Subhāṣitāvali 1-1040 · Verses 0726-0745

madanamavalokya niṣphalamanityatāmapi ca bandhujīvānām /
gurumupagamya bhramaraḥ saṃprati jāto japāsaktaḥ //

bhramara bhramatā digantarāṇi
kvacidāsāditamīkṣitaṃ śrutaṃ vā /
vada satyamapāsya pakṣapātaṃ
yadi jātīkusumānukāri puṣpam //

kamalaṃ bhavanaṃ rajoṅgarāgo
madhu pānaṃ madhurāḥ priyāpralāpāḥ /
śayanaṃ mṛdu kesaropadhānaṃ
bhramarasyāmbhasi kā na rājalīlā //

patitamutpatitaṃ sthitamakriyaṃ
sakaruṇaṃ kvaṇitaṃ gatamāgatam /
kamalinīmalinā tuhināhatāṃ
nahi tadasti vilokya na yatkṛtam //

kamalinīmalinī dayitaṃ vinā
na sahate saha tena niṣevitām /
tamadhunā madhunā nihitaṃ hṛdi
smarati sā ratisāramaharniśam //

madaṃ na lipseta śilīmukho yadi
dvipānna karṇāgranipātamāpnuyāt /
paropasarpī sukhaleśalipsayā
naro bhavatyeva parābhavāspadam //

madhukara bahuśastvayā nirastāḥ
kusumalatāstṛṇāvatsupuṣpitāgrāḥ /
phalamanubhava kaṇṭakāvṛtābhyas-
tadidamapatrapa ketakīlatābhyaḥ //

pulleṣu yaḥ kamalinīkamalodareṣu
cūteṣu yo vilasitaḥ kalikāntarasthaḥ /
paśyādya tasya madhupasya śaradvyapāye
kṛcchreṇa veṇuvivare divasāḥ prayānti //

puṣpāsavaṃ surabhi gandhirajoṅgarāgaḥ
pītvā latāsu madhupaḥ kamale niṣaṇṇaḥ /
baddhodhunā śaśikaraiḥ karuṇaṃ virauti
saṃtoṣahīnamiha kaṃ na bhajantyanarthāḥ //

anyāsu tāvadupamardasahāsu bhṛṅga
lolaṃ vinodaya manaḥ sumanolatāsu /
nugdhānanāmarajasaṃ kalikāmakāle
bālāṃ kadarthayasi kiṃ navamālikāyāḥ //

erāvaṇānanamadāmbukaṇāvapāta-
saṃsaktatāmarasareṇupiśaṅgitāṅgaḥ /
caṇḍānilāhatatuṣāraviśīrṇapakṣaḥ
kṣīṇaḥ kṣitau madhukaro vivaśotra śete //

sotkaḥ paribhramasi kiṃ vyavapātidhairyaḥ
kūjandvirepha karuṇaṃ kusumāsavārthī /
anyāsu pādapalatāsu dhṛtiṃ badhāna
bhagnā hi sā kusumitā sahakāravallī //

svāmodavāsitasamagradigantarālā
raktā manoharamukhā sukumāramūrtiḥ /
sevyā sarojakalikā tu yadaiva jātā
nītastadaiva vidhinā madhuponyadeśam //

jātyujjvale madhurakomalavāgnilāsau
dvau puṣkare madhukarau yugapatpraviṣṭau /
ekastayormadhubharākulapūrṇadehaḥ
kaṣṭe vidhau na rajasāpi yuto dvitīyaḥ //

madhukaragaṇaścūtaṃ tyaktvā gato navamālikāṃ
punarapi gato raktāśokaṃ kadambataruṃ tataḥ /
tadapi suciraṃ sthitvā tebhyaḥ prayāti saroruhaṃ
paricitaguṇadveṣī loko navaṃ navamīhate //

likhitakamale saundaryeṇa prakāmahṛtātmanā
kimiva na kṛtaṃ tatra bhrāntvā madhuspṛhayālinā /
adhigatarasaḥ sobhūttasmānmanāgapi nālpadhīr-
dhuri tu likhitastṛṣṇāndhānāṃ janena vivekinā //

bhramati bakule mandaṃ kunde na vindati nirvṛtiṃ
prakṛtisurabhau raktāśoke na yāti viśokatām /
surabhikusumāmodotkaṇṭhāpanītamanā vane
vahati tanutāmaṅge bhṛṅgaḥ smarannavamālikām //

spṛśati śanakaiścumbannaṅgaiḥ karoti nipīḍanaṃ
caraṇapatanaṃ mudrābhedaṃ vidhātumapīhate /
samayamucitaṃ cittotsukyātpratīkṣitumakṣamo
madhukarayuvā puṇyairlabdhvā navāṃ navamālikām //

himotsannāṃ dṛṣṭvā hatakamalanālāṃ kamalinīṃ
dvirephāḥ saṃvṛttāḥ sapadi gajagaṇḍapraṇayinaḥ /
aho dhigbhūtānāṃ prakṛtiriyamapratyayakarī
na kaścitkṣīṇārthe prathamaguṇagandhaṃ gaṇayati //

kimāmodabhrāntyā bhramasi suciraṃ bhṛṅga nanu he
na jānīṣe tattvaṃ pratapatitarāṃ grīṣmasamayaḥ /
sthitaṃ śūnyaṃ puṣpaiḥ prakaṭaviṭapaṃ paśya vipinaṃ
gataḥ gaurabhyāḍhyaḥ prakṛtisubhagaścaitravibhavaḥ //