Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (revised text) · Chapter 63
iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe mātṛstutirnāma dviṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ ||
RKS adhyāya 63
mārkaṇḍeya uvāca:
revātaṭe mahāpuṇye pitṝṇāṃ mokṣaṇaṃ prati /
kuru yajñaṃ mahābhāga mucyante pitaro yathā
iti śrutvā mahārāja namaskṛtya ca kalpagām /
vaśiṣṭhapramukhaiḥ sārddhaṃ jagāma svapuraṃ nṛpaḥ
sa vatsānāṃ ca lakṣaikamaprasūtāyutaṃ tathā /
viṃśatiḥ śyāmakarṇānāṃ hayānāṃ ca daśāyutam
maṇimāṇikyamuktādi bhūṣitoccaiḥ śravastviṣām /
ayutaṃ ca karīndrāṇāṃ ghaṇṭābharaṇaśobhinām
maṇimāṇikyaratnānāṃ saṃkhyāṃ kartuṃ na śakyate /
nānādeśanṛpaiḥ sārddhaṃ brāhmaṇair vedapāragaiḥ
veṇuvīṇāninādena brahmaghoṣaraveṇa ca /
āpūrayan diśaḥ sarvā divaṃ bhūmiṃ ca saṃspṛśan
harṣeṇa mahatā yukto yajñasambhārasaṃvṛtaḥ /
rantidevo mahīpālaḥ kalpagātīram āśritaḥ
anekabhakṣabhojyānāṃ tatra saṃkhyā na vidyate /
aṣṭayojanaparyantaṃ yajñayūpāś ca maṇḍapāḥ
hemaratnamayāḥ stambhā maṇimauktikabhūṣitāḥ /
hiraṇmayāni kuṇḍāni vedikāś ca sahasraśaḥ
sruvaś ca yajñapātrāṇi sarvaṃ svarṇam ayaṃ tathā /
samāhūtās tato devā brahmaviṣṇumaheśvarāḥ
candrādityau grahaiḥ sārddhaṃ nakṣatradhruvamaṇḍalam /
siddhā vidyādharā yakṣāḥ surāsuramahoragāḥ
devarājaś ca devāś ca bṛhaspatipurogamāḥ /
tato yajñaḥ samārabdho brāhmaṇair vedapāragaiḥ
homena tarpitā devāḥ sarvalokanivāsinaḥ /
nirdhūmaś ca jvalad vahṇiḥ saptajihvāsamanvitaḥ
pratyakṣo havyavāhaś ca svayaṃ yajñe narādhipa /
tato nivartito yajño brāhmaṇair āptadakṣiṇaiḥ
ghoṣaṇā bhrāmitā rāṣṭre pratīhāraiḥ sahasraśaḥ /
yo yaṃ kāmayate kāmaṃ so 'tra taṃ tvetyasaṃśayaḥ
āhūtāḥ pūrvajās tatra mātṛkāḥ paitṛkās tathā /
apamṛtyuvaśaṃ prāptās tiryagyonigatāś ca ye
te sarve śubhayonitvam āpannā yajñayogataḥ /
arcitā narmadādevīṃ pratyakṣā rūpadhāriṇī
arcito bhagavāṃs tatra pārvatyā sahito haraḥ /
śrīpatiś ca śriyā sārddhaṃ śaṅkhacakragadādharaḥ
śakrādayas tathā devāḥ sapatnīkā alaṃkṛtāḥ /
gāścāśvāṃś ca karīndrāṃś ca brāhmaṇebhyo nyavedayat
yac cānyad vidyate kiṃcid dhanaṃ dhānyaṃ payo dadhi /
agniśaucāni vastrāṇi sarvaṃ tebhyo nyavedayat
yugapat pūjitā devā brahmaviṣṇumaheśvarāḥ /
arcitā narmadādevī śailamūle vyavasthitā
pravāho nirgato yatra kubjārevāsamāgame /
pitaras tarpitā devāḥ prāptāś ca paramāṃ gatim
divyayānasamārūḍho dadhīciś ca nṛpottamaḥ /
śatamaṣṭottaraṃ pūrvaṃ paścimaṃ tad anantaram
devayānapathe santaḥ śataśo 'tha nṛpottama /
ūcuś ca devās te sarve brahmādyā rantidevakam
vṛṇīṣva bhadraṃ te prītāḥ satyenānena bhūmipa /
prāpto 'si paramaṃ lokaṃ pitṛbhir mātṛbhiḥ saha
rantidevo 'bravīd vākyaṃ yūyaṃ me varadā yadi /
kalaśaḥ sthāpito yatra brāhmaṇair vedapāragaiḥ
caturvedadharairbhaktaiḥ pañcabrahmatanuḥ svayam /
śivaliṅgaṃ bhavet tatra jvālāmālāsamaprabham
yajñaparvatam āsādya pravāho yajñanirgataḥ /
snāne vinirgatā kubjā caruke carukā tathā
carmilā cāṅghrimūle tu śilpe śilpā vinirgatā /
dhanado devatāś cānyāḥ sampūjya praṇipatya ca
kalpagāṃ ca namaskṛtya kāmikaṃ yānam āśritāḥ /
stotraṃ cakre mahābhāga liṅgarūpasya śūlinaḥ
lokanātho jagatsraṣṭā praṇipatya yathāvidhi /
brahmo vāca:
nāsti rudrasamo devo nāsti rudrasamo guruḥ
nityadāmalakāyāya svaprabhāmalamūrtaye /
śivabhasmāṅgarāgāya deveśāya namo 'stu te
nīlakaṇṭhāya devāya sarvāyāmitamūrtaye /
bahurūpāya kāntāya śāśvatāya namo 'stu te
parāya parameśāya sarvajñāya namo 'stu te /
sarvapraṇatadehāya svayam apraṇatāya ca
pūjyānām api pūjyāya namastryakṣāya śūline /
brahmendraviṣṇuvedyāya utpattisthitihetave
devastuta namaste 'stu bhuktimuktipradāya ca /
vāmāya vāmarūpāya vāmomāropabhāsine
vāmakāntārdhavehāya īśānāya namo 'stu te /
śrutvā stotram idaṃ devo brahmaṇaḥ so 'mitadyutiḥ
vṛṇīṣva vāñchitaṃ yajñe varam ity āha śaṅkaraḥ /
dadāmi te na sandeho yas tvayā vara īpsitaḥ
uvāca vacanaṃ brahmā śaṅkaraṃ sarvagaṃ prabhum /
pañcavaktraṃ pañcaliṅgaṃ brahmapūjyaṃ prakīrtitam
bilvā niveditā yasminn āmrāś ca viniveditāḥ /
bilvāmrakannāma liṅgaṃ saṃsārārṇavatāraṇam
prasiddhiṃ paramāṃ yātu bhagavaṃs tvatprasādataḥ /
vāmanā mekalā yatra yatredaṃ liṅgam uttamam
tatra snātvā naravyāghra śivalokam avāpyate /
idaṃ varam ahaṃ manye lokānugrahakārakam
śaṅkaras tu tathety evaṃ prāha brahmāṇam avyayam /
evam uktvā maheśāno gaṇakoṭisamāvṛtaḥ
stūyamānaḥ suraiḥ sarvaiḥ jagāma bhavanaṃ svakam /
brahmādyā devatāś caiva gatāḥ svaṃ svaṃ niveśanam
rantidevaḥ pratuṣṭāva liṅgarūpadharaṃ śivam /
niśamya rantidevasya stotraṃ prāha maheśvaraḥ
varaṃ vṛṇīṣva bhadraṃ te stotreṇānena suvrataṃ /
rantidevo 'bravīd vākyaṃ yadi me varadaḥ śivaḥ
idaṃ tīrthaṃ na moktavyaṃ mahādeva sadā tvayā /
aghaughasamaplutā ye tu tiryagyonigatā narāḥ
asya tīrthasya māhātmyāt te yāntu paramāṃ gatim /
atra yad dīyate dānaṃ sarvaṃ bhavati cākṣayam
idaṃ varam ahaṃ manye yadi tuṣṭo 'si śaṅkara /
śaṅkara uvāca:
amāsomasamāyoge kārttikyāṃ caiva parvaṇi
atra yad dīyate dānaṃ tad anantaṃ samaśnute /
etat te kathitaṃ rājaṃs tīrthaṃ pāpapraṇāśanam
viśvedevāḥ parāṃ siddhim asmiṃs tīrthe samāgatāḥ /
agastyaśaunakaś caiva parāśaro 'ghamarṣaṇaḥ
saṃsiddhiṃ paramāṃ prāptā nānā munigaṇās tathā /
atrāyutaṃ munīnāṃ ca tapasā divamāruhat
saṃkrame ca vyatīpāte grahaṇe candrasūryayoḥ /
amāsomasamāyoge ṣaḍaśītimukhe tathā
puṇyaṃ daśaguṇaṃ vṛddhiṃ satyam etac chivoditam /
sapādakoṭis tīrthānāṃ kubjārevāsamāgame
dakṣiṇottarabhāge tu krośamātraṃ pratiṣṭhitam /
avaśaḥ svavaśo vā 'pi prāṇān yas tu parityajet
rājā varṣasahasrāṇi vidyādharapure bhavet /
kṛmikīṭapataṅgādyās tīrthe 'smin prāṇamokṣaṇe
divyaṃ varṣasahasraṃ tu rājā vidyādhare pure /
bilvāmrakaṃ siddhaliṅgaṃ kāmabhogaphalapradam
kubjeśvaraṃ mahac cānyad brahmahatyāṃ vyapohati /
atrāntare mahārāja śivakṣetraṃ vidurbudhāḥ
revākubjāsamāyoge yavānāṃ saptatistathā /
amāsomasamāyoge snānāc chāntiḥ prakīrtitā
vārāṇasī kurukṣetraṃ prayāgo naimiṣaṃ tathā /
puṣkaraṃ ca gayā caiva kedāraṃ tīrtham uttamam
phalam eteṣu sāmānyam amāsomasamāgame /
akṣayaṃ ca phalaṃ proktaṃ kubjārevāsamāgame
tilodakapradānena mātṛkaṃ paitṛkaṃ sutaḥ /
narakād uddharet sarvān pūrvān api parān api
so 'pi rājā gṛhaṃ prāptaḥ sarvān uddhṛtya pūrvajān /
ayaṃ te kathito rājan kubjārevāsamāgamaḥ
rantidevo hariścandraḥ puruhūtaḥ purūravāḥ /
atreṣṭvā vividhair yajñair divyanti divi devavat
śravaṇāt kīrtanād asya tīrthasya narasattama /
sarvapāpaviśuddhātmā śivaloke mahīyate
Original text: Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (RKS) · Edition: Giri, Oṅkārānanda (ed.) - atha bṛhat śrīnarmadāpurāṇam revākhaṇḍam (parivardhita tṛtīya saṃskaraṇa). Jñānasatra Prakāśana Nyāsa, Hośaṅgābāda: 1994. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0