Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (revised text) · Chapter 18

18.1

iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe nāgeśvarākhyānaṃ nāma saptadaśo 'dhyāyaḥ ||
RKS adhyāya 18
mārkaṇḍeya uvāca:
athānyat kathayiṣyāmi tīrthaṃ ca janakottamam /
revāyā uttare kūle sarvasiddhipradāyakam

18.2

aśvamedhaṃ tu tatraiva śatamedhaṃ tathāparam /
sahasramedhaṃ vijñeyaṃ surāsuranamaskṛtam

18.3

lakṣamedhaṃ tathā cānyaṃ śivena parikīrtitam /
janako nāma rājarṣir yatreṣṭvā tridivaṃ yayau

18.4

svārociṣe 'ntare prāpte tretāyāṃ ca narādhipa /
purodhasaṃ yājñavalkyaṃ brahmarṣiṃ brahmavittamam

18.5

kaśyapasyāśramaṃ puṇyaṃ brahmarṣigaṇasevitam /
siddhagandharvagītāḍhyaṃ vedadhvaninināditam

18.6

yuktaṃ kāmaphalair vṛkṣaiḥ puṣpitaiḥ phalitaiḥ śubham /
dhanadasya purī yadvad alakā devanirmitā

18.7

tadvac ca śobhitaṃ nānāmuni vṛnda niṣevitam /
kāmadhenūs tathā divyāḥ śatasaṃkhyāḥ payasvinīḥ

18.8

yājñikānṛtvijaś caiva kratuṃ kartuṃ yathāvidhi /
yajñopaskarasaṃbhāraṃ sarvamādāya gacchati

18.9

ādideśa tato martyān bhṛtyāṃś caiva sahasraśaḥ /
bhakṣabhojyādi saṃbhārasaṃkhyāṃ kartuṃ na śakyate

18.10

evaṃ pravartitas tatra lakṣamedhaḥ kratūttamaḥ /
jagṛhur yajñabhāgaṃ ca śakrādyāḥ surasattamāḥ

18.11

nivartitas tato yajño harir brahmā śatakratuḥ /
nānavidhais tathā ratnair vāsoyugmaiś ca tārpitāḥ

18.12

svaṃ svaṃ yānaṃ samārūḍhā jagmurdevāstriviṣṭapam /
narmadāvabhṛthaṃ snātvā putradāropaśobhitaḥ

18.13

haraṃ hariṃ cā'rcayitvā varadānaprabhāvataḥ /
divyaṃ yānaṃ samārūḍho yathā śakro 'maraiḥ saha

18.14

dhṛtasvarṇātapatras tu bījyamāno 'psarogaṇaiḥ /
gīyamāno 'psarobhiś ca nānālaṅkārabhūṣitaḥ

18.15

dṛṣṭo janakarājā 'taḥ dharmarājaḥ samutthitaḥ /
yānasyā 'gre pādacārī arghapādyādisaṃyutaḥ

18.16

kṛtāñjalipuṭo bhūtvā vacanaṃ cedamabravīt /
tapasā dhyānayogena dānadevārcanair api

18.17

śivarevāprasādena jitā lokāstvayākhilāḥ /
uvāca janako rājā dharmarājaṃ yaśasvinam

18.18

tathaiva tava mūrtiś ca yathā bhānuḥ prabhākaraḥ /
brahmāviṣṇus tathā śambhuḥ sākṣī sakalakarmaṇām

18.19

evaṃ janakasaṃvāde dharmādharmavicāraṇāt /
etasminn antare prāptaḥ kiṅkiṇījālamaṇḍitam

18.20

veṇuvīṇāninādāḍhyam apsarogaṇasevitam /
vimānaṃ divyam ārūḍho devarājaḥ śatakratuḥ

18.21

nāradaḥ parvataś caiva tathānye munisattamāḥ /
dharmarājapuraṃ prāptāḥ śrutvā janakamāgatam

