Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (revised text) · Chapter 38
iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe kalpāntadarśanaṃ nāma saptatriṃśo 'dhyāyaḥ ||
RKS adhyāya 38
yudhiṣṭhira uvāca:
īdṛśaṃ yasya māhātmyaṃ tīrthasya ca paraṃtapa /
tṛptiṃ naivādhigacchāmi śṛṇvan vedavidāṃ vara
samarthaiḥ sarvakāryeṣu brāhmaṇair vedapāragaiḥ /
bhūyas tīrthasya māhātmyaṃ nivedaya mahāmate
mārkaṇḍeya uvāca:
asti tīrthaṃ mahārāja liṅgam anyaṃ yameśvaram /
darśanāt pūjanād asya yamalokaṃ na paśyati
narmadādakṣiṇe tīre kapilāyāś ca paścime /
viṣṇos tatra purī ramyā śakrasyevāmarāvatī
kalpakoṭiyugaṃ cāpi tasyāṃ tiṣṭhati mādhavaḥ /
purā devāsure yuddhe dānavair devakaṇṭakaiḥ
nirjitā devatāḥ sarvās tadāsīc ca dharārditā /
brahmādyā devatāḥ sarvā kṣīrodarṇavaśāyinam
tuṣṭuvuḥ praṇipatyainaṃ stutyaṃ cāntaḥstham avyayam /
jaya deva jagannātha daityāntaka janārdana
vārāharūpamāsthāya proddhṛtā vasudhā tvayā /
uddhṛtā matsyarūpeṇa vedāḥ sāgaramadhyataḥ
kūrmaśeṣādirūpaiś ca devānāmārtināśanam /
balir vāmanarūpeṇa tvayā baddho 'surāriṇā
hiraṇyakaśipur daityaḥ sarvalokabhayaṃkaraḥ /
tvayā nṛsiṃharūpeṇa nihato devakaṇṭakaḥ
vedamūla jagannātha rakṣa naḥ śaraṇāgatān /
śrutvā stotram idaṃ devo brahmāṇaṃ vākyam abravīt
kim arthaṃ ca tvayā brahman kṣīrode 'haṃ prabodhita
brahmovāca:
tvayā vinā jagan nātha kṣoṇī channā surāribhiḥ
sūryeṇa ca vihīnaṃ hi nirālokaṃ jagadyathā
viṣṇur uvāca:
brahman bhayaṃ tyajāśūtvaṃ dānavo 'yaṃ durāsadaḥ /
acireṇaiva kālena ghātayāmi ca dānavam
evamuktvā suraiḥ sārddhamājagāma janārdanaḥ /
sudarśanena cakreṇa dānavānāṃ śirāṃsi ca
cakarta bhagavān viṣṇuḥ sarvalokahitāya vai /
bhayārtā dānavāḥ sarve palāyanaparāyaṇāḥ
viṣṇos trāsāt tu te sarve rasātalatalaṃ yayuḥ /
punaḥ pravartito yajño dvijadevatapasvinām
tasyāṃ puryāṃ mahābhāga devo 'bhūd daityasūdanaḥ /
tatra yas tyajati prāṇān avaśaḥ svavaśo 'pi vā
vaiṣṇavena vimānena viṣṇuloke mahīyate /
kapilā paścimāyāṃ tu nīlagaṅgāsamāgatā
aṣṭāyutāni tīrthāni viṣṇunā preritāni vai /
cakratīrthaṃ vāmanaṃ ca koṭitīrthaṃ yugaṃdharam
tatra snātvā naro rājan koṭitīrthaphalaṃ labhet /
sudarśanaṃ nāma tīrthaṃ daityasūdanam eva ca
viṣṇvāvartaṃ śivāvartaṃ lakṣmyāvartaṃ tathaiva ca /
tatra yad dīyate dānaṃ tasya saṃkhyā na vidyate
viṣṇos tu prīṇanaṃ kṛtvā anantaphalam aśnute /
