Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (revised text) · Chapter 55

55.1

iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe karmagatiyamavākyaṃ nāma catuṣpañcāśattamo 'dhyāyaḥ ||
RKS adhyāya 55
yudhiṣṭhira uvāca:
dhenuḥ katividhā proktā kasmin kāle ca dīyate /
sarvopaskarasaṃyuktā tvatta icchāmi veditum

55.2

mārkaṇḍeya uvāca:
śṛṇu rājan mahābāho kathyamānaṃ nibodha me /
kathayāmi tavākhyānam ādikalpe kṛte yuge

55.3

cakravartī śaśāṅko 'bhūt sarvadharmabhṛtāṃ varaḥ /
na ca varṇayituṃ śakyaḥ satyadharmavrate sthitaḥ

55.4

bubhuje sa mahīmetāmekacchatrāṃ samāhitaḥ /
navakhaṇḍāṃ saptadvīpā yathā śakro 'marāvatīm

55.5

hariścandrasya tasyāpi saṃvādaś cakravartinaḥ /
hariścandraḥ kurukṣetre gavām ayutam uttamam

55.6

hemabhāramalaṅkārasarvaratnavibhūṣitam /
brahmarṣir mudgalo nāma svayaṃ brahma pratiṣṭhitaḥ

55.7

mudgalāś ca dvijāḥ sarve satyadharmaparāyaṇāḥ /
śatamaṣṭottaraṃ sāgraṃ brāhmaṇā brahmavādinaḥ

55.8

hariścandro dadau tebhyo rāhusūryasamāgame /
dvijān sampūjya vidhicchraddhayā parayā yutaḥ

55.9

arcayitvā maheśānaṃ sthānaṃ paramasiddhidam /
cakrapāṇiṃ hṛṣīkeśaṃ mudā paramayā yutaḥ

55.10

sarasvatyāṃ nṛpaśreṣṭha tiladarbhānvitasya tu /
dānasyāsya prabhāveṇa lokāstenākhilā jitāḥ

55.11

antarikṣe purī prāptā sarvalokamanoharā /
hariścandrapurī khyātā sā 'smil loke carācare

55.12

satyadānasarvatyāgair ityādibhir alaṃkṛtaḥ /
hariścandrasamo rājā na bhūto na bhaviṣyati

55.13

evaṃ gāthā purā gītā śakrādyaiḥ surasattamaiḥ /
śaśāṅko 'pyakarot sarvaṃ narmadātīramāśritaḥ

55.14

dānaṃ yajña tapaḥ satyaṃ parvate 'marakaṇṭake /
dadau cārdhaprasūtāṃ brāhmaṇāya mahātmane

55.15

dānasyāsya prabhāveṇa hariścandrādhiko 'bhavat /
anekabhāvikaṃ pāpaṃ dagdhvā tūlaughavacchikhī

55.16

yāvad vatsasya pādau dvau mukhaṃ yonau pradṛśyate /
tāvad gauḥ pṛthivī jñeyā saśailavanakānanā

55.17

svarṇaśṛṅgī raupyakhurī savatsā kāṃsyadohanā /
narmadāsnānayuktā tu sakuśā tilasaṃyutā

55.18

oṃkārāmarayor madhye koṭitīrthe narādhipaḥ /
etāḥ sahasrasakhyātā brāhmaṇebhyo nyavedayat

55.19

etasminn antare nedurdevadundubhayo divi /
tatkṣaṇād yānam ārūḍho jvalan maṇigaṇair iva

55.20

stūyamānaḥ samīpasthair asaṃkhyātair vimānibhiḥ /
dhṛtasvarṇātapatras tu vījyamānas tu cāmaraiḥ

55.21

yojanānāṃ sahasreṇa hariścandro 'py adhaḥ sthitaḥ /
tad dṛṣṭvā tādṛśaṃ karma śaśāṅkasya viśāmpateḥ

55.22

sa vinindya kurukṣetraṃ vismayāviṣṭacetanaḥ /
mahānadyāṃ śaśāṅkena rāhusomasamāgame

55.23

dattaṃ dānaṃ na sāmānyaṃ bhaved iti samāsataḥ /
viṣaṇṇavadano bhūtvā hariścandro nṛpottamaḥ

55.24

brahmalokaṃ gataḥ kṣipraṃ yatra lokeśvaraḥ prabhuḥ /
abhivādya yathā nyāyaṃ papraccha sa pitāmaham

55.25

dānena nirjitā devāḥ śaśāṅkena mahātmanā /
kiṃ ca puṇyamidaṃ brahman kurukṣetrād viśiṣyate

55.26

amareśvaratīrthaṃ tu nāma revāsamudbhavam /
kenāpi na samaṃ bhūtam uparyupari dīpyate

55.27

iti śrutvā vacas tasya hariścandrasya dhīmataḥ /
uvāca vacanaṃ brahmā hariścandraṃ nṛpottamam

55.28

viṣādaṃ tyaja rājendra gahanā karmaṇāṃ gatiḥ /
śaśāṅkasadṛśo rājā na dṛṣṭo na śruto mayā

55.29

evaṃ vaktuṃ na yogyo 'haṃ na devāpi savāsavāḥ /
anekāni sahasrāṇi purā vai cakravartinā

55.30

iṣṭāni ca vidhānena parvate 'marakaṇṭake /
rāhusūryasamāyoge tīrthalakṣāṇi bhārata

55.31

sarasvatīṃ kurukṣetraṃ puṣkaraṃ naimiṣaṃ tathā /
tīrthāny etāni cānyāni snānaṃ kartuṃ samāyayuḥ

55.32

mekalāyāṃ hariścandra koṭitīrthe narādhipa /
tīrthānāṃ tyaja rājendra sāmyaṃ mekalayā saha

55.33

vārāṇasyā kurukṣetraṃ tolitaṃ ca mayā purā /
tīrthāni na samaṃ yānti tīrthasyāsya prabhāvataḥ

55.34

khyātamātraṃ kurukṣetraṃ lokayātrāpravartakam /
purāṇaṃ na śrutaṃ yais tu mithyājñānasamanvitaiḥ

55.35

sevyatāṃ kalpagā devī yadīcchet paramaṃ padam /
namaskṛtya vidhātāram ayodhyādhipatis tadā

55.36

mudā paramayā yuktaḥ sa yayāv amareśvaram /
etat sarvaṃ samākhyātaṃ yathāvat tava suvrata

55.37

yaḥ śṛṇoti naro rājan gosahasraphalaṃ labhet

Original text: Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (RKS) · Edition: Giri, Oṅkārānanda (ed.) - atha bṛhat śrīnarmadāpurāṇam revākhaṇḍam (parivardhita tṛtīya saṃskaraṇa). Jñānasatra Prakāśana Nyāsa, Hośaṅgābāda: 1994. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc