Subhāṣitāvali 1-1040 · Verses 0242-0261
nirguṇamapyanuraktaṃ prāyo na samāśritaṃ jahati santaḥ /
sahavṛddhikṣayabhājaṃ vahati śaśāṅkaḥ kalaṅkamapi //
antyāvasthopi budhaḥ svaguṇaṃ na jahāti jātiśuddhatayā /
na śvetabhāvamujjhati śaṅkhaḥ śikhibhuktamuktopi //
doṣamapi guṇavati jane dṛṣṭvā guṇarāgiṇo na khidyante /
prītyaiva śaśini patitaṃ paśyati lokaḥ kalaṅkamapi //
sāptapadīnaṃ sakhyaṃ bhavetprakṛtyā viśuddhacittānām /
kimutānyonyaguṇakathāvisrambhanibaddhabhāvānām //
spṛhaṇīyāḥ kasya na te sumateḥ saralāśayā mahātmānaḥ /
trayamapi yeṣāṃ sadṛśaṃ hṛdayaṃ vacanaṃ tathācāraḥ //
guṇinaḥ samīpavartī pūjyo lokasya guṇavihīnopi /
vimalekṣaṇaprasaṅkādañjanamāpnoti kāṇākṣi //
sahasiddhamidaṃ mahatāṃ dhaneṣvanāsthā guṇeṣu kṛpaṇatvam /
paraduḥkhe kātaratā mahacca dhairyaṃ svaduḥkheṣu //
atikupitā api sujanā yogena mṛdūbhavanti na tu nīcāḥ /
hemnaḥ kaṭhinasyāpi dravaṇopāyosti na tṛṇānām //
upakṛtisāhasikatayā kṣatimapi gaṇayanti no guṇinaḥ /
janayanti hi prakāśaṃ dīpaśikhāḥ svāṅgadāhena //
raktatvaṃ kamalānāṃ satpuruṣāṇāṃ paropakāritvam /
asatāṃ ca nirdayatvaṃ svabhāvasiddhaṃ triṣu tritayam //
upakartumaprakāśaṃ kṣantuṃ nyūneṣvayācitaṃ dātum /
abhisaṃdhātuṃ ca guṇaiḥ śateṣu kecidvijānanti //
guṇini guṇajño ramate nāguṇaśīlasya guṇini paritoṣaḥ /
alireti vanātkamalaṃ na dardurastānnivāsopi //
ādau tu mandamandāni madhye samarasāni ca /
ante snehāyamānāni saṃgatāni budhaiḥ saha //
iyamunnatasattvaśālināṃ
mahatāṃ kāpi kaṭhoracittatā /
upakṛtya bhavanti dūrataḥ
parataḥ pratyupakāraśaṅkayā //
upakāriṇi vītamatsare vā
sadayatvaṃ yadi tatra kotirekaḥ /
ahite sahasāparāddhalabdhe
saghṛṇaṃ yasya manaḥ satāṃ sa dhuryaḥ //
ādimadhyanidhaneṣu sauhṛdaṃ
sajjane bhavati netare jane /
chedatāḍananigharṣatāpanair-
nānyabhāvamupayāti kāñcanam //
dīpāḥ sthitaṃ vastu vibhāvayanti
kulapradīpāstu bhavanti kecit /
ciravyatītānapi pūrvajānye
prakāśayanti svaguṇaprakarṣāt //
tuṅgātmanāḥ tuṅgatarāḥ samarthā
manorujaṃ dhvaṃsayituṃ na nīcāḥ /
dhārādharā eva dharādharāṇāṃ
nidāghadāvaughaharā na nadyaḥ //
guṇā guṇajñeṣu guṇībhavanti
te nirguṇaṃ prāpya bhavanti doṣāḥ /
susvādutoyaprabhavā hi nadyaḥ
samudramāsādya bhavantyapeyāḥ //
tṛṇāni nonmūlayati prabhañjano
mṛdūni nīcaiḥ praṇatāni sarvaśaḥ /
samucchritāneva tarūnprabādhate
mahānmahatsveva karoti vikriyām //
Original text: Subhāṣitāvali 1-1040 · Edition: P. Peterson, Bombay 1886 (Bombay Sanskrit Series ; 31) · Data entry n.n. · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0