Subhāṣitāvali 1-1040 · Verses 0041-0060

kiṃ yuktaṃ bata māmananyamanasaṃ vakṣaḥsthalasthāyinīṃ
bhaktāmapyavadhūya kartum adhunā kāntāsahasraṃ tava /
ityuktvā phaṇabhṛtphaṇāmaṇigatāṃ svāmeva matvā tanuṃ
nidrāchedakaraṃ hareravatu vo lakṣmyā vilakṣasmitam //

svaprāsāditadarśanāmanunayanprāneśvarīmādarā-
daṃsesminpatitairapāṅgavalitairyadbodhitopyaśrubhiḥ /
pratyāyyastvamato mayā nanu hare koyaṃ kramavyatyayaḥ
pātu tvāṃ vrajayoṣitetyabhihitaṃ lajjākar śārṅgiṇaḥ //

bhaktiprahvavilokanapraṇayiṇī nīlotpalaspardhinī
dhyānālambanatāṃ samādhiniratairnīte hitaprāptaye /
lāvaṇyasya mahānidhī rasikatāṃ lakṣmīdṛśostanvatī
yuṣmākaṃ kurutāṃ bhavārtiharaṇaṃ netre tanurvā hareḥ //

yena dhvastamanobhavena balijitkāyaḥ purāstrīkṛto
yaścodvṛttabhujaṃgarahāravalayo gaṅgāṃ ca yodhārayat /
yasyāhuḥ śaśimacchiro hara iti stutyaṃ ca nāmāmarāḥ
pāpātsa svayamandhakakṣayakarastvāṃ sarvadomādhavaḥ //

kiṃcinnirmucyamāne gagana iva mukhe nāṭyanidrāpayodair-
nyakkurvāṇe svabhāsā phaṇipatiśirasāṃ ratnadīpāṃśujālam /
pāyāstāṃ vo muroreḥ śaśitapanamaye locane yadvibhāsā
lakṣmyā kastasthamardhaṃ vikasati kamalasyārdhamabhyeti nidrām //

mallaiḥ śailendrakalpaḥ śiśurakhilajanaiḥ puṣpacāpoṅganābhir-
gopaistu prākṛtātmā divi kuliśabhṛtā viśvakāyoprameyaḥ /
kruddhaḥ kaṃsena kālo bhayacakitadṛśā yogibhirdhyeyamūrtir-
dṛṣṭo raṅgāvatāre hariramarajanānandakṛtpātu yuṣmān //

bhindannarātihṛdayāni hareḥ punātu
niḥśvāsavātamukharīkṛtakoṭaro vaḥ /
saṃkrāntakukṣikuharāspadasaptasindhu-
saṃghaṭṭaghorataraghoṣa ivāśu śaṅkhaḥ //

pāyātsa vaḥ kumudakundamṛṇālagauraḥ
śaṅkho hareḥ karatalāmbarapūrṇacandraḥ /
nādena yasya suraśatruvilāsinīnāṃ
kāñcyo bhavanti śithilā jaghanasthalīṣu //

dṛṣṭasya yasya hariṇā raṇamūrdhni mūrtir-
udbhūtaduḥsahamahaḥprasarā samantāt /
tallocanasthitaravipratibimbagarbhe-
vābhāti cakramaricakranudestu tadvaḥ //

udvṛttadaityapṛtanāpatikaṇṭhapīṭha-
cchedocchaladbahalaśoṇitaśoṇadhāram /
cakraṃ kriyādabhimatāni harerudāra-
digdāhadāruṇanabhaḥśriyamudvahadvaḥ //

yasyodyadbāṇavāhudrumagahanavanacchedagoṣṭhīkuṭhāraṃ
cakraṃ niṣkrāntatīvrānalabahalakaṇākīrṇadhāraṃ vicintya /
jātagrāsāvasāyo divasakṛtisalanmāṃsalāṃśupravāhe
muhyatyadyāpi rāhuḥ sa dahatu duritānyāśu daityāntako vaḥ //

daityāsthipañjaravidāraṇalabdharandhra-
raktāmbunirjarasariddhanajātapaṅkāḥ /
bālendukoṭikuṭilāḥ śukacañcubhāso
rakṣantu siṃhavapuṣo nakharā harervaḥ //

ādityāḥ kiṃ daśaite pralayabhayakṛtaḥ svīkṛtākāśadeśāḥ
kiṃ volkāmaṇḍalāni tribhuvanadahanāyodyatānīti bhītaiḥ /
pāyāsurnārasiṃhaṃ vapuramaragaṇairbibhrataḥ śārṅgapāṇer-
dṛṣṭvā dṛptāsurorastaladaraṇagaladraktaraktā nakhā vaḥ //

merūrukesaramudāradigantapattram-
āmūlalambicalaśeṣaśarīranālam /
yenoddhṛtaṃ kuvalayaṃ salilātsalīlam-
uttaṃsakārthamiva pātu sa vo varāhaḥ //

na mṛdnīyānmṛdvī kathamiva mahī potranikaṣair-
mukhāgnijvālābhiḥ kanakagirirīyānna vilayam /
na śuṣyeyuḥ śvāsaiḥ salilanidhayaḥ sapta ca kathaṃ
varāho vaḥ pāyāditi vipulacintāparikaraḥ //

svāmī sanbhuvanatrayasya vikṛtiṃ nītosi kiṃ yācñayā
yadvā viśvasṛjā tvayaiva na kṛtaṃ taddīyatāṃ te kutaḥ /
dānaṃ śreṣṭhatamāya tubhyamatulaṃ bandhāya no muktaye
vijñapto balinā niruttaratayā hrīto hariḥ pātu vaḥ //

līne śrotraikadeśe nabhasi nayanayostejasi kvāpi yāte
śvāsagrāsopayukte maruti jalanidhau pāyurandhrārdhapīte /
potraprāntaikaromāntaravivaragatāṃ mṛgyataḥ śārṅgapāṇeḥ
kroḍākārasya pṛthvīmakalitaviṣayaṃ vaibhavaṃ vaḥ punātu //

kvedānīṃ darpitāste ghanamadamadirāmodino digdhipendrā
he mero mandarāndre malaya himagire sādhu vaḥ kṣmādharatvam /
śeṣa ślāghyosi dīrghaiḥ pṛthubhuvanabharoccaṇḍaśauṇḍaiḥ śirobhiḥ
śaṃsansotprāsamuccairiti dharaṇibhṛtaḥ pātu yuṣmānvarāhaḥ //

āvyādvo vāmano yasya kaustubhapratibimbitā /
kautukālokinī jātā jāṭharīva jagattrayī //

ekasthaṃ jīviteśe tvayi sakalajagatsāramālokayāmaḥ
śyāme cakṣustavāsminvapuṣi niviśate nālpapuṇyasya puṃsaḥ /
kasyānyatrāmṛtesminratirativipulā dṛṣṭirevāmṛtaṃ te
daityairityucyamāno munibhirapi hariḥ straiṇarūpovatādvaḥ //