Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (revised text) · Chapter 38

38.1

iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe kalpāntadarśanaṃ nāma saptatriṃśo 'dhyāyaḥ ||
RKS adhyāya 38
yudhiṣṭhira uvāca:
īdṛśaṃ yasya māhātmyaṃ tīrthasya ca paraṃtapa /
tṛptiṃ naivādhigacchāmi śṛṇvan vedavidāṃ vara

38.2

samarthaiḥ sarvakāryeṣu brāhmaṇair vedapāragaiḥ /
bhūyas tīrthasya māhātmyaṃ nivedaya mahāmate

38.3

mārkaṇḍeya uvāca:
asti tīrthaṃ mahārāja liṅgam anyaṃ yameśvaram /
darśanāt pūjanād asya yamalokaṃ na paśyati

38.4

narmadādakṣiṇe tīre kapilāyāś ca paścime /
viṣṇos tatra purī ramyā śakrasyevāmarāvatī

38.5

kalpakoṭiyugaṃ cāpi tasyāṃ tiṣṭhati mādhavaḥ /
purā devāsure yuddhe dānavair devakaṇṭakaiḥ

38.6

nirjitā devatāḥ sarvās tadāsīc ca dharārditā /
brahmādyā devatāḥ sarvā kṣīrodarṇavaśāyinam

38.7

tuṣṭuvuḥ praṇipatyainaṃ stutyaṃ cāntaḥstham avyayam /
jaya deva jagannātha daityāntaka janārdana

38.8

vārāharūpamāsthāya proddhṛtā vasudhā tvayā /
uddhṛtā matsyarūpeṇa vedāḥ sāgaramadhyataḥ

38.9

kūrmaśeṣādirūpaiś ca devānāmārtināśanam /
balir vāmanarūpeṇa tvayā baddho 'surāriṇā

38.10

hiraṇyakaśipur daityaḥ sarvalokabhayaṃkaraḥ /
tvayā nṛsiṃharūpeṇa nihato devakaṇṭakaḥ

38.11

vedamūla jagannātha rakṣa naḥ śaraṇāgatān /
śrutvā stotram idaṃ devo brahmāṇaṃ vākyam abravīt

38.12

kim arthaṃ ca tvayā brahman kṣīrode 'haṃ prabodhita

38.13

brahmovāca:
tvayā vinā jagan nātha kṣoṇī channā surāribhiḥ

38.14

sūryeṇa ca vihīnaṃ hi nirālokaṃ jagadyathā

38.15

viṣṇur uvāca:
brahman bhayaṃ tyajāśūtvaṃ dānavo 'yaṃ durāsadaḥ /
acireṇaiva kālena ghātayāmi ca dānavam

38.16

evamuktvā suraiḥ sārddhamājagāma janārdanaḥ /
sudarśanena cakreṇa dānavānāṃ śirāṃsi ca

38.17

cakarta bhagavān viṣṇuḥ sarvalokahitāya vai /
bhayārtā dānavāḥ sarve palāyanaparāyaṇāḥ

38.18

viṣṇos trāsāt tu te sarve rasātalatalaṃ yayuḥ /
punaḥ pravartito yajño dvijadevatapasvinām

38.19

tasyāṃ puryāṃ mahābhāga devo 'bhūd daityasūdanaḥ /
tatra yas tyajati prāṇān avaśaḥ svavaśo 'pi vā

38.20

vaiṣṇavena vimānena viṣṇuloke mahīyate /
kapilā paścimāyāṃ tu nīlagaṅgāsamāgatā

38.21

aṣṭāyutāni tīrthāni viṣṇunā preritāni vai /
cakratīrthaṃ vāmanaṃ ca koṭitīrthaṃ yugaṃdharam

38.22

tatra snātvā naro rājan koṭitīrthaphalaṃ labhet /
sudarśanaṃ nāma tīrthaṃ daityasūdanam eva ca

38.23

viṣṇvāvartaṃ śivāvartaṃ lakṣmyāvartaṃ tathaiva ca /
tatra yad dīyate dānaṃ tasya saṃkhyā na vidyate

38.24

viṣṇos tu prīṇanaṃ kṛtvā anantaphalam aśnute /
krośamātrapramāṇaṃ hi viṣṇukṣetraṃ prakīrtitam

38.25

na viśed brahmahatyā ca satyam etacchivoditam /
māsopavāsaṃ yaḥ kuryād agnihotraṃ tathaiva ca

38.26

pativratā tvaṃ satyaṃ ca svādhyāyaṃ yajñakarma ca /
cāndrāyaṇaṃ parākaṃ ca pitṝṇāṃ ca tilodakam

38.27

pitaras tasya tṛpyanti loke krīḍanti vaiṣṇave /
ekarātraṃ trirātraṃ ca kṛcchraṃ sāntapanaṃ tathā

38.28

atikṛcchraṃ parṇakṛcchraṃ tathā 'nyad vaiṣṇavaṃ vratam /
ekādaśyāṃ na bhuṅkte yaḥ pakṣayor ubhayor api

38.29

sa gacchati paraṃ sthānaṃ yatrāste bhagavān hariḥ /
anyakṣetrāt koṭiguṇaṃ phalaṃ vai keśavo 'bravīt

38.30

tatra japtaṃ tapas taptaṃ sarvaṃ bhavatu cākṣayam /
śravaṇe dvādaśī puṇyā rohiṇyām aṣṭamī śubhā

38.31

tatropoṣya mahārāja viṣṇuloke mahīyate /
cāṇḍālaḥ śvapaco vā 'pi tiryagyonigato 'pi vā

38.32

atra yas tyajati prāṇān viṣṇulokaṃ sa gacchati /
kārttike caiva vaiśākha upavāsaṃ karoti yaḥ

38.33

daśakoṭy upavāsānāṃ phalaṃ prāpnoti mānavaḥ /
śaṅkareṇa purā gītaṃ purāṇe skandakīrtite

38.34

māsopavāsino dṛṣṭvā tatraiva ca pativratāḥ /
dharmarājaḥ svayaṃ gatvā arghaṃ tebhyo nivedayet

38.35

ṣaṣṭiyānasahasrais tu āgato bhagavān prabhuḥ /
sahasrayojanaṃ yāvad āyāti bhagavān yamaḥ

38.36

śuklavastraparīdhāno dharmatejo vapur dharaḥ /
sthitvā yānasya caivāgre bhaktyā pādau ca vandate

38.37

pradṛśya vaiṣṇavaṃ lokaṃ tato gatvā nivartate /
pratyāgateṣu yāneṣu apṛcchan svecchayā yamam

38.38

brahmaṇo mānasāḥ putrāḥ sapta caiva maharṣayaḥ /
kasmāc ca kāraṇād dharma pādacārī gataḥ svayam

38.39

kathayasva mahābhāga paraṃ vismayam āgatāḥ /
prahasya cābravīd dharmaḥ śṛṇvantu munisattamāḥ

38.40

pativratānāṃ dīptiṃ ca dīptiṃ māsopavāsinām /
aśaktā draṣṭum etāsāṃ vimānān dūrataḥ sthitān

38.41

tābhyaḥ pratyāgatāḥ sarve mama bhṛtyā bhayaṃkarāḥ /
etasmāt kāraṇād viprāḥ pādacārī gato hy aham

38.42

mārkaṇḍeya uvāca:
māhātmyāc cāmarāvatyāṃ harer amitatejasaḥ /
vāsaś ca yajanaṃ tatra kīrtitaṃ kalināśanam

38.43

athānyaḥ paramo devo brahmeśa iti viśrutaḥ /
revāyā uttare kūle saṃsthitaḥ pāpanāśanaḥ

38.44

arcanāt tasya devasya naśyetaino yudhiṣṭhira /
pitaras tṛptim āyānti brahmalokam avāpnuyuḥ

38.45

laṅkeśvarād dakṣiṇataḥ siddhaliṅgaṃ prakīrtitam /
arcanāt sparśanāt tasya gāṇapatyam avāpyate

38.46

viśveśvaraṃ mahāliṅgaṃ sarvadevam ayaṃ śubham /
śuklāṣṭamyāṃ ca vaiśākhe liṅgāyutaphalaṃ labhet

38.47

arcanāt tasya liṅgasya śivasyānucaro bhavet /
tato gacchen mahārāja revāyā uttare taṭe

38.48

pāpapraṇāśanaṃ caiva liṅgaṃ paramasiddhidam /
arcanāt tarpaṇāt snānād brahmahatyāṃ vyapohati

38.49

ṛṇānāṃ mocanaṃ caiva liṅgaṃ pāpapraṇāśanam /
anekabhāvikaṃ caiva ṛṇaṃ tasya praṇaśyati

38.50

tilodakapradānena ṛṇamocanadarśanāt /
pitaras tasya tṛpyanti yāvac candrārkatārakam

38.51

athānyat paramaṃ liṅgaṃ triṣu lokeṣu viśrutam /
dāruvane siddhaliṅgaṃ kathaṃ paśyanti kaśmalāḥ

38.52

narmadācarusambhede snānaṃ kṛtvā yathoditam /
snāpayitvodakeneśaṃ bilvapatraiś ca pūjanāt

38.53

na tasya punar āvṛttir umāmāheśvarāt purāt

38.54

catuṣkeśvaraṃ siddhaliṅgam āmalakyāḥ pramāṇataḥ /
arcitaṃ vai surair daityair na taṃ paśyanti mānavāḥ

38.55

karoty atra tu yaḥ śrāddhaṃ putraḥ paramadhārmikaḥ /
pitaras tasya tṛpyanti yāvad āhūta saṃplavam

38.56

śākalyasyāśramaṃ puṇyaṃ yojanāyutavistaram /
yajñaparvatam āsādya niḥsṛtā carukā nadī

38.57

śakreṇeṣṭaṃ purā tatra bṛhaspatipurodhasā /
etat puṇyatamaṃ loke gīyate sarvadaivataiḥ

38.58

candrasūryoparāge tu yatphalaṃ kurujāṅgale /
revācarukasaṃyoge tatphalaṃ śivakīrtitam

38.59

tatrākhyātaṃ dāruvanaṃ bhuvi sarvair niṣevitam /
munīnāṃ ṣaṣṭisāhasrais tretātapasi saṃsthitaiḥ

38.60

kandamūlaphalāhārair agnihotraparāyaṇaiḥ /
etat tīrthaprabhāveṇa gatās te brahmaṇaḥ purīm

38.61

nihatya cāndhakaṃ tatra nanarta bhagavāñchiva /
gaṇānāṃ nāyakāḥ sarve nānāvādyānavādayan

38.62

tatra nṛtyati deveśaḥ sarvā nṛtyanti devatāḥ /
tena dāruvanaṃ khyātaṃ liṅgaṃ pāpapraṇāśanam

38.63

arcanāt tasya devasya gāṇapatyam avāpnuyāt /
vimaleśvaraṃ tatra liṅgaṃ sarvadevam ayaṃ śubham

38.64

snānāt tatra divaṃ yānti ye mṛtā na punarbhavāḥ /
nirmalīkṛtadehās tu kṛtās tatra surāsurāḥ

38.65

pinākinā mahārāja nītāḥ sarve triviṣṭapam /
tilodakaiḥ piṇḍadānaiḥ pitṝn prīṇāti yo naraḥ

38.66

sa gacchati paraṃ sthānaṃ yatra devo maheśvaraḥ /
candrasūryagrahe prāpte dānasaṃkhyā na vidyate

38.67

śivam abhyarcya tatraiva gāṇapatyam avāpnuyāt /
vimaleśvaraṃ tatra liṅgaṃ svayaṃ viddhi maheśvaram

38.68

vyāghreśvaraṃ yatra liṅgaṃ vyāghrī yatra divaṃ gatā /
tilodakapradānena haviṣā piṇḍadānataḥ

38.69

pitṝn uddharate putraḥ śatapūrvāṃs tathā parān /
vaset sa vāruṇe loke yāvad indrāś caturdaśa

38.70

arcanāt tasya devasya kīrtanāc chravaṇād api /
indralokam avāpnoti satyam etan mayoditam

Original text: Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (RKS) · Edition: Giri, Oṅkārānanda (ed.) - atha bṛhat śrīnarmadāpurāṇam revākhaṇḍam (parivardhita tṛtīya saṃskaraṇa). Jñānasatra Prakāśana Nyāsa, Hośaṅgābāda: 1994. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc