Subhāṣitāvali 1-1040 · Verses 0322-0341
udanvacchinnā bhūḥ sa ca nidhirapāṃ yojanaśataṃ
sadā pānthaḥ pūṣā gaganaparimāṇaṃ kathayati /
iti prāyo bhāvāḥ sphuradavadhimudrāmukulitāḥ
satāṃ prajñonmeṣaḥ punarayamasīmā vijayate //
sāgasepi na kupyanti kṛpayā copakurvate /
bodhaṃ svasyaiva necchanti te viśvoddharaṇakṣamāḥ //
pātraṃ pavitrayati naiva guṇānkṣiṇoti
snehaṃ na saṃharati nāpi malaṃ prasūte /
doṣāvasānaruciraścalatāṃ na dhatte
satsaṃgamaḥ sukṛtasadmani kopi dīpaḥ //
aṇurapi maṇiḥ prāṇatrāṇakṣamo viṣabhakṣiṇāṃ
śiśurapi ruṣā siṃhīsūnaḥ samāhvayate gajān /
tanurapi taruskandhodbhūto dahatyanalo vanaṃ
prakṛtimahatāṃ jātyaṃ tejo na mūrtimapekṣate //
namaḥ khalebhyaḥ ka ivāthavā na tā-
nalaṃ namasyediha yo jijīviṣuḥ /
vinaiva ye doṣamṛṣiprakāṇḍavan-
nayanti śāpena rasātalaṃ narān //
viṣadharatopyativiṣamaḥ khala iti na mṛṣā vadanti vidvāṃsaḥ /
yadayaṃ nakuladveṣī sakuladveṣī sadā piśunaḥ //
atimaline kartavye bhavati khalānāmatīva nipuṇā dhīḥ /
timire hi kauśikānāṃ rūpaṃ pratipadyate dṛṣṭiḥ //
vidhvastaparaguṇānāṃ bhavati khalānāmatīva malinatvam /
antaritaśaśirucāmapi salilamucāṃ malinimābhyadhikaḥ //
hasta iva bhūtimalino laṅghayati yathā yathā khalaḥ sūjanam /
darpaṇamiva taṃ kurute tathā tathā nirmalacchāyam //
jīvanagrahaṇe namrā gṛhītvā punarutthitāḥ /
kiṃ kaniṣṭhā uta jyeṣṭhā ghaṭīyantrasya durjanāḥ //
sadā khaṇḍanayogyāya tuṣapūrṇāśayāya ca /
namostu bahubījāya khalāyolūkhalāya ca //
jihvādūṣitasatpātraḥ piṇḍārthī kalahotkaṭaḥ /
tulyatāmaśucirnityaṃ bibharti piśunaḥ śunaḥ //
aho bata khalaḥ puṇyairmūrkhopyaśrutapaṇḍitaḥ /
svaguṇodīraṇe śeṣaḥ paranindāsu vākpatiḥ //
khalaḥ sujanapaiśunye sarvatokṣi śiromukhaḥ /
sarvataḥ śrutimāṃlloke sarvamāvṛtya tiṣṭhati //
satsādhuvāde mūrkhasya mātsaryagalarogiṇaḥ /
jihvā kaṅkamukhenāpi kṛṣṭā naiva pravartate //
māyāmayaḥ prakṛtyaiva rāgadveṣamadākulaḥ /
mahatāmapi mohāya saṃsāra iva durjanaḥ //
khacitramapi māyāvī racayatyeva līlayā /
laghuśca mahatāṃ madhye tasmātkhala iti smṛtaḥ //
khalena dhanamattena nīcena prabhaviṣṇunā /
piśunena padasthena hā praje kva gamiṣyasi //
kṛtaśatamasatsu naṣṭaṃ subhāṣitaśataṃ ca naṣṭamabudheṣu /
vacanaśatamavacanakare buddhiśatamacetane naṣṭam //
naṣṭamapātre dānaṃ naṣṭaṃ hitamaphalabuddhyavajñāne /
naṣṭo guṇoguṇajñe naṣṭaṃ dākṣiṇyamakṛtajñe //
Original text: Subhāṣitāvali 1-1040 · Edition: P. Peterson, Bombay 1886 (Bombay Sanskrit Series ; 31) · Data entry n.n. · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0