Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (revised text) · Chapter 90

90.1

iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe dīrghatapākhyāno nāmaikonanavatitamo 'dhyāyaḥ ||
RKS adhyāya 90
uttānapāda uvāca:
dṛṣṭvā tattīrthamāhātmyaṃ citraseno nareśvaraḥ /
vipulaṃ tīkṣṇadhāraṃ ca kaṇṭhe cāsi nṛpottama

90.2

devān sarvān hṛdi dhyāyan brahmaviṣṇumaheśvarān /
vinikṣipannathātmānau pratyakṣau viṣṇuśaṅkarau

90.3

kare dhṛtvā tu rājānaṃ rudro vacanam abravīt /
hara uvāca:
prāṇatyāgaṃ mahārāja akāle mā kuruṣva ha

90.4

adyāpi tu yuvāsi tvaṃ na yuktaṃ maraṇaṃ tava /
svasthānaṃ gaccha vai śīghraṃ bhogān bhuṅkṣva yathepsitān

90.5

bhuṅkṣva niṣkaṇṭakaṃ rājyaṃ nākaṃ śakra ivāparaḥ /
citrasena uvāca:
na rājyaṃ kāmaye deva na putrān na ca bāndhavān

90.6

na bhāryāṃ na ca kośaṃ ca na gāśca na turaṅgamān /
muñcasva māṃ mahādeva avighnaṃ kriyatāṃ mama

90.7

svargaprāptir mamādyaiva tvatprasādān maheśvara /
deva uvāca:
yasyāgrato bhaved viṣṇurbrahmā rudras tathaiva ca

90.8

svargeṇa tasya kiṃ kāryaṃ gato 'sau kiṃ kariṣyati /
tuṣṭāva tvāṃ trayo devā vṛṇīṣva varam uttamam

90.9

yathepsitaṃ mahārāja satyam etanna saṃśayaḥ /
citrasena uvāca:
yadi tuṣṭās trayo devā brahmaviṣṇumaheśvarāḥ

90.10

adya prabhṛti yuṣmābhiḥ sthātavyam iha sarvadā /
gayāśiraṃ yathā puṇyaṃ kṛtaṃ yuṣmābhir eva ca

90.11

tathaivedaṃ tu kartavyaṃ śūlabhedaṃ ca pāvanam /
yatra yatra sthitā yūyaṃ tatra tatra vasāmy aham

90.12

gaṇānām iha sarveṣām avadhyo 'haṃ sureśvara /
īśvara uvāca:
adya prabhṛti tiṣṭhāma śūlabhede nareśvara

90.13

kalāṃśena trayo devās trikālaṃ nivasāmahe /
nandisaṃjño gaṇaś ca tvaṃ bhaviṣyasi na saṃśaya

90.14

bhaviṣyaty agrapūjā te matsamīpe sadā nṛpa /
prakṣipya ca nijāsthīni yathā dīrghatapā yayau

90.15

sakuṭumbo vimānasthaḥ svarge tiṣṭhati tatkuru /
evaṃ devā varaṃ dattvā citrasenāya pārthiva

90.16

kuṇḍamūrdhani yāsyāmastrayo devās tadā sthitāḥ /
parasparaṃ vadanty evam idaṃ tīrthaṃ tathā śubham

90.17

yathā gayāśiraṃ puṇyaṃ sarvamāsi ca paṭhyate /
tathā revātaṭe puṇyaṃ śūlabhedaṃ na saṃśayaḥ

90.18

brahmovāca:
idaṃ tīrthaṃ mahārāja yathāpuṇyaṃ gayāśiraḥ /
snātvā caivodake tasmin naro nirmalatāṃ vrajet

90.19

ekaṃ gayāśiraṃ muktvā sarvatīrthāni śaṅkara /
śūlabhedasya tīrthasya kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm

90.20

kuṇḍasya dakṣiṇe bhāge daśahastapramāṇataḥ /
aindravāruṇavāyavyāṃ pramāṇantv ekaviṃśatiḥ

90.21

etat pramāṇaṃ tīrthasya piṇḍadānādikarmasu /
narāḥ puṇyāś ca te sarve atra dānaṃ kṛtaṃ ca yaiḥ

90.22

viṣṇus trinetrarūpeṇa brahmarūpī pitāmahaḥ /
tasmiṃs tīrthe sthitā nityaṃ pūjāṃ gṛhṇanti bhaktitaḥ

90.23

jātaṃ jātaṃ nirīkṣyante svaputraṃ hi pitāmahāḥ /
kadā yāsyati putro 'sau kadā dātā bhaviṣyati

90.24

pañcasthāneṣu yaḥ śrāddhaṃ kurute bhaktimān naraḥ /
svakulāni tu sarvāṇi pretabhūtāni tārayet

90.25

ekaviṃśatpitṛpakṣe mātṛpakṣaikaviṃśatim /
bhāryāyā ekādaśaiveti sarvāṇy etāni tārayet

90.26

dvijadevaprasādena pitṝṇāṃ ca tathaiva hi /
śrāddhado vasate tatra yatra devo maheśvaraḥ

90.27

ātmano ghātakā ye ca goghnāḥ straiṇahatāś ca ye /
daṃṣṭribhir jalapātena vidyutpātena ye hatāḥ

90.28

na teṣām agnisaṃskāro na śaucaṃ nodakakriyā /
tatra tīrthe tu yaḥ śrāddhaṃ teṣāṃ kuryāt svabhaktitaḥ

90.29

mokṣaprāptir bhavet teṣāṃ tristhāneṣu na saṃśayaḥ /
tṛptis tu jāyate teṣāṃ varṣam ekaṃ na saṃśayaḥ

90.30

ajānatā kṛtaṃ pāpaṃ bālabhāveṣu yatkṛtam /
tatsarvaṃ naśyati kṣipraṃ sakṛtsnānena bhūpate

90.31

rajakena yathā dhautavastraṃ nirmalatāṃ vrajet /
pāpopaliptas tīrthe 'smin snāto nirmalatāṃ vrajet

90.32

saṃnyāsaṃ kurute yas tu tasmiṃs tīrthe narādhipa /
dhyāyamāno mahādevaṃ sa gacchet paramaṃ padam

90.33

krīḍitvā ca yathā kāmaṃ svecchayā śivamandire /
vedavedāṅgatattvajño jāyate vipule kule

90.34

rūpavān subhagaś caiva sarvavyādhivivarjitaḥ /
sarvadharmasamopetaḥ sarvācārasamanvitaḥ

90.35

etat te kathitaṃ rājaṃs tīrthasya phalamuttamam /
tacchrutvā mānavo nityaṃ mucyate sarvapātakaiḥ

90.36

yaś cainaṃ śrāvayed bhaktyā ākhyānaṃ dvijasannidhau /
śrāddhe devagṛhe caiva paṭhet parvaṇi parvaṇi

90.37

gīrvāṇās tasya tuṣyanti manuṣyāḥ pitṛbhiḥ saha /
paṭhatāṃ śṛṇvatāṃ caiva naśyed vai pāpasaṃcayaḥ

90.38

likhitvā tīrthamāhātmyaṃ brāhmaṇebhyo dadāti yaḥ /
jātismaraṃ sa labhate prāpnoty abhimataṃ phalam

Original text: Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (RKS) · Edition: Giri, Oṅkārānanda (ed.) - atha bṛhat śrīnarmadāpurāṇam revākhaṇḍam (parivardhita tṛtīya saṃskaraṇa). Jñānasatra Prakāśana Nyāsa, Hośaṅgābāda: 1994. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc