Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (revised text) · Chapter 65
iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe viṣṇukīrtanaṃ nāma catuḥṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ ||
RKS adhyāya 65
mārkaṇḍeya uvāca:
narmadāyāmyabhāge tu tīrthaṃ pāpapraṇāśanam /
māṇḍavyasyāśramaṃ puṇyaṃ siddhagandharvasevitam
vibhāṇḍakaś ca gārgyaś ca ṛṣyaśṛṅgādayas tathā /
tasmin sahasrasaṃkhyātā munayaḥ śaṃsitavratāḥ
aśokavanikāṃ rājan chṛṇu sāmpratamuttamam /
tatra sannihito deva umayā sahito haraḥ
āviṣṭaś cāśrame tatra viśoko vimalaḥ śivaḥ /
viśokayā saricchreṣṭhā narmadā yatra saṅgatā
tatra snātā divaṃ yānti ye mṛtā na punarbhavāḥ /
aśokeśvaraliṅgam ca pratyakṣaṃ siddhiśaṅkaram
śāpabhraṣṭā dvijās tatra nāradena vimocitāḥ /
tasya tīrthasya māhātmyāt modante divi devatāḥ
nānāvṛkṣaphalaiḥ puṣpaiḥ sarvakāmasamanvitaiḥ /
nānā pakṣigaṇairjuṣṭaṃ nānāvṛkṣaniṣevitam
siddhavidyādharair yakṣair gandharvaiḥ kinnarais tathā /
veṇuvīṇāninādena śaṅkhavāditraniḥsvanaiḥ
śobhate sarvadā rājan narmadā vindhyasaṅgamaḥ /
aśokā devatā yatra brahmaśakrapurogamāḥ
viśvedevāśramaṃ taddhi sarvadevanamaskṛtam /
viśvāyāś ca tathā putrā viśvedevāḥ prakīrtitāḥ
aśokavanikāyāṃ ca janayāmāsa kaśyapaḥ /
vaivasvate 'ntare prāpte tretāyāṃ narasattama
pañcāyutāni tāni tīrthāni nivasanti śubhāni ca /
tatra siddhā ca sāvitrī devamātāditis tathā
devayānī tathendrāṇī rohiṇī saṃbharāyaṇī /
dākṣāyaṇī lokavandyā lopāmudrā mahāyaśā
ratnāvalī sūryabhāryā dhruvā tārā gaṇeśvarī /
aśokās tena vihitās tatrasthāḥ śatasaṃkhyakāḥ
asya tīrthasya māhātmyān mucyate kilbiṣān naraḥ /
śuklapakṣe caturdaśyām āśvine māsi bhārata
aputriṇī tathā bandhyā durbhagā bhartṛvarjitā /
pañcaratnaphalaiḥ snātā divyakumbhaiḥ samarcayet
sahasrajanma sā bhūyaḥ putriṇī subhagā bhavet /
aśokavanikā kṣetre tatra gauryā varaḥ kṛtaḥ
yasmin vahati sā devī narmadā saptakalpagā /
tatreṣṭaṃ dharmarājena varuṇena mahātmanā
nairṛtyena tathānyaiś ca lokapālair yathā vidhi /
pratyakṣo havyavāhaś ca lokapālānupāgataḥ
atrir marīciḥ kaśyapaś cakrus tatra makhottamam /
anyakṣetrāc chataguṇā tatra dānādikā kriyā
vārāṇasī kurukṣetraṃ gayā vai naimiṣaṃ tathā /
māyāpurī puṣkaraṃ ca prayāgaḥ śaśibhūṣaṇam
kāśyapī sarvatīrthāni yatra tiṣṭhati kalpagā /
aśokavanikāyās tu nānyat tīrthaṃ samaṃ viduḥ
iṣṭaṃ yatra purā rājan hayamedhaṃ makhottamam /
brahmaṇā mocitāḥ pūrvaṃ viprāḥ kauleyayonitaḥ
asya tīrthasya māhātmyāt pāṭalīputravāsinaḥ /
yudhiṣṭhira uvāca:
hayamedhamakheneṣṭaṃ kathaṃ tāta svayambhuvā
kathaṃ ca mocitā viprāḥ pūrvaṃ kauleyayonitaḥ /
ko vā rājā purā brahman devarājasamo 'bhavat
etat sarvaṃ yathā nyāyaṃ śaṃsa me munisattama /
mārkaṇḍeya uvāca:
śṛṇu rājan mahābhāga samākhyānaṃ purātanam
aśokavanikā tīrthaṃ kalpagā taṭamāśritam /
na jānanti mahāmūḍhā manujāḥ pāpamohitāḥ
guptād guptataraṃ tīrthaṃ sarvatīrthottamottamam /
viśokeśvaraliṅgaṃ tu tasmin paramasiddhidam
pūjyate siddhagandharvair na tat paśyanti mānuṣāḥ /
darśanāt sparśanāt tasya brahmahatyāṃ vyapohati
svāyambhuve 'ntare prāpte ādikalpe kṛte yuge /
raviś candro mahārāja cakravartī mahāyaśāḥ
somavaṃśe janiṃ prāptaḥ kāñcīpurapatis tathā /
śaśāsa pṛthivīṃ sarvāṃ yathā śakras triviṣṭapam
gatas tu pṛthivīpālo nānāvṛkṣasamākulam /
nānāpakṣigaṇairjuṣṭaṃ nānāmuniniṣevatam
yatrāgastyeśvaraṃ nāma śambhorāyatanaṃ śubham /
sevyate munibhiḥ sarvair agastyād yais tapodhanaiḥ
rāhusūryasamāyoge raviścandro nṛpottamaḥ /
saptakalpavahā yatra śailaścāmarakaṇṭakaḥ
hastyaśvarathapādātaiḥ sakośabalavāhanaiḥ /
tapasyantaṃ mahātmānaṃ munisaṅghaiḥ samāvṛtam
maitrāvaruṇikaṃ nāma jvalantamiti pāvakam /
teṣāṃ madhye samutthāya śāṇḍilyaś ca mahātapāḥ
urasā pṛthivīṃ gatvā so 'gastiṃ paripṛcchati /
raviścandro mahātejāḥ samāyātas tavāśramam
purohito 'ham asyāsmi jānīhi tvaṃ taponidhe /
tvat pādārcanam ākāṅkṣī manyase ced anugrahaḥ
agastya uvāca:
āgacchatu nṛpaśreṣṭhaḥ śīghraṃ siṃhāsane sthitaḥ /
āgatas tad anujñātaḥ pādau jagrāha tasya ca
arghapādyaiś ca sampūjya papraccha kuśalaṃ muniḥ /
kuśalaṃ te mahābhāga sāntaḥ puraparicchadaḥ
uvāca vacanaṃ rājā munīndraṃ prati bhārata /
adya me saphalaṃ janma rājyaṃ jīvanam eva ca
muktaś ca kilbiṣād asmāt tvātpādāmbujadarśanāt /
sarvatra kalpagā puṇyā sarvatīrthamayī śubhā
kasmin sthāne yaje yajñaṃ śaṃsa me munisattama /
yathā saṃsiddhyate yajñaḥ surāṇāṃ tṛptir akṣayā
etat sarvaṃ yathā nyāyaṃ trikālajña nivedaya /
agastya uvāca:
śṛṇu rājan mahābhāga kathyamānaṃ nibodha ca
śivena kathitaṃ pūrvaṃ pārvatyāḥ ṣaṇmukhasya ca /
brahmaviṣṇvādidevānāmanyeṣāṃ ca divaukasām
mayā tatra śrutaṃ rājan mārkaṇḍena cirāyuṣā /
tatte 'haṃ kathayiṣyāmi mekalātīrthasambhavam
śṛṇudhvaṃ munayaḥ sarve yat praṣṭavyāvatāraṇam /
kasya śaktir mahārāja varjayitvā maheśvaram
pramāṇaṃ sarvatīrthānāṃ saṃkhyāṃ vā kartum āditaḥ /
uddeśamātravaktā 'haṃ mārkaṇḍasya mahāmuneḥ
etat te kathitaṃ rājan yathāvṛttaṃ purātanam
Original text: Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (RKS) · Edition: Giri, Oṅkārānanda (ed.) - atha bṛhat śrīnarmadāpurāṇam revākhaṇḍam (parivardhita tṛtīya saṃskaraṇa). Jñānasatra Prakāśana Nyāsa, Hośaṅgābāda: 1994. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0