Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (revised text) · Chapter 46
iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe śalyāviśalyāmāhātmyānuvarṇano nāma pañcacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ ||
RKS adhyāya 46
bhṛguṃ patanti ye śūrāḥ kāṃ gatiṃ prāpnuvanti te /
śrotumicchāmyahaṃ tve tat kathayasva mahāmune
mārkaṇḍeya uvāca:
anāśakena bho rājan bhṛgugograhasaṅgaraiḥ /
prāṇāṃs tyajanti ye śūrā gatiṃ teṣāṃ nibodha me
pṛthak pṛthaṅ nivāsāṃśca teṣāṃ karmmāṇi bhārata /
caturviṃśatikoṭyas tu saptaviṃśatir eva ca
umayā tu purā jñaptā madhyamottamakanyakāḥ /
anena vidhinā ye tu prāṇāṃs tyakṣyanti mānavāḥ
tāṃśca bhuṅgdhvaṃ mayā dattā yuṣmākaṃ suprasādataḥ /
amareśe pramṛtāśca bhraṃśituṃ ye patanti te
bhṛgūn dṛṣṭvā nṛpaśreṣṭha mucyante brahmahatyayā /
caturaśītibhṛgavo jambūdvīpe prakīrtitāḥ
tathā 'nye saptanirdiṣṭāḥ svargasopānam uttamam /
bhairavas tu bhṛguśreṣṭho jñeyastv amarakaṇṭake
śūdrāśca kṣatriyā vaiśyā antyajāścādhamāstathā /
ete tyajanti prāṇān vai varjayitvā dvijaṃ nṛpa
patito brāhmaṇas tatra brahmahā cātmahā bhavet
dvāviṃśatisahasrāṇi rāhusomasamāgame /
varṣāṇāṃ jāyate rājan rājā vaidyādhare pure
graste tu rāhuṇā sūrye dviguṇaṃ phalamaśnute /
avaśaḥ svavaśo vā 'pi jalapūrānalāhataḥ
mriyate yo bhṛguṃ prāpya sa vidyādhararāḍ bhavet /
bhṛgur bhairavarūpeṇa vindhyakailāsasannibhaḥ
garhayanti bhṛguṃ ye tu te liṅgabrahmabhedinaḥ /
bhairavaḥ kṣamate teṣāṃ neti skandena kīrtitam
manyāsācca cyuto vipro mātṛhā pitṛhā tathā /
svasṛgaḥ svasnuṣāgaśca tathā svajñātigastathā
eteṣāṃ patanaṃ śastaṃ karīṣāgnau prasādhanam /
mucyate tena pāpena śivalokaṃ sagacchati
hariścandrapure candre śrīśaile tripurāntike /
traiyambake dhautapāpe vārāhe vindhyaparvate
kāveryās tu tathā kuṇḍe patanāt svargam āpnuyāt /
bhṛgor dakṣiṇabhāge tu liṅgaṃ vai capaleśvaram
kṣetrasaṃrakṣaṇāyeha vikhyātaṃ pāpanāśanam /
dhanuḥ ṣaṣṭyāṃ tataḥ kṣetraṃ vijñeyaṃ cāpaleśvaram
ārohati giriṃ yas tu tam adṛṣṭvā tu mānavaḥ /
tasya puṇyaphalaṃ sarvaṃ sa gṛhṇāti na saṃśayaḥ
ālekhya ca paṭe sūryaṃ patākādaṇḍamaṇḍitam /
valayaṃ ca kare kṛtvā vījyamānas tu cāmaraiḥ
vīras tu patituṃ gacched ārohed bhṛguparvatam /
pade pade yajñaphalaṃ tasya syācchaṅkaro 'bravīt
pratīkṣante sarvakāle 'psarasaḥ kāmamohitāḥ /
divyaṃ yānaṃ samārūḍhā divyā bharaṇabhūṣitāḥ
vīras tu patitas tatra svaṃ ca tyaktvā kalevaram /
tatkṣaṇād divyadehas tu śakratulyaparākramaḥ
kāmadaṃ yānam āruhya vivādena parasparam /
gacchecchivapuraṃ sārddham apsarobhiḥ samanvitaḥ
klībasya sattvahīnasya uttīrṇasya bhṛgoḥ punaḥ /
pade pade brahmahatyā bhavet tasya na saśayaḥ
na cirāyur bhavet martyaḥ kasmāt mṛtyor bibhetyasau /
na ko 'pi rakṣituṃ śaktaḥ kālamṛtyuvaśaṃ gatam
sa pāpiṣṭho durācāraścāṇḍālo lokagarhitaḥ /
sanyāsādikam āruhya cyavate yas tu mānavaḥ
sanyāsāt pracyutaṃ vipraṃ dṛṣṭvā snānārkavīkṣaṇam /
kuryāt sarvaprayatena sparśāccāndrāyaṇaṃ smṛtam
ṛtān ṛtaṃ na vaktavyaṃ tena sārddhaṃ kadācana /
sthātavyaṃ caiva maunena no cet pāpam avāpnuyāt
niścite maraṇe prāpte kathaṃ mṛtyur upekṣate /
jarāmṛtyuśca rogāśca saṃsārodadhi samplave
evaṃ jñātvā nṛpaśreṣṭha hyārohed bhṛguparvatam /
etat te kathitaṃ rājan bhṛgor māhātmyamuttamam
na brūyād duṣṭabuddhīnāṃ kalau pākhaṇḍakarmmaṇām /
digambaraśvetapaṭabauddhādīnāṃ viśeṣataḥ
asaṃbhāṣyā durācārāḥ purāṇasmṛtinindakāḥ /
na taiḥ saha prakartavyaḥ saṃvādo hi kadācana
pratyekaṃ sarvadevānāṃ svayam āha vṛṣadhvajaḥ /
na manyante tu ye mūḍhās tīrtharājaṃ mayoditam
prayānti narakaṃ ghoraṃ bhṛgor ye 'vataranti te
Original text: Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (RKS) · Edition: Giri, Oṅkārānanda (ed.) - atha bṛhat śrīnarmadāpurāṇam revākhaṇḍam (parivardhita tṛtīya saṃskaraṇa). Jñānasatra Prakāśana Nyāsa, Hośaṅgābāda: 1994. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0