Subhāṣitāvali 1-1040 · Verses 0061-0080

bhrāmyanmahāgirinigharṣaṇalabdhapṛṣṭha-
kaṇḍūyanakṣaṇasukhāyitagāḍhanidraḥ /
suṣvāpa dīrghataraghargharaghoraghoṣaḥ
śvāsābhibhūtajaladhiḥ kamaṭhaḥ sa vovyātu //

sa dhūrjaṭijaṭājūṭo jāyatāṃ vijayāya vaḥ /
yasyaikapalitabhrāntiṃ karotpadyāpi jāhnavī //

sa pātu vo yasya jaṭākalāpe
sthitaḥ śaśāṅkaḥ sphuṭahāragauraḥ /
nīlotpalānāmiva nālapuñje
nidrāyamāṇaḥ śaradīva haṃsaḥ //

diśyātsa śītakiraṇābharaṇaḥ śivaṃ vo
yasyottamāṅgabhuvi visphuradūrmipakṣā /
haṃsīva nirmalaśaśāṅkakalāmṛṇāla-
kandārthinī surasarinnabhasaḥ papāta //

śreyāṃsi vo diśatu yasya sitābhraśubhrā
vibhrājate surasaridvaramaulimālā /
ūrdhvekṣaṇajvalanatāpavilīyamāna-
candrāmṛtapravitatāmṛtavāhinīva //

cyutāmindorlekhāṃ ratikalahabhagnaṃ ca valayaṃ
śanairekīkṛtya prahasitamukhī śailatanayā /
avocadyaṃ paśyotyavatu sa śivaḥ sā ca girijā
sa ca krīḍācandro daśanakiraṇāpūritatanuḥ //

eṣā te hara kā sugātri katamā mūrdhni sthitā kiṃ jaṭā
haṃsaḥ kiṃ bhajate jaṭāṃ nahi śaśī candro jalaṃ sevate /
mugdho bhūtiriyaṃ kutotra salilaṃ bhūtistaraṅgāyate
evaṃ yo vinigūhate tripathagāṃ pāyātsa vaḥ śaṃkaraḥ //

āśleṣādharavimbacumbanasukhālāpasmitānyāsatāṃ
dūre tāvadidaṃ mitho na sulabhaṃ jātaṃ mukhālokanam /
itthaṃ vyarthakṛtaikadehaghaṭanopanyāsayorāvayoḥ
keyaṃ premaviḍambanetyavatu vaḥ smerordhanārīśvaraḥ //

mātarjīva kimetadañjalipuṭe tātena gopāyyate
vatsa svādu phalaṃ prayacchati na me gatvā gṛhāṇa svayam /
mātraivaṃ prahite gṛhe vighaṭayatyākṛṣya saṃdhyāñjaliṃ
śaṃbhorbhinnasamādhiruddharabhaso hāsodgamaḥ pātu vaḥ //

ekaṃ cantacchadasya sphurati japavaśādardhamanyatprakopād-
ekaḥ pāṇiḥ praṇantuṃ śirasi kṛtapadaḥ kṣeptumanyastameva /
ekaṃ dhyānānnimīlatyaparamaviṣahaṃ vīkṣituṃ cakṣuritthaṃ
tulyānicchāpi vāmā tanuravatu sa vo yasya saṃdhyāvasāne //

śailarājatanayāstanayagmavyāpṛtāsyayugalasya gṛhasya /
śeṣavakrakamalāni malaṃ vo dugdhapānavidhurāṇi harantu //

karajālamapūrvaceṣṭitaṃ vastadabhīṣṭapradamastu tigmabhāsaaḥ /
kriyate bhavabandhanādvimuktiḥ praṇatānāmupasevitena yena //

yuṣmākamambaramaṇe prathame mayūkhās-
te maṅgalaṃ vidadhatūdayarāgabhājaḥ /
kurvanti ye divasajanmamahotsaveṣu
sindūrapāṭalamukhīriva dikpuraṃdhrīḥ //

ābāhūdgatamaṇḍalāgrarucayaḥ saṃnaddhavakṣaḥsthalāḥ
soṣmāṇo vraṇino vipakṣahṛdaypronmāthinaḥ karkaśāḥ /
utsṛṣṭāmbaradṛṣṭavigrahabharā yasya smarāgresarā
yodhā vāravadhūstanāśca na dadhuḥ kṣobhaṃ sa vovyājjinaḥ //

kiṃ syādbhāsvānna bhānoramṛtaghanarasasyandinaḥ santi pādāḥ
kiṃ vā rākāśaśāṅko nahi tuhinaruciḥ kutracinniṣkalaṅkaḥ /
sākṣāccintāmaṇiḥ kiṃ vipulaphalamaṇeḥ saukumāryaṃ kutastyaṃ
saṃdehānmugdhadhībhiḥ prathamamiti muneḥ pātu dṛṣṭaṃ vapurvaḥ //

ciramāviṣkṛtaprītibhītayaḥ pāntu vo dviṣām /
valayajyāravonmiśrāścaṇḍyāḥ kodaṇḍakṛṣṭayaḥ //

diśyānmahāsuraśiraḥsarasīpsitāni
preṅkhannakhāvalimayūkhamṛṇālanālam /
caṇḍyāścalaccaṭulanūpuracañcarīka-
jhāṃkārahāri caraṇāmburuhadvayam vaḥ //

savrīḍā dayitānane sakaruṇā mātaṅgacarmāmbare
satrāsā bhujage savismayarasā candremṛtasyandini /
serṣyā jahnusutāvalokanavidhau dīnā kapālodare
pārvatyā navasaṃgamapraṇayinī dṛṣṭiḥ śivāyastu vaḥ //

uttiṣṭhantyā ratānte bharamuragapatau pāṇinaikena kṛtvā
dhṛtvā cānyena vāso vigalitakabarībhāramaṃsaṃ vahantyāḥ /
bhūyastatkālakāntidviguṇitasurataprītinā śauriṇā vaḥ
śayyāmāliṅgya nītaṃ vapuralasalasadbāhu lakṣmyāḥ punātu //

pāyādgajendravadanaḥ sa imāṃ trilokīṃ
yasyodgatena gagane mahatā kareṇa /
mūlāvalagnasitadantabisāṅkureṇa
nālāyitaṃ tapanabimbasaroruhasya //