સ્કન્દપુરાણ: રેવાખણ્ડ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 17

ઇતિ શ્રીસ્કન્દપુરાણે રેવાખણ્ડે નર્મદામાહાત્મ્યે હ્રદાખ્યાનં નામ ષોડશો ઽધ્યાયઃ ॥
ર્ક્સ્ અધ્યાય 17
માર્કણ્ડેય ઉવાચ:
અથાન્યત્ પરમં તીર્થં કથ્યમાનં નિબોધ મે ।
સહસ્રયજ્ઞં વિખ્યાતં ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતમ્

તત્ર સ્નાત્વા ચ જપ્ત્વા ચ પૂજયિત્વા મહેશ્વરમ્ ।
ન તસ્ય પુનરાવૃત્તિર્ ઘોરે સંસારસાગરે

કથયામિ તવાખ્યાનમ્ ઇતિહાસં પુરાતનમ્ ।
તારાબલિર્નામ નાગઃ કમ્બલાશ્વતરૌ તથા

શ્વેતોરગાસ્ તથા ચાન્યે ભુજઙ્ગાશ્ ચ તથા ઽપરે ।
નાગેશ્વરં તે ઽર્ચયન્તિ નાનાપુષ્પવિલેપનૈઃ

નાગપૂગાઃ સમાસાદ્ય પૂજયન્તિ મહેશ્વરમ્ ।
ગર્ગો ઽઘમર્ષણશ્ ચૈવ ચ્યવનઃ શૌનકો ઽઙ્ગિરાઃ

એતે ચાન્યે ઽપિ બહવો બ્રહ્મવિદ્યાઙ્ગપારગાઃ ।
નાગાનાં ચાશ્રમં હર્તું તત્ર સર્વે હ્ય્ ઉપસ્થિતાઃ

તતસ્તૈઃ કુપિતૈર્ નાગૈર્ દષ્ટાશ્ ચૈવ દ્વિજોત્તમાઃ ।
વિષાઘ્રાતાન્ મુનીન્ દૃષ્ટ્વા કુપિતશ્ ચાઘમર્ષણઃ

વાહનં વાસુદેવસ્ય પક્ષિરાજં સમાહ્વયત્ ।
તત્ક્ષણાદ્ આગતઃ પક્ષી ગરુડઃ ક્રોધમૂર્છિતઃ

કૃતાઞ્જલિપુટો ભૂત્વા બ્રાહ્મણં ચેદમબ્રવીત્ ।
ભુજઙ્ગાન્ ભક્ષયિષ્યામિ બ્રાહ્મણા નિર્વિષાસ્ તતઃ

બ્રહ્મશાપભયાર્તેન ગરુડેન વિષોલ્બણાઃ ।
ભક્ષિતાઃ પન્નગાઃ સર્વે મોચિતા મુનયો વિષાત્

પક્ષીન્દ્રે ચ ગતે સ્થાને ભક્ષયિત્વા ભુજઙ્ગમાન્ ।
અવશિષ્ટાસ્ તુ યે નાગા વિવિશુસ્તે રસાતલમ્

આપ્લવે ચ સુસંપ્રાપ્તે પ્રવાહો નાર્મદઃ ક્ષણાત્ ।
અસ્થીનિ સ્રાવયામાસ તતો નાગા દિવં યયુઃ

સર્પયોનિં પરિત્યજ્ય લોકે ક્રીડન્તિ શામ્ભવે ।
નાગેશ્વરસ્ય રેવાયાઃ સમ્પર્કાત્ પાપમોક્ષણમ્

તત્ર નાગહ્રદશ્ ચાસ્તે ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતઃ ।
તત્ર સ્નાતો દિવં યાતિ યો નાગેશ્વરમર્ચયેત્

અયં તે કથિતો રાજન્નિતિહાસઃ પુરાતનઃ ।
શ્રવણાત્ કીર્તનાદ્ વા ઽપિ મુચ્યતે ભવબન્ધનાત્