Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (revised text) · Chapter 17

iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe narmadāmāhātmye hradākhyānaṃ nāma ṣoḍaśo 'dhyāyaḥ ||
RKS adhyāya 17
mārkaṇḍeya uvāca:
athānyat paramaṃ tīrthaṃ kathyamānaṃ nibodha me /
sahasrayajñaṃ vikhyātaṃ triṣu lokeṣu viśrutam

tatra snātvā ca japtvā ca pūjayitvā maheśvaram /
na tasya punarāvṛttir ghore saṃsārasāgare

kathayāmi tavākhyānam itihāsaṃ purātanam /
tārābalirnāma nāgaḥ kambalāśvatarau tathā

śvetoragās tathā cānye bhujaṅgāś ca tathā 'pare /
nāgeśvaraṃ te 'rcayanti nānāpuṣpavilepanaiḥ

nāgapūgāḥ samāsādya pūjayanti maheśvaram /
gargo 'ghamarṣaṇaś caiva cyavanaḥ śaunako 'ṅgirāḥ

ete cānye 'pi bahavo brahmavidyāṅgapāragāḥ /
nāgānāṃ cāśramaṃ hartuṃ tatra sarve hy upasthitāḥ

tatastaiḥ kupitair nāgair daṣṭāś caiva dvijottamāḥ /
viṣāghrātān munīn dṛṣṭvā kupitaś cāghamarṣaṇaḥ

vāhanaṃ vāsudevasya pakṣirājaṃ samāhvayat /
tatkṣaṇād āgataḥ pakṣī garuḍaḥ krodhamūrchitaḥ

kṛtāñjalipuṭo bhūtvā brāhmaṇaṃ cedamabravīt /
bhujaṅgān bhakṣayiṣyāmi brāhmaṇā nirviṣās tataḥ

brahmaśāpabhayārtena garuḍena viṣolbaṇāḥ /
bhakṣitāḥ pannagāḥ sarve mocitā munayo viṣāt

pakṣīndre ca gate sthāne bhakṣayitvā bhujaṅgamān /
avaśiṣṭās tu ye nāgā viviśuste rasātalam

āplave ca susaṃprāpte pravāho nārmadaḥ kṣaṇāt /
asthīni srāvayāmāsa tato nāgā divaṃ yayuḥ

sarpayoniṃ parityajya loke krīḍanti śāmbhave /
nāgeśvarasya revāyāḥ samparkāt pāpamokṣaṇam

tatra nāgahradaś cāste triṣu lokeṣu viśrutaḥ /
tatra snāto divaṃ yāti yo nāgeśvaramarcayet

ayaṃ te kathito rājannitihāsaḥ purātanaḥ /
śravaṇāt kīrtanād vā 'pi mucyate bhavabandhanāt