Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (revised text) · Chapter 87

87.1

iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe śūlabhedotpattirnāma ṣaḍaśītitamo 'dhyāyaḥ ||
RKS adhyāya 87
mārkaṇḍeya uvāca:
uttānapādo rājendra pṛcchati sma maheśvaram /
siddhāś ca kīdṛśā deva apūjyāś caiva kīdṛśāḥ

87.2

śrāddhe caivāhnike yajñe dāne caiva viśeṣataḥ /
etad ākhyāhi me deva kasya dānaṃ na dīyate

87.3

īśvara uvāca:
yathā kāṣṭhamayo hastī yathā carmamayo mṛgaḥ /
brāhmaṇaś cānadhīyānastrayaste nāmadhārakāḥ

87.4

rogī hīnātiriktāṅgaḥ kāṇaḥ paunarbhavas tathā /
avakīrṇaḥ kuṇḍagolau śrāddhe dāne na śuddhyati

87.5

māhiṣyo vṛṣalaḥ steno vārdhakyo 'tha viśeṣataḥ /
ete viprāḥ sadā tyājyāḥ paścān mānaṃ praśaṃsati

87.6

pratigrahaṃ tu gṛhṇāti kālajñānaṃ vinā dvijaḥ /
tasya dānaṃ na dātavyaṃ vṛthā bhavati niṣphalam

87.7

daridrān dehi rājaṃs tvaṃ mā samṛddhān kadācana /
vyādhitasyauṣadhaṃ pathyaṃ nīrujasya kimauṣadham

87.8

uttānapāda uvāca:
vidhiś ca kīdṛśī deva kathaṃ śrāddhasya ca kriyā /
dānaṃ ca dīyate yena tan mamākhyātum arhasi

87.9

deva uvāca:
śrāddhaṃ kṛtvā gṛhe bhaktyā susnāto vijitendriyaḥ /
vāgyatas tarpayet tāvad yāvat saṃkhyāmalaṅghayan

87.10

śūlabhedaṃ tato gatvā snānaṃ kṛtvā yathāvidhi /
pañcasthāneṣu yaḥ śrāddhaṃ havyakavyādibhiś caret

87.11

piṇḍadānaṃ ca ya kuryāt pāyasair madhusarpiṣā /
tasya tatphalam āpnoti tasmiṃs tīrthe na saṃśayaḥ

87.12

upānahau ca yo dadyād brāhmaṇebhyo viśeṣataḥ /
gacched vimānamārūḍhas tv amaraiḥ parivāritaḥ

87.13

uttamaṃ ca gṛhaṃ dadyāt saptadhānyaiś ca pūritam /
sa svargaloke vasati kāñcane bhavanottame

87.14

tiladhenuṃ ca yo dadyāt savatsāṃ vidhipūrvakam /
nākapṛṣṭhe vaset tāvad yāvad āhūtasaṃplavam

87.15

gṛhe vā yadi vāraṇye tīrthe vā kupatheṣu ca /
toyam annaṃ ca yo dadyād yamalokaṃ na paśyati

87.16

akṣayaṃ cānnadānaṃ ca toyabhūmis tathaiva ca /
annadānāt paraṃ dānaṃ na bhūto na bhaviṣyati

87.17

uttānapāda uvāca:
kanyādānaṃ kathaṃ deva kartavyaṃ kathayasva tat /
pratigrahaṃ tathā toṣyaṃ kanyodvāham upaskaram

87.18

dātavyaṃ kasya vai dānaṃ dattaṃ bhavati cākṣayam /
uttamaṃ madhyamaṃ vāpi kanīyāṃsaṃ kathaṃcana

87.19

rājasaṃ tāmasaṃ vāpi niḥśreyasam athāpi vā /
īśvara uvāca:
sarveṣām eva dānānāṃ kanyādānaṃ viśiṣyate

87.20

yo dadyāt parayā bhaktyā abhigamya ca yatnataḥ /
kulīnasya svarūpasya guṇajñasya viśeṣataḥ

87.21

sulagne ca muhūrte ca dadyāt kanyām alaṃkṛtām /
aśvān nāgāṃś ca vāsāṃsi yo dadyāc caiva bhaktitaḥ

87.22

tasya vāso bhavet tatra padaṃ yatra nirāmayam /
yena sā duhitā dattā prāṇebhyo 'pi garīyasī

87.23

tena sarvam idaṃ dattaṃ trailokyaṃ sacarācaram /
dhanaṃ kanyārthataḥ kalpyo na rocayati durmatiḥ

87.24

sa bhavet karmacāṇḍālaḥ kośakāro bhaven mṛtaḥ /
kanyārthaṃ yācate yas tu sa dhanī nirdhano 'pi vā

87.25

abhojyo bhavate martyaḥ sarvavastuṣu varjitaḥ /
gṛhe tasya ca yo 'śnīyāj jihvālampaṭako nṛpa

87.26

cāndrāyaṇena śuddhaḥ syāt taptakṛcchram athāpi vā /
rājovāca:
vittaṃ na vidyate yasya kanyodvāhe 'vatiṣṭhati

87.27

kathaṃ codvāhanaṃ kuryād etad ācakṣva me prabho /
deva uvāca:
svavittenānukartavyaṃ kanyodvāhanam eva ca

87.28

kanyā nāma samuccārya na doṣo yācakasya ca /
abhigamyottamaṃ dānam āhūtaṃ caiva madhyamam

87.29

adhamaṃ procyamānaṃ tu sevādānaṃ ca niṣphalam /
asamarthe na dātavyaṃ kanyādānaṃ tathaiva ca

87.30

samarthas tārayed vidvān kāṣṭhaṃ kṣiptaṃ yathā jale /
yathā naukā tathā vidvāṃs tārayet paramaṃ taṭam

87.31

āhitāgnis tu yo bhūtvā gṛhnañ śūdrapratigraham /
iha janmani śūdratvaṃ mṛtaḥ śvā copajāyate

87.32

vṛthā kleśāś ca jāyante brāhmaṇasyāgnihotriṇaḥ /
asat pratigrahaṃ gṛhṇan nāpadaṃ ca vinā dvijaḥ

87.33

tatsarvaṃ nāśayet tasya bhinnā naukā yathāmbhasi /
atikleśavaśārjitaṃ vināśayati tatkṣaṇāt

87.34

evaṃ duḥkhārjitaṃ puṇyaṃ śūdre gacchati nānyathā /
lakṣadākṣiṇyalābhāya pradānaṃ cāparādhakam

87.35

kīrtipātreṣu yad dattaṃ vṛthā bhavati pārthiva

Original text: Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (RKS) · Edition: Giri, Oṅkārānanda (ed.) - atha bṛhat śrīnarmadāpurāṇam revākhaṇḍam (parivardhita tṛtīya saṃskaraṇa). Jñānasatra Prakāśana Nyāsa, Hośaṅgābāda: 1994. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc