Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (revised text) · Chapter 81

iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe guhyāvatītīrthamahimānuvarṇano nāmāśītitamo 'dhyāyaḥ ||
RKS adhyāya 81
mārkaṇḍeya uvāca:
tato gacchet tu rājendra uttare narmadātaṭe /
meghanādasamīpe tu viśvarūpā saridvarā

nirgatā viśvarūpasya śarīrād upakurvataḥ /
purā dāruvane devo liṅgahīnaḥ kṛto dvijaiḥ

narmadātaṭam āśritya tapaḥ kurvaṃs tadā nṛpa /
viśvarūpo 'bhavad devo nirgatā saritāṃ varā

gatā sā narmadātoyaṃ saṅgamo guṇavān abhūt /
tasmiṃs tīrthe naraḥ snātvā sa bhave na punar bhavet

tatra yat kriyate karma sarvaṃ tadakṣayaṃ bhavet /
sārikā siddhim āyātā patitā tīrthasaṅgame

pūrvam apsarasāṃ śreṣṭhā śakraśāpād akāmataḥ /
citrāṅgadena ramitā kācit kaṣṭamavāpa ha

sārikā bhava kalyāṇi varṣāṇāṃ sā 'graviṃśatim /
mṛtvā tvaṃ narmadātoye viśvarūpā susaṅgame

vicitrā bahucārvaṅgī sañjātā sārikā nṛpa /
jātismarā surābhāvā narmadātaṭam āśritā

tataḥ kāle ca saṃprāpte prajvālya pāvakaṃ śubham /
praviṣṭā sā śubhācārā viśvarūpā susaṅgame

divyadehadharī rājan prāptā śakrasya mandiram /
etad antaram āsādya sārikātīrthamucyate

tatra yat kriyate karma śrāddhaṃ yajñaḥ śivārcanam /
sarvaṃ koṭiguṇaṃ vidyān meghanādasya darśanāt

avaśaḥ svavaśo vāpi yas tu prāṇān parityajet /
na tasya punarāvṛttirghore saṃsārasāgare

khyātāni pañcaliṅgāni yāni dṛṣṭvā śivaṃ vrajet /
mānavo manujaśreṣṭha śṛṇu tāni yudhiṣṭhira

meghanādaṃ ca goṣṭheśaṃ vāgīśaṃ kākaḍeśvaram /
lakṣeśvaraṃ pañcaliṅgāny ekāhe yas tu pūjayet

anenaiva śarīreṇa sa naro hi śivaṃ vrajet /
koṭiyajñaphalaṃ prāpya paścān mokṣamavāpnuyāt

ākhyānaṃ kathayiṣyāmi purāvṛttaṃ tavānagha /
dharmasenaḥ purā rājā ayodhyādhipatirbalī

dharmeṇa rājyaṃ kṛtavān yajñāṃś ca bahudakṣiṇān /
śṛṇvan sa dharmaśāstrāṇi narmadācaritaṃ tathā

śrutvā vinirgato rājā revāyā uttare taṭe /
meghanādaṃ samabhyarcya snātvā vai narmadājale

udgacchati dinakare aśvārūḍho nareśvaraḥ /
uttarāṃ diśamāśritya gato goṣṭheśvaraṃ śivam

yathāvidhānaṃ sampūjya vāgīśvaraṃ gatas tataḥ /
tatra snātvā vidhānena pūjayitvā śivaṃ nṛpaḥ

candanāgurukarpūrair dhūpair dīpair vidhānakaiḥ /
aśvārūḍho nṛpaśreṣṭhaḥ kākaḍeśvaram āgataḥ

taṃ prapūjya tato rājā gatvā vai nārmade jale /
lakṣeśvaraṃ pūjayitvā sthitaṃ vai vidhipūrvakam

meghanādaṃ tato gatvā sūryaścāstam upāgamat /
dhyātvā svayaṃ kālarūpaṃ yāvat tiṣṭhati vai nṛpaḥ

tāvad ghoro 'pi turago hy antarikṣacaras tadā /
divyadehadharaḥ saścāpy apsarobhiḥ samāvṛtaḥ

vimāne devarājasya yayāvindrapurīṃ sthitaḥ /
śunī pṛṣṭhe tu yā rājñastīrthayātrāṃ prakurvatī

divyadehadharā sāpi vimānena gatā divi /
dharmaseno 'pi tāṃ dṛṣṭvā vismayāviṣṭacetanaḥ

aśvarūpaṃ jagādātha kim etad iti bhārata /
uvācākāśago vācaṃ kathaṃ tvaṃ khidyase nṛpa

śarīrajena kaṣṭena tapaḥ sādhyā vibhūtayaḥ /
pādacārī hi gaccha tvaṃ parapādair gato hyasi

bhūyo yātrāṃ prakuruṣe tadā siddhim avāpsyasi /
tato rājā ca tasyātha śrutvā tadvacanaṃ tadā

punar dvitīyadivase prasthito liṅgapūjanam /
pañcaliṅgān samabhyarcya samāyātas tu narmadām

meghanādaṃ yadāpaśyad dvāre devaṃ ca dṛṣṭavān /
pañcavaktraṃ daśabhujaṃ trinetraṃ śūlapāṇinam

vṛṣārūḍhaṃ jagadgarbhaṃ śaśāṅkakṛtaśekharam /
dṛṣṭvā taṃ devadeveśaṃ tuṣṭāva parameśvaram

jaya deva mahādeva mahāpātakanāśana /
saṃsārasāgare magnaṃ māṃ samuddhara sāmpratam

hara uvāca:
varaṃ vṛṇu mahābhāga yat te manasi vartate /
tad dadāmi na sandehaś śvibhakto hi putraka

yadi tuṣṭo 'si me deva tanmāṃ sahacaraṃ kuru /
ekāhe pañcaliṅgāni pūjayiṣyati yo naraḥ

sa tavānucaro deva bhavatv eṣa varo mama /
dharmasenavacaḥ śrutvā bhavatv evaṃ haro 'bravīt

taṃ gṛhītvā tu rājānaṃ kailāsaṃ sa jagāma ha /
svadehasthaṃ cakārāsau dharmasenaṃ nṛpaṃ nṛpa

etat te kathitaṃ rājann itihāsaṃ purātanam /
śravaṇāt kīrtanād asya aśvamedhaphalaṃ labhet