Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (revised text) · Chapter 36

iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe vaidūryaparvatavarṇanaṃ nāma pañcatriṃśo 'dhyāyaḥ ||
RKS adhyāya 36
mārkaṇḍeya uvāca:
vasudānas tu rājarṣiś cakravartī purā 'bhavat /
ayodhyādhipatiḥ śrīmān chakratulyaparākramaḥ

bubhuje pṛthivī sarvāṃ grāmam ekam ivātha saḥ /
īje yāgasahasreṇa hayamedhakṛtena ca

sapādalakṣamadhikaṃ sarvā jīvanti ca prajāḥ /
na tatra dīno duḥkhī vā daridro vā 'pi kaścana

svayaṃ kāmadughā dhenuḥ pṛthivī sasyaśālinī /
eva pālayatas tasya pṛthivīṃ pṛthivīpate

narmadādakṣiṇe kūle daityās tridaśakaṇṭakāḥ /
ketumālī suketuś ca sumukho dundubhis tathā

dharmavighnaṃ ca kartāraḥ samudbhūtāḥ surālaye /
ke 'pi no śaknuvantīha yajñaṃ kartuṃ bhayāt tadā

vasudāno 'bravīd vākyaṃ vaśiṣṭhaṃ brahmavittamam /
kasmiṃs tīrthe hi nirvighno hayamedho vidhīyate

yajñavidyā vidhānena nirdiśya mama kathyatām /
tasya tad vacanaṃ śrutvā vasudānasya dhīmataḥ

vaśiṣṭhaś cābravīd vākyaṃ rājānaṃ prati bhārata /
na śakyate mukhaḥ kartuṃ hayamedho viśeṣataḥ

amareśvarasya mūrtir vai dakṣiṇāśāmukhe sthitā /
dānavair nirjitās tatra sarve devāḥ savāsavāḥ

yajñabhāgaṃ grahītuṃ na śaknuvanti kadācana /
etasmāt kāraṇād rājan satyam etat tavoditam

tasya tadvacanaṃ śrutvā vaśiṣṭhasya mahātmanaḥ /
cukopa vasudānaś ca pratyāha ca purodhasam

hatvaitān rākṣasān pāpānadya vai devakaṇṭakān /
devānāṃ ca prasādena kariṣye yāgam uttamam

evamuktvā yayau rājā sarvasambhārasaṃvṛtaḥ /
brāhmaṇaiḥ sahito vidvān ṛtvigbhir vedapāragaiḥ

gavāṃ ca pañcalakṣāṇi savatsānāṃ payomucām /
sapādalakṣamaśvānāṃ dantinām ayutaṃ tathā

maṇimāṇikyaratnāni hemarūpyavasūni ca /
vividhaṃ bhakṣyabhojyaṃ ca ājyaṃ vrīhitilāṃs tathā

maṇḍapān yajñayūpāṃś ca samādāya nṛpottamaḥ /
evaṃ pravartite yajñe nirvighnena tu bhārata

āvabhṛtyodakaiḥ klinnā vasudhā hemanirmitā /
babhūvur lulitā ye tu kardame mṛgapakṣiṇaḥ

te hemavarṇakāḥ sarve babhūvus tatra bhārata /
yugapat pūjitā yatra brahmaviṣṇumaheśvarāḥ

homāc ca pṛthak kṣīrājyapravāhās tatra nirgatāḥ /
gavāṃ mūtrapravāhaś ca tatrābhūt nṛpasattama

snānodakaṃ ca devānām ṛṣibhir vedapāragaiḥ /
yat kṛtaṃ tat pravāhaś ca tatrāsīt nṛpasattama

pravāheṣu ca sarveṣu militeṣu tadā nṛpa /
āpagā kapilā nāma dṛṣṭā brahmarṣidaivataiḥ

narmadāsaṅgamas tatra rudrāvartaḥ prakīrtitaḥ /
tatas tu brāhmaṇāḥ sarve dakṣiṇābhiḥ prapūjitāḥ

gajāśvarathamārūḍhā nānābharaṇabhūṣitāḥ /
tuṣṭā devagaṇāḥ sarve ūcus taṃ pārthivaṃ tadā

varaṃ vṛṇu mahābhāga yajñenānena suvrata /
vasudāna uvāca:
revākapilasambhede snātvā 'bhyarcya maheśvaram

vimānais tridivaṃ yāntu ye mṛtā na punarbhavāḥ /
imaṃ varam ahaṃ manye dīyatāṃ madanugrahāt

devā ūcuḥ:
kāmaṃ kāmaṃ phaliṣyanti cintitās te manorathāḥ /
varaṃ dattvā ca bho rājan prītā vai devatās tataḥ

svaṃ svaṃ vimānam āruhya muditās tridivaṃ yayuḥ /
vasudāno 'pi rājarṣir brāhmaṇair vedapāragaiḥ

mudā paramayā yukto hyayodhyām āyayau tadā /
tīrthasyāsya prabhāveṇa sāntaḥ puraparicchadaḥ

bhogāṃś ca puṣkalān bhuktvā gato māheśvaraṃ puram /
etat te kathitaṃ sarvaṃ revākapilasaṅgamam

śravaṇāt kīrtanād asya mucyate bhavabandhanāt