Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (revised text) · Chapter 14

14.1

iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe matsyeśvaratīrthavarṇanonāma trayodaśo 'dhyāyaḥ ||
RKS adhyāya 14
mārkaṇḍeya uvāca:
athānyat kathayiṣyāmi tīrthaṃ pāpavimokṣaṇam /
matsyāyāḥ śubhatāpyāśca saṅgame surasevitam

14.2

devo matsyeśvaro nāma nāgakanyābhirarcitaḥ /
tatra snātvā divaṃ yānti ye mṛtā na punarbhavāḥ

14.3

pañcavaktrāstrinetrāśca matsyatīrