Subhāṣitāvali 1-1040 · Verses 0402-0421
prāyaḥ khalaprakṛtayo nāparibhūtā hitāya kalpante /
puṣpyatyadhikamaśoko gaṇikācaraṇaprahāreṇa //
paramarmaghaṭṭanādiṣu khalasya yatkauśalaṃ na tatkṛtye /
yatsāmarthyamupahatau viṣasya tannopakārāya //
atisatkṛtāapi śaṭhāḥ sahabhuvamujjhanti jātu na prakṛtim /
śirasā mahāśvareṇāpi nanu dhṛto vakra eva śaśī //
vāyuriva khalajanoyaṃ prāyaḥ pararūpameti saṃparkāt /
santastu ravikarā iva sadasadyogepyasaṃśliṣṭāḥ //
prerayati paramanāryaḥ śakridaridropi jagadabhidrohe /
tejayati khaṅgadhārāṃ svayamasamarthā śilā chettum //
dūrepi parasyāgasi paṭurjano nātmanaḥ samīpepi /
svaṃ vraṇamakṣi na paśyati śaśini kalaṅkaṃ nirūpayati //
sādhuṣvevātitarāmaruṃtudāḥ svāṃ vivṛṇvate vṛttim /
vyādhā nighnanti mṛgānmṛtamapi na tu siṃhamādadate //
avikāriṇamapi sajjanamaniśamanāryaḥ prabādhatetyartham /
kamalinyā kimiha kṛtaṃ himasya yattāṃ sadā dahati //
svaguṇāniva paradoṣānvaktuṃ na satopi śakruvanti budhāḥ /
svaguṇāniva paradoṣānasatopi khalāstu kathayanti //
kṛtvāpi yena lajjāmupaiti sādhuḥ paroditenāpi /
tadakṛtvaiva khalajanaḥ svayamudgiratīti dhiglaghutām //
āptvāpyātmavināśaṃ gaṇayati na khalaḥ paravyasanakaṣṭam /
prāyaḥ sahasranāśe samaramukhe nṛtyati kabandhaḥ //
prakṛtikhalatvādasatāṃ doṣa iva guṇopi bādhate lokān /
viṣakusumānāṃ gandhaḥ surabhirapi manāṃsi mohayati //
labdhocchrāyo nīcaḥ prathamataraṃ svāminaṃ parābhavati /
pathi dhūlirajo hyādāvutthāpakameva saṃvṛṇute //
mṛgamadakarpūrāgurucandanagandhādhivāsito laśunaḥ /
na tyajati gandhamaśubhaṃ prakṛtimiva sahotthitāṃ nīcaḥ //
upakṛtamanena suhṛdayamiti durjaneṣvasti na kvacidapekṣā /
hotrā saha svamāśrayamudvṛttognirdahatyeva //
upakṛtireva khalānāṃ doṣasya garīyaso bhavati hetuḥ /
anukūlācaraṇena hi kupyanti vyādhayotyartham //
na paraṃ phalati hi kiṃcitkhala evānarthamāvahati yāvat /
mārayati sapadi viṣatarurāśrayamāṇaṃ śramāpanude //
svārthanirapekṣa eva hi paropaghātosatāṃ vyasanameva /
aśanāyodanyā vā viramati phaṇino na dandaśataḥ //
ekībhāvaṃ gatayorjalapayasormittracetasośvaiva /
vyatirekakṛtau śaktirhaṃsānāṃ durjanānāṃ ca //
śalyamapi skhaladantaḥ soḍhuṃ śakyate hālahaladigdham /
dhīrairna punarakāraṇakupitakhalālīkadurvacanam //
Original text: Subhāṣitāvali 1-1040 · Edition: P. Peterson, Bombay 1886 (Bombay Sanskrit Series ; 31) · Data entry n.n. · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0