Subhāṣitaratnakośa · Chapter 47

guñjat-kuñja-kuṭīra-kauśika-ghaṭā-ghūtkāravat-kīcaka stambāḍambara-mūka-maukuli-kulaḥ krauñcāvato 'yaṃ giriḥ
etasmin pracalākināṃ pracalatām udvejitāḥ kūjitair udvellanti purāṇa-rohaṇa-taru-skandheṣu kumbhī-nasāḥ //

ete candra-śilā-samuccaya-mayāś candrātapa-prasphurat-d sarvāṅgīṇa-payaḥ-pravṛtta-sarito jhātkurvate parvatāḥ
yeṣām unmada-jāgarūka-śikhini prasthe nameru-sthitāḥ śyāmām eva gabhīra-gadgada-giraḥ skandanti koyaṣṭayaḥ //

ādhatte danu-sūnu-sūdana-bhujā-keyūra-vajrāṅkura vyūhollekha-padāvalī-vali-mayai ratnair mudaṃ mandaraḥ
ādhārīkṛta-kūrma-pṛṣṭha-kaṣaṇa-kṣīṇoru-mūlo 'dhunā jānīmaḥ parataḥ payodhi-mathanād uccaistaro 'yaṃ giriḥ //

tat tādṛk phaṇirāja-rajju-kaṣaṇaṃ saṃrūḍha-pakṣa-cchidā ghātāruntudam apy aho katham ayaṃ manthācalaḥ soḍhavān
etenaiva durātmanā jalanidher utthāpya pāpām imāṃ lakṣmīm īśvara-durgata-vyavahṛti-vyastaṃ jagan nirmitam //

so 'yaṃ kailāsa-śailaḥ sphaṭika-maṇi-bhuvām aṃśu-jālair jvaladbhiśḥ chāyā pītāpi yatra pratikṛtibhir upasthāpyate pādapānām
yasyopāntopasarpat-tapana-kara-dhṛtasyāpi padmasya mudrāṃ uddāmāno diśanti tripura-hara-śiraś-candralekhā-mayūkhāḥ //

giriḥ kailāso 'yaṃ daśa-vadana-keyūra-vilasan maṇi-śreṇī-patrāṅkura-makara-mudrāṅkita-śilaḥ
amuṣmin āruhya sphaṭika-maya-sarvāṅga-subhage nirīkṣante yakṣāḥ phaṇi-pati-purasyāpi caritam //

daśamukha-bhuja-daṇḍa-maṇḍalīnāṃ dṛḍha-paripīḍana-pīta-mekhalo 'yam
jala-gṛhaka-vitardikāsukhāni sphaṭika-girir giriśasya nirmimīte //

kailāsādri-taṭīṣu dhūrjaṭi-jaṭālaṃkāra-candrāṅkura jyotsnā-kandalitābhir indu-dṛṣadām adbhir nadī-mātṛkāḥ
gaurī-hasta-guṇa-pravṛddha-vapuṣaḥ puṣyanti dhātreyaka bhrātṛ-sneha-sahoḍha-ṣaṇmukha-śiśu-krīḍā-sukhāḥ śākhinaḥ //

naktaṃ ratna-mayūkha-pāṭava-milat-kākola-kolāhala trasyat-kauśika-bhukta-kandara-tamāḥ so 'yaṃ giriḥ smaryate
yatrākṛṣṭa-kucāṃśuke mayi ruṣā vastrāya patrāṇi te cinvatyo vana-devatās taru-latām uccair vyadhuḥ kautukāt //

ete 'kṣṇor janayanti kāma-virujaṃ sītā-viyoge ghanāḥ vātāḥ śīkariṇo 'pi lakṣmaṇa dṛḍhaṃ saṃtāpayanty eva mām
itthaṃ vṛddha-paramparā-pariṇatair yasmin vacobhir munīn adyāpy unmanayanti kānana-śukāḥ so 'yaṃ girir mālyavān //

kari-kavalana-śiṣṭaiḥ śākhi-śākhāgra-patrair aruṇa-saraṇayo 'mī sarvato bhīṣayante 'grakuñjaiḥ /
calita-śabara-senā-datta-go-śṛṅga-caṇḍa-dhvani-cakita-varāha-vyākulā vindhya-pādāḥ //

imās tā vindhyādreḥ śuka-harita-vaṃśī-vana-ghanā bhuvaḥ krīḍālolad-virada-daśanābhugna-taravaḥ
latā-kuñje yāsām upanadi rata-klānta-śabarī kapola-svedāmbhaḥ-kaṇa-caya-nudo vānti marutaḥ //

snigdha-śyāmāḥ kvacid aparato bhīṣaṇābhoga-rūkṣāḥ sthāne sthāne mukhara-kakubho jhātkṛtair nirjharāṇām
ete tīrthāśrama-giri-sarid-garta-kāntāra-miśrāḥ saṃdṛśyante paricaya-bhuvo daṇḍakāvindhya-pādāḥ //

niṣkūja-stimitāḥ kvacit kvacid api proccaṇḍa-sattva-svanāḥ svecchā-supta-gabhīra-ghora-duragāśvāsa-pradīptāgnayaḥ
sīmānaḥ pradarodareṣu vivareṣv alpāmbhaso yāsv ayaṃ tṛṣyadbhiḥ pratisūryakair ajagara-sveda-dravaḥ pīyate //

dadhati kuhara-bhājām atra bhallūka-yūnām anurasita-gurūṇi styānam ambūkṛtāni
śiśira-kaṭu-kaṣāyaḥ styāyate śallakīnām ibha-dalita-vikīrṇa-granthi-niṣyanda-gandhaḥ //

iha sama-daśa-kuntākrānta-vānīra-mukta prasava-surabhi-śīta-svaccha-toyā bhavanti
phala-bhara-pariṇāma-śyāma-jambū-nikuñja skhalana-mukhara-bhūri-srotaso nirjhariṇyaḥ //

etāḥ sthāna-parigraheṇa śivayor atyanta-kānta-śriyaḥ prāleyācala-mekhalā-vana-bhuvaḥ puṣṇanti netrotsavam
vyāvalgad-bala-vairi-vāraṇa-vara-pratyagra-dantāhati śvabhra-prasravad-abhra-sindhu-savana-prasnigdha-deva-drumāḥ //