Subhāṣitāvali 1-1040 · Verses 0664-0684
karabha yadi kadācitprabhramandaivayogān-
madhukarakulatastvaṃ prāpayethā madhūni /
virama virama tebhyaḥ santi śaṣpāṇyaraṇye
prathamamukharasāste śoṣayantyeva paścāt //
vikacakumudaiḥ phullāmbhojaiḥ sarobhiralaṃkṛtāṃ
marakatamaṇiśyāmāṃ śaṣpairvihāya vanasthalīm /
smarati karabho yadvṛkṣāṇāṃ caranmarudhanvanāṃ
paricayaratiḥ sā durvārā na sā guṇavairitā //
karabhadayite yattatpītaṃ sudurlabhamekadā
madhu vanagataṃ tasyālābhe virauṣi kimutsukā /
kuru paricitaiḥ pīloḥ pattrairdhṛtiṃ marugocare
jagati sakale kasyāvāptiḥ sukhasya nirantarā //
karabhadayite yosau pīlustvayā madhulubdhayā
vyapagatadhanacchāyastyakto na sādaramīkṣitaḥ /
calakisalayaḥ sopīdānīṃ prarūḍhanavāṅkuraḥ
karabhadayitāvṛndairanyaiḥ sukhaṃ paribhujyate //
karabha kimidaṃ dīrghocchvāsaiḥ kṣiṇoṣi śarīrakaṃ
virama śaṭhe he kasyātyantaṃ sakhe sukhamāgatam /
cara kisalayaṃ svasthaḥ pīlorvimuñca madhuspṛhāṃ
punarapi bhavānkalyāṇānāṃ bhaviṣyati bhājanam //
karabha rabhasātkroṣṭuṃ vāñchasyaho śravaṇajvaraḥ
śaraṇamathavānṛjvī dīrghā tavaiva śirodharā /
pṛthugalabilāvṛttiśrāntoccariṣyati vāṅmukhā-
diyati samaye ko jānīte bhaviṣyati kasya kim //
tathā saṃtuṣṭaḥ sañjalavṛṇaśamīpīlubadaraiś-
caransvasthoraṇye karabhaśiśukaḥ śokarahitaḥ /
kṛto madhvāsvādapravaṇahadayo mugdhavidhinā
yathā nānyadbhuṅkte na pibati na śete na ramate //
yasyāsīnnavapīlupattrabadaragrāsopi saṃtuṣṭaye
dīrghādhvanyanugamyate na padavī yasya svayūthyairapi /
soyaṃ saṃprati yāti bālakarabhaḥ kṣīṇodyamaḥ kṣāmatāṃ
manye nūnamanena daivahatakenāsvāditaṃ bhrāmaram //
pīlūnāṃ hi phalaṃ kaṣāyarahitaṃ romanthayitvā marau
śākhāgraṃ yadakhādi cāru karabhīvaktrārpitaṃ premataḥ /
tatsmṛtvā karabhena khedavidhuraṃ dīrghaṃ tathā kūjitaṃ
prāṇānāmabhavattadeva sahasā prasthānatūryaṃ yathā //
kramelakaṃ nindati komalecchuḥ
kramelakaḥ kaṇṭakalampaṭastam /
prītau tayoriṣṭabhujoḥ samāyāṃ
madhyasthatā naikataropahāsaḥ //
eka eva khago mānī vane vasati cātakaḥ /
pipāsito vā mriyate yācate vā puraṃdaram //
ayi cakitamugdhacātaka marubhuvi dhāvasi mudhā kimudgrīvam /
grīṣme davāgnivalitastāpicchoyaṃ na vidyutvān //
pipāsurapyeva jalaṃ śikhaṇḍī
pratīkṣate prāṇasamāṃ pibantīm /
nūnaṃ priyāsnehanibaddhadṛṣṭiḥ
svalpaṃ payaḥ paśyati nimnagāsu //
atyunnativyasaninaḥ śirasodhunaiṣa
svasyaiva cātakaśiśuḥ praṇayaṃ vidhattām /
asyaitadicchati nahi pratatāsu dikṣu
tāḥ svacchaśītamadhurāḥ kva nu nāma nāpaḥ //
kekāḥ kalā vanabhuvastilakāyamāno
ramyaḥ kalāpamahimaiṣa śikhaṇḍinosya /
durlakṣaṇaṃ nanu vihāyasi vāyasādi-
kṣuṇṇepyayaṃ caṭakatulyagatirna jātaḥ //
nīlābjapuñjarajasāruṇitānvimucya
svacchānsudhādhikarasānapi vārirāśīn /
yaccātakaḥ pibati vāridharodabindūn-
manye tadānatibhayācchirasobhimānī //
divyāmbupānaniyamastava mohayetkaṃ
doṣopi saṃvṛtimatāṃ bhajate guṇatvam bhūmisthamambu yadi cātaka pātumiccheḥ
kaṇṭhavraṇaṃ prakaṭayestadayogyatāṃ ca //
divyāmbupānaniyamastava mohayetkaṃ
doṣopi saṃvṛtimatāṃ bhajate guṇatvam //
kiṃ naiva santi navatāmarasāvataṃsā
haṃsāvalīvalayino jalasanniveśāḥ /
kopi graho gururayaṃ bata cātakasya
pauraṃdarīṃ yadabhivāñchati vāridhārām //
kiṃ dūreṇa payodharā upari kiṃ nānye raṭantaḥ śrutā
nindyāḥ pāpatayā svakukṣiṣu gatāḥ kiṃ nāma pakṣāḥ kṣayam /
ramyaṃ vā gagane na kiṃ viharaṇaṃ kiṃ tūgrakākāvalī-
paryāyapratipattilāghavabhayādbhūmau sthitā barhiṇaḥ //
no tāṇḍavena nayanāmṛtanirjhareṇa
kekāraveṇa na ca karṇarasāyanena /
barheṇa cāpi suracāparucā tavāya-
moturna tuṣyati śikhinvadhamantareṇa //
cātaka tāta kiyadbhavatā pātakamatulamakāri /
navajaladādapi cañcupuṭe yattava na patati vāri //
Original text: Subhāṣitāvali 1-1040 · Edition: P. Peterson, Bombay 1886 (Bombay Sanskrit Series ; 31) · Data entry n.n. · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0