krośamātrapramāṇaṃ hi viṣṇukṣetraṃ prakīrtitam
na viśed brahmahatyā ca satyam etacchivoditam /
māsopavāsaṃ yaḥ kuryād agnihotraṃ tathaiva ca
pativratā tvaṃ satyaṃ ca svādhyāyaṃ yajñakarma ca /
cāndrāyaṇaṃ parākaṃ ca pitṝṇāṃ ca tilodakam
pitaras tasya tṛpyanti loke krīḍanti vaiṣṇave /
ekarātraṃ trirātraṃ ca kṛcchraṃ sāntapanaṃ tathā
atikṛcchraṃ parṇakṛcchraṃ tathā 'nyad vaiṣṇavaṃ vratam /
ekādaśyāṃ na bhuṅkte yaḥ pakṣayor ubhayor api
sa gacchati paraṃ sthānaṃ yatrāste bhagavān hariḥ /
anyakṣetrāt koṭiguṇaṃ phalaṃ vai keśavo 'bravīt
tatra japtaṃ tapas taptaṃ sarvaṃ bhavatu cākṣayam /
śravaṇe dvādaśī puṇyā rohiṇyām aṣṭamī śubhā
tatropoṣya mahārāja viṣṇuloke mahīyate /
cāṇḍālaḥ śvapaco vā 'pi tiryagyonigato 'pi vā
atra yas tyajati prāṇān viṣṇulokaṃ sa gacchati /
kārttike caiva vaiśākha upavāsaṃ karoti yaḥ
daśakoṭy upavāsānāṃ phalaṃ prāpnoti mānavaḥ /
śaṅkareṇa purā gītaṃ purāṇe skandakīrtite
māsopavāsino dṛṣṭvā tatraiva ca pativratāḥ /
dharmarājaḥ svayaṃ gatvā arghaṃ tebhyo nivedayet
ṣaṣṭiyānasahasrais tu āgato bhagavān prabhuḥ /
sahasrayojanaṃ yāvad āyāti bhagavān yamaḥ
śuklavastraparīdhāno dharmatejo vapur dharaḥ /
sthitvā yānasya caivāgre bhaktyā pādau ca vandate
pradṛśya vaiṣṇavaṃ lokaṃ tato gatvā nivartate /
pratyāgateṣu yāneṣu apṛcchan svecchayā yamam
brahmaṇo mānasāḥ putrāḥ sapta caiva maharṣayaḥ /
kasmāc ca kāraṇād dharma pādacārī gataḥ svayam
kathayasva mahābhāga paraṃ vismayam āgatāḥ /
prahasya cābravīd dharmaḥ śṛṇvantu munisattamāḥ
pativratānāṃ dīptiṃ ca dīptiṃ māsopavāsinām /
aśaktā draṣṭum etāsāṃ vimānān dūrataḥ sthitān
tābhyaḥ pratyāgatāḥ sarve mama bhṛtyā bhayaṃkarāḥ /
etasmāt kāraṇād viprāḥ pādacārī gato hy aham
mārkaṇḍeya uvāca:
māhātmyāc cāmarāvatyāṃ harer amitatejasaḥ /
vāsaś ca yajanaṃ tatra kīrtitaṃ kalināśanam
athānyaḥ paramo devo brahmeśa iti viśrutaḥ /
revāyā uttare kūle saṃsthitaḥ pāpanāśanaḥ
arcanāt tasya devasya naśyetaino yudhiṣṭhira /
pitaras tṛptim āyānti brahmalokam avāpnuyuḥ
laṅkeśvarād dakṣiṇataḥ siddhaliṅgaṃ prakīrtitam /
arcanāt sparśanāt tasya gāṇapatyam avāpyate
viśveśvaraṃ mahāliṅgaṃ sarvadevam ayaṃ śubham /
śuklāṣṭamyāṃ ca vaiśākhe liṅgāyutaphalaṃ labhet
arcanāt tasya liṅgasya śivasyānucaro bhavet /
tato gacchen mahārāja revāyā uttare taṭe
pāpapraṇāśanaṃ caiva liṅgaṃ paramasiddhidam /
arcanāt tarpaṇāt snānād brahmahatyāṃ vyapohati
ṛṇānāṃ mocanaṃ caiva liṅgaṃ pāpapraṇāśanam /
anekabhāvikaṃ caiva ṛṇaṃ tasya praṇaśyati
tilodakapradānena ṛṇamocanadarśanāt /
pitaras tasya tṛpyanti yāvac candrārkatārakam
athānyat paramaṃ liṅgaṃ triṣu lokeṣu viśrutam /
dāruvane siddhaliṅgaṃ kathaṃ paśyanti kaśmalāḥ
narmadācarusambhede snānaṃ kṛtvā yathoditam /
snāpayitvodakeneśaṃ bilvapatraiś ca pūjanāt
na tasya punar āvṛttir umāmāheśvarāt purāt
catuṣkeśvaraṃ siddhaliṅgam āmalakyāḥ pramāṇataḥ /
arcitaṃ vai surair daityair na taṃ paśyanti mānavāḥ
karoty atra tu yaḥ śrāddhaṃ putraḥ paramadhārmikaḥ /
pitaras tasya tṛpyanti yāvad āhūta saṃplavam
śākalyasyāśramaṃ puṇyaṃ yojanāyutavistaram /
yajñaparvatam āsādya niḥsṛtā carukā nadī
śakreṇeṣṭaṃ purā tatra bṛhaspatipurodhasā /
etat puṇyatamaṃ loke gīyate sarvadaivataiḥ
candrasūryoparāge tu yatphalaṃ kurujāṅgale /
revācarukasaṃyoge tatphalaṃ śivakīrtitam
tatrākhyātaṃ dāruvanaṃ bhuvi sarvair niṣevitam /
munīnāṃ ṣaṣṭisāhasrais tretātapasi saṃsthitaiḥ
kandamūlaphalāhārair agnihotraparāyaṇaiḥ /
etat tīrthaprabhāveṇa gatās te brahmaṇaḥ purīm
nihatya cāndhakaṃ tatra nanarta bhagavāñchiva /
gaṇānāṃ nāyakāḥ sarve nānāvādyānavādayan
tatra nṛtyati deveśaḥ sarvā nṛtyanti devatāḥ /
tena dāruvanaṃ khyātaṃ liṅgaṃ pāpapraṇāśanam
arcanāt tasya devasya gāṇapatyam avāpnuyāt /
vimaleśvaraṃ tatra liṅgaṃ sarvadevam ayaṃ śubham
snānāt tatra divaṃ yānti ye mṛtā na punarbhavāḥ /
nirmalīkṛtadehās tu kṛtās tatra surāsurāḥ
pinākinā mahārāja nītāḥ sarve triviṣṭapam /
tilodakaiḥ piṇḍadānaiḥ pitṝn prīṇāti yo naraḥ
sa gacchati paraṃ sthānaṃ yatra devo maheśvaraḥ /
candrasūryagrahe prāpte dānasaṃkhyā na vidyate
śivam abhyarcya tatraiva gāṇapatyam avāpnuyāt /
vimaleśvaraṃ tatra liṅgaṃ svayaṃ viddhi maheśvaram
vyāghreśvaraṃ yatra liṅgaṃ vyāghrī yatra divaṃ gatā /
tilodakapradānena haviṣā piṇḍadānataḥ
pitṝn uddharate putraḥ śatapūrvāṃs tathā parān /
vaset sa vāruṇe loke yāvad indrāś caturdaśa
arcanāt tasya devasya kīrtanāc chravaṇād api /
indralokam avāpnoti satyam etan mayoditam
Original text: Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (RKS) · Edition: Giri, Oṅkārānanda (ed.) - atha bṛhat śrīnarmadāpurāṇam revākhaṇḍam (parivardhita tṛtīya saṃskaraṇa). Jñānasatra Prakāśana Nyāsa, Hośaṅgābāda: 1994. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0