Subhāṣitāvali 1-1040 · Verses 0081-0100

sānandaṃ nandihastāhatamurajaravāhvatakaumārabarhi-
trāsānnāsāgrarandhraṃ viśati phaṇipatau bhogasaṃkocabhāji /
gaṇḍoḍḍīnālimālāmukharitakakubhastāṇḍave śūlapāṇer-
vaināyakyaściraṃ vo vadanavidhutayaḥ pāntu sītkāravatyaḥ //

dhanurmālā maurvī kvaṇadalikulaṃ lakṣyamabalā
mano bhedyaṃ śabdaprabhṛtaya ime pañca viśikhāḥ /
iyāñjetuṃ yasya tribhuvanamadehasya vibhavaḥ
sa kāmaḥ kāmānvo diśatu dayitāpāṅgavasatiḥ //

brahmā dakṣaḥ kubero yamavaruṇamarudvahnicandrendrarudrāḥ
śailā nadyaḥ samudrā grahagaṇamanujā daityagandharvanāgāḥ /
dvīḥā nakṣatratārāravivasumunayo vyoma bhūraścinau ca
saṃlīnā yasya sarve vapuṣi sa bhagavāpātu vo viśvarūpaḥ //

mugdhe muñca viṣādamatra balajitkampo gurustyajyatāṃ
sadbhāvaṃ bhaja puṇḍarīkanayane mānyānimānmānaya /
lakṣmīṃ bodhayataḥ svayaṃvaravidhau dhanvantarervākchalā-
danyatra pratiṣedhamātmani vidhiṃ śṛṇvanhariḥ pātu vaḥ //

diśyātsukhaṃ naraharirbhuvanaikavīro
yasyāhave ditisutoddalanodyatasya /
krodhoddhataṃ mukhamavekṣitumakṣamatvaṃ
jānebhavannijanakheṣvapi yannatāste //

svasti svāgatamarthyahaṃ vada vibho kiṃ dīyatāṃ medinī
kā mātrā mama vikramatrayapadaṃ dattaṃ gṛhītāṃ mayā /
mā dehītyuśanāḥ kuto harirayaṃ pātraṃ kimasmātparaṃ
yo hītthaṃ balinārcito makhamukhe pāyātsa vo vāmanaḥ //

cakra brūhi vibho gade jaya hare kambo samājñāpaya
bho bho nandaka jīva pannagariyo kiṃ nātha bhinno mayā /
ko daityaḥ katamo hiraṇyakaśipuḥ satyaṃ bhavadbhyaḥ śape
kenāstreṇa nakhairiti pravadato viṣṇormukhaṃ pātu vaḥ //

cintācakriṇi hanta cakriṇi bhiyā kubjāsanebjāsane
naśyaddhāmani tigmadhāmani dhṛtāśaṅke śaśāṅke bhṛśam /
bhraśyaccetasi ca pracetasi śucā tānte kṛtānte ca yo
vyagrobhūtkaṭukālakūṭakavalīkārāya pāyātsa vaḥ //

nityaṃ narāvṛti nijānubhavaikamānam-
ānandadhāma jagadaṅkurabījamekam /
digdeśakālakalanādisamastahasta-
mardāsahaṃ diśatu śarma mahanmaho vaḥ //

vyomnīva nīradabharaḥ sarasīva vīci-
vyūhaḥ sahasramahasīva sudhāṃśudhām /
yasminnidaṃ jagadudeti ca līyate ca
tacchāmbhavaṃ bhavatu vaibhavamṛrddhaye vaḥ //

lokatrayasthitilayodayakelikāraḥ
kāryeṇa yo hariharadruhiṇatvameti /
devaḥ sa viśvajanavāṅmanasātivṛtti-
śaktiḥ śivaṃ diśatu śaśvadanaśvaraṃ vaḥ //

sarvaḥ kilāyamavaśaḥ puruṣāṇukarma-
kāyādikāraṇagaṇo yadanugraheṇa /
viśva prapañcaracanācaturatvameti
sa trāyatāṃ tribhuvanaikamaheśvaro vaḥ //

yaḥ kandukairiva puraṃdara padmasadma-
padmāpatiprabhṛtibhiḥ prabhuraprameyaḥ /
khelatyalaṅghyamahimā sa himādrikanyā-
kāntaḥ kṛtāntadalano laghayatvadhaṃ vaḥ //

muktirhi nāma paramaḥ puruṣārtha ekas-
tāmantarāyamavayanti yadantarajñāḥ /
kiṃ bhūyasā bhavatu saiva sudhāmayūkha-
lekhāśikhābharaṇabhaktirabhaṅgurā vaḥ //

śrīkaṇṭhasya sakṛttikārtabharaṇī mūrtiḥ sadārohiṇī
jyeṣṭhā bhadrapadā punarvasuyutā citrā viśākhānvitā /
diśyādakṣatahastamūlaghaṭitāṣāḍhā maghālaṅkṛtā
śreyo vaiśravaṇānvitā bhagavato nakṣatrapālīva vaḥ //

trātā bhītibhṛtāṃ patiścidacitāṃ kleśaṃ sataṃ śaṃsatāṃ
hantā bhaktimatāṃ satāṃ svasamatāṃ kartāpakartāsatām /
devaḥ sevakabhuktimuktiracanābhūrbhūrbhuvaḥsvastrayī-
nirmāṇasthitisaṃhṛtiprakaṭitakrīḍo mṛḍaḥ pātu vaḥ //

rājā rājārcitāṅghreranupacitakalo yasya cūḍāmaṇitvaṃ
nāgā gāgātmajārdhaṃ na bhasitadhavalaṃ yadvapurbhūṣayanti /
mā rāmārāgiṇī bhūnmatiriti yamināṃ yena vodāhi māraḥ
sa ptāḥ saptāśvanunnāruṇakiraṇanibhāḥ pātu bibhrattrinetraḥ //

rādhāmohanamandiraṃ jagamiṣoścandrāvalīmandirād-
rādho kṣemamiti priyasya vacanaṃ śrutvāha candrāvalī /
kṣemaṃ kaṃsa tataḥ priyaḥ prakupitaḥ kaṃsaḥ kva dṛṣṭastvayā
rādhā kveti tayoḥ prisannamanasorhāsodgamaḥ pātu vaḥ //

ākṛṣṭe yudhi kārmuke samavadadvāmaḥ karo dakṣiṇaṃ
re re dakṣiṇahasta bhojanamahādānādi te kurvataḥ /
paścādgantumayuktamityatha punaḥ sopyabravīdadravaṃ
praṣṭuṃ rāghavamāśu rāvaṇaśirovṛndāni bhindāni kim //

dṛṣṭaḥ kvāpi sa keśavo vrajavadhūmādāya kāṃcidgataḥ
sarvā eva hi vañcitāḥ khula vayaṃ sonveṣaṇīyo yadi /
dve dve gacchata ityudīrya sahasā rādhāṃ gṛhītvā kare
gopīveṣadharo nikuñjabhavanaṃ prāpto hariḥ pātu vaḥ //