Subhāṣitāvali 1-1040 · Verses 0382-0401
yadyadiṣṭatamaṃ tattaddeyaṃ guṇavate kila /
ata eva khalo doṣānsādhubhyaḥ saṃprayacchati //
rogoṇḍajoṅkurognirviṣamaśvataro ghuṇāḥ krimayaḥ /
prakṛtikṛtaghnaśca naraḥ svāśrayamavināśya naidhante //
na vinā paravādena ramate durjano janaḥ /
śvā hi sarvarasānbhuktvā vināmedhyaṃ na tṛpyati //
varamatyantaviphalaḥ sukhasevyo hi sajjanaḥ /
na tu prāṇaharastīkṣṇaḥ śaravatsaphalaḥ khalaḥ //
svabhāvenaiva niśitaḥ kṛtapakṣagrahopi san /
śaravadguṇanirmuktaḥ khalaḥ kasya na bhedakaḥ //
durjanaḥ sujanīkartuṃ yatnenāpi na śakyate /
saṃskāreṇāpi laśunaṃ kaḥ sugandhīkariṣyati //
nīcaḥ samutthitovaśyamanavāpya parāśrayam /
chidreṇa ratimāpnoti dṛṣṭāntotra kaṭībhavaḥ //
paravāde daśavadanaḥ pararandhranirīkṣaṇe sahasrākṣaḥ /
sadvṛttavṛttiharaṇe bāhusahasrārjuno nīcaḥ //
durjanadūṣitamanasāṃ puṃsāṃ sujanepi nāsti viśvāsaḥ /
bālaḥ pāyasadagdhodadhyapi phūtkṛtya bhakṣayati //
ādau lajjayati kṛtaṃ madhye paribhavati riktamavasāne /
khalasaṃgatasya kathayata yadi susthitamasti kiṃcidapi //
paramarmadivyadarśiṣu jātyaivocitanigūḍhavaireṣu /
kaḥ khalu khaleṣu śaṅkāṃ ślathayiṣyati dambhānirateṣu //
ajñaḥ sukhamārādhyaḥ sukhataramārādhyate viśeṣajñaḥ /
jñānalavadurvidagdhaṃ brahmāpi naraṃ na rañjayati //
asthānābhiniveśī prāyo jaḍe eva bhavati no vidvān /
bālādanyaḥ kombhasi jighṛkṣatīndoḥ sphurabimbam //
labdhodayopi hi khalaḥ prathamaṃ svajanaṃ nayati paritāpam /
udgacchandavadahano janmabhuvaṃ dāru nirdahati //
alpaśrutalava eva prāyaḥ prakaṭayati vāgvibhavamuccaiḥ /
sarvatra kunaṭa eva hi nāṭakamadhikaṃ viḍambayati //
prakhalā eva guṇāvatāmākramya dhuraṃ puraḥ prakarṣanti /
tṛṇakāṣṭhameva jaladherupariplavate na ratnāni //
mahatāṃ yadeva mūrdhasu tadeva nīcāstṛṇāya manyante /
liṅgaṃ praṇamanti budhāḥ kākaḥ punarāsanīkurate //
saha vasatāmapyasatāṃ jalaruhajalavadbhavatyasaṃśleṣaḥ /
dūrepi satāṃ vasatāṃ prītiḥ kumudenduvadbhavati //
pariśuddhāmapi vṛttiṃ samāśrito durjanaḥ parānvyathate /
pavanāśinopi bhujagāḥ paropatāpaṃ na muñcanti //
sādhayati yatprayojanamajñastattasya kākatālīyam /
daivātkathamapyakṣaramutkirati ghuṇopi kāṣṭheṣu //
Original text: Subhāṣitāvali 1-1040 · Edition: P. Peterson, Bombay 1886 (Bombay Sanskrit Series ; 31) · Data entry n.n. · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0