Subhāṣitaratnakośa · Chapter 12

yātrā-lagnaṃ tuhina-marutāṃ bāndhavaḥ kunda-lakṣyāḥ kālaṃ so 'yaṃ kamala-sarasāṃ saṃpadaḥ kāla-dūtaḥ
nidrā-vyājāj jaḍima-vidhurā yatra gāḍhe 'pi mantau vāmāḥ kaṇṭha-graham aśithilaṃ preyasām ādriyante //

agre śyāmala-bindu-baddha-tilakair madhye 'pi pākānvaya prauḍhī-bhūta-paṭola-pāṭalatarair mūle manāg babhrubhiḥ
vṛnte karkaśa-kīra-piccha-haribhiḥ sthūlaiḥ phalair bandhurāḥ saṃpraty utsukayanti kasya na manaḥ pūga-drumāṇāṃ chaṭāḥ //

dalānāṃ mūleṣu stimita-patitaṃ kesara-rajaḥ samīro nedānīṃ harati haritāla-dyuti-haram
kumudvatyāḥ koṣe madhu śiśira-miśraṃ madhuliho lihanti pratyūṣe virasa-virasaṃ manda-rucayaḥ //

āvāti sphuṭita-priyaṅgu-surabhir nīhāra-vāri-cchalāt svacchandaṃ kamalākareṣu vikiran pracchanna-vahni-cchaṭāḥ
prātaḥ kunda-samṛddhi-darśana-rasa-prīti-prakarṣollasan mālākāra-vadhū-kapola-pulaka-sthairya-kṣamo mārutaḥ //

garvāyante palālaṃ prati pathika-śataiḥ pāmarāḥ stūyamānā gopān go-garbhinīnāṃ sukhayati bahalo rātri-romantha-bāṣpaḥ
prātaḥ pṛṣṭhāvagāḍha-prathama-ravi-rucir grāma-sīmopaśalye śete siddhārtha-puṣpa-cchadana-cita-hima-klinna-pakṣmā mahokṣaḥ //

kaṭu-madhurāṇy āmodaiḥ parṇair utkīrṇa-patra-bhaṅgāni /
damanaka-vanāni saṃprati kāṇḍair ekānta-pāṇḍūni //

laghuni tṛṇa-kuṭīre kṣetra-koṇe yavānāṃ nava-kalama-palāla-srastare sopadhāne
pariharati suṣuptaṃ hālika-dvandvam ārāt stana-kalaśa-mahoṣmābaddha-rekhas tuṣāraḥ //

kṣetropānta-palāyamāna-śaśaka-dvandvaṃ parīkṣyāparān āhūyātirasena karṣaka-janān ābaddha-kolāhalāḥ
hastāropita-dātra-rajju-laguḍair vṛddhair avṛddhaiḥ saha tyaktvā śāli-cikartiṣām ita ito dhāvanty amī pāmarāḥ //

kṛtvā pṛṣṭhatare paṭac-caram atha jyotiḥ-prataṅkāṅkayoḥ ūrvor antarayor niṣeduṣi karau kṛtvā kukūlānale
pārśvau kampa-jaḍau pidhāya kaphaṇi-dvandvena romāñcitā prātar no na ca sāyam adya jaratī gehodaraṃ muñcati //

dhūma-prāyaḥ prati-muhur atikṣobhanodvānta-tejāḥ kārīṣāgniḥ satatam ṛtunā sevyatāṃ nīyamānaḥ
bāhu-kṣepāt stana-parisarād asta-līlāṃśukābhiḥ ghoṣa-strībhir divasa-viratau bhāti nirviśyamānaḥ //

ābhoginaḥ kim api saṃprati vāsarānte saṃpanna-śāli-khala-pallavitopaśalyāḥ
grāmās tuṣāra-bhara-bandhura-gomayāgni dhūmāvalī-valaya-mekhalino haranti //

mūle harinti kiṃcit pārśve pītāni lohitāny agre /
madhura-surabhīṇi saṃpraty agāḍha-pākāni badarāṇi //

bhadraṃ te sadṛśaṃ yad-adhvaga-śataiḥ kīrti-stavodghuṣyate sthāne rūpam anuttamaṃ sukṛtinā dānena karṇo jitaḥ
ity ālokya ciraṃ dṛśā kṛpaṇayā dūrāgatena stutaḥ pānthenaika-palāla-muṣṭi-rucinā garvāyate hālikaḥ //