrīkṛtasvārthalavā janasya
samudyatā ye bhuvi tāpaśāntyai /
drumāsta evāgatikā na vidmaḥ
prajāpaterāśayaleśamatra //

candane viṣadharānsahāmahe
vastu sundaramaguptimatkutaḥ /
rakṣituṃ vada kimātmasauṣṭhavaṃ
saṃcitāḥ khadira kaṇṭakāstvayā //

grathita eṣa mithaḥ kṛtaśṛṅkhalo-
viṣadharairadhiruhya mahājaḍaḥ /
malayajaḥ sumanobhiranāśrito
yadata eva phalena na yujyate //

yatkiṃcanānucitamapyucitānubandhi
kiṃ candanasya na kṛtaṃ kusumaṃ phalaṃ vā /
lajjāmahe bhṛśamapakrama eva yātus-
tasyāntikaṃ parigṛhītabṛhatkuṭhāraḥ //

he bālacampakataro taruṇīkapola-
lāvaṇyacumbanasukhocitacārupuṣpa /
kiṃ puṣpitena vijahīha vikāsahāsa-
muddāmapāmaragaṇā marubhūmireṣā //

antaḥprataptamarusaikatadahyamāna-
mūlasya campakataroḥ kva vikāsacintā /
prāyo bhavatyanucitasthitideśabhājāṃ
śreyaḥ svajīvaparipālanamātrameva //

daurjanyamātmani paraṃ prathitaṃ vidhātrā
bhūrjadrumasya viphalatvasamarpaṇena /
kiṃ carmabhirniśitaśastraśatāvakṛttair-
āśāṃ na pūrayati sorthiparamparāṇām //
kiṃ kaṇṭakaikarasikena phaladviṣā kiṃ
vairasyasīmani kimu sthirakautukena /
chāyāvilāsavimukhena satāṃ kimaṅga
chātrā khalena khadiradruma eṣa sṛṣṭaḥ //

labdhaṃ cirādamṛtavatkimamṛtyave syād-
dīrghaṃ rasāyanavadāyuruta pradadyāt /
etatphalaṃ yadayamadhvagaśāpadagdhaḥ
stabdhaḥ phalaṃ phalati varṣaśatena tālaḥ //

he vṛkṣa śobhita mahāphalabhāralakṣmyā
kṣuttāpaśāntijanakaikajagatprasiddha /
tvatto mayā kathamapīdamadho nirastam-
ekaṃ phalaṃ śakunikhaṇḍitamalpamāptam //