18.22

adhyāsus tam akrudhyantam āsanāni mahānti ca /
prasamīkṣya yathārhantu pūjitāś ca pṛthak pṛthak

18.23

teṣāṃ madhye mahārāja nārado dharmam abravīt /
ke deśāḥ parvatāḥ puṇyāḥ kā nadyaś cāśramāś ca ke

18.24

kāni tīrthāni loke 'smin yatra dattaṃ hutaṃ tapaḥ /
na kṣīyate manuṣyāṇāṃ tanme kathaya tattvataḥ

18.25

jānāmi tvāṃ mahārāja sūryaputro bravīhi me /
svarūpamadya sarveṣāṃ yathā vadanupūrvaśaḥ

18.26

dharma uvāca:
śrūyatāṃ muniśārdūlaśivaloke yathā śrutam /
kalmāṣapādo vikhyāto mathurāyāṃ narādhipaḥ

18.27

nābhāgo nāma rājarṣir ayodhyādhipatis tathā /
yānaṃ copari rājarṣer nābhāgasya mahātmanaḥ

18.28

adhaḥ kalmāṣapādasya dṛśyate sarvadaivataiḥ /
śivaloke vivādo 'bhūt tayos tatra mahātmanoḥ

18.29

kalmāṣapāda uvāca:
puṣkare daśayajñāś ca mayā ceṣṭā vidhānataḥ /
gaṅgāyāṃ naimiṣāraṇye prabhāse śaśibhūṣaṇe

18.30

gaṅgāyamunayor yoge vārāṇasyāṃ tathaiva ca /
iṣṭaṃ yajñaśataṃ sāgraṃ mayā tatra maheśvara

18.31

adhobhāge vimāno me nābhāgasya mamopari /
kalpagāṃ varjayitvā tu tīrthe tīrthe makhottamāḥ

18.32

kṛtā mayā mahādeva vimānaṃ me tathā 'pyadhaḥ /
īśvara uvāca:
śṛṇu rājan mahābhāga kathyamānaṃ nibodha me

18.33

lakṣamedhaṃ nāma tīrthaṃ revāyā uttare taṭe /
lakṣamedheśvaraṃ nāmnā liṅgaṃ tatra paraṃ smṛtam

18.34

cakāra tatra nābhāgo yajñamekaṃ yathoditam /
tattīrthayajñamāhātmyād yānamasyopari sthitam

18.35

asaṃkhyeṣv api tīrtheṣu tvayeṣṭaṃ rājasattama /
vihāya kalpagāṃ tena tava yānamadhaḥ sthitam

18.36

dharma uvāca:
na śaṅkarāt paro devo na revāyāḥ parā nadī /
na satyāt paro dharmo kāruṇyaṃ sarvajantuṣu

18.37

mayā śrutaṃ sūryeloke sūryeṇāpi maheśvarāt /
etat te sarvamākhyātaṃ yathādṛṣṭaṃ purātanam

18.38

vāsīyo narmadātīre śivadhyānaparāyaṇaḥ /
na tasya vai yamaḥ śāstā yamalokaṃ na paśyati

18.39

brahmā viṣṇuḥ śivaḥ śāstā satyameva yathoditam /
dharmarājñā samagraṃ tu nāradādyāmaharṣayaḥ

18.40

dharmākhyānam idaṃ śrutvā mudāparamayāyutāḥ /
svaṃ svaṃ yānaṃ samāruhya śakrādyās tridivaṃ yayuḥ

18.41

dharmākhyānam idaṃ puṇyam itihāsaṃ purātanam /
kathitaṃ tava yatnena videhādyā narādhipāḥ

18.42

dānayajñaprabhāveṇa tridivaṃ varamāyayuḥ

Original text: Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (RKS) · Edition: Giri, Oṅkārānanda (ed.) - atha bṛhat śrīnarmadāpurāṇam revākhaṇḍam (parivardhita tṛtīya saṃskaraṇa). Jñānasatra Prakāśana Nyāsa, Hośaṅgābāda: 1994. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc