Subhāṣitāvali 1-1040 · Verses 0362-0381
sāścaryaṃ yudhi śauryamapratihataṃ tatkaṇḍitākhaṇḍalaṃ
pāñcottānakaraḥ kṛta sabhagavāndānena lakṣmīpatiḥ /
aiśvaryaṃ svakarāptasaptabhuvanaṃ labdhābdhipāraṃ yaśaḥ
sarvaṃ durjanasaṃgamena sahasā spaṣṭaṃ vinaṣṭaṃ baleḥ //
śamayati yaśaḥ kleśaṃ sūte diśatyaśivāṃ gatiṃ
janayati janodvegāyāsaṃ nayatyupahāsyatām /
bhramayati matiṃ mānaṃ hanti kṣiṇoti ca jīvitaṃ
kṣipati sakalaṃ kalyāṇānāṃ kulaṃ khalasaṃgamaḥ //
avinayabhuvāmajñānānāṃ śamāya bhavannapi
prakṛtikuṭilādvidyābhyāsaḥ khalatvavivṛddhaye /
phaṇibhayabhṛtāmastu cchedakṣamastamasāmasau
viṣadharaphaṇāratnāloko bhayaṃ tu bhṛśāyate //
karoti pūjyamānopi lokavyasanadīkṣitaḥ /
darśane darśane trāsaṃ gṛhāhiriva durjanaḥ //
satyadharmacyutātpuṃsaḥ kruddhādāśīviṣādiva /
nāstikopi hyudvijate janaḥ kiṃ punarāstikaḥ //
yeṣāṃ prāṇivadhaḥ krīḍā narma marmacchido giraḥ /
kāryaṃ paropatāpitvaṃ te mṛtyorapi mṛtyavaḥ //
aho bata mahatkaṣṭaṃ viparītamidaṃ jagat /
yenāpatrpate sādhurasādhustena tuṣyati //
na tathecchantyakalyāṇāḥ pareṣāṃ vedituṃ guṇān /
yathaiṣāṃ jñātumicchanti nairguṇyaṃ pāpacetasaḥ //
varjanīyo matimatāṃ durjanaḥ sakhyavairayoḥ /
śvā bhavatyupaghāyāya laḍannapi daśannapi //
ato hāsyataraṃ loke kiṃcidanyanna vidyate /
yatra durjana ityāha durjanaḥ sajjanaṃ janam //
apakāramasaṃprāpya tuṣyetsādhurasādhutaḥ /
naiṣa lābho bhujaṃgena veṣṭito yanna daśyate //
labdhaḥ stabdhonṛjurmūrkhaḥ prabhurekāntadāruṇaḥ /
bahūneṣa khalaḥ sādhūnmārayitvā mariṣyati //
kā khalena saha spardhā sajjanasyābhimāninaḥ /
bhāṣaṇaṃ bhīṣaṇaṃ sādhudūṣaṇaṃ yasya bhūṣaṇam //
mukhenaikena vidhyanti pādamekasya kaṇṭakāḥ /
dūrānmukhasahasreṇa sarvaprāṇaharāḥ khalāḥ //
nirmāya khalajihvāgraṃ sarvaprāṇaharaṃ nṛṇām /
cakāra kiṃ vṛthā śastraviṣavahnīnprajāpatiḥ //
yathā paropakāreṣu nityaṃ jāgarti sajjanaḥ /
tathā parāpakāreṣu jāgarti satataṃ khalaḥ //
bibheti piśunānnīcaḥ prakāśanapaṭīyasaḥ /
na punarmūḍhahṛdayo nindanīyātsvakarmaṇaḥ //
vṛthājvalitakopāgneḥ paruṣākṣaravādinaḥ /
durjanasyauṣadhaṃ nāsti kiṃcidanyadanuttarāt //
khalānāṃ kaṇṭakānāṃ ca dvidhaivāsti pratikriyā /
upānanmukhabhaṅgo vā dūrato vāpi varjanam //
jīvannapi na tatkartuṃ śaknoti sujanastathā /
durjano yanmṛtaḥ kuryātparebhyohitamuttaram //
Original text: Subhāṣitāvali 1-1040 · Edition: P. Peterson, Bombay 1886 (Bombay Sanskrit Series ; 31) · Data entry n.n. · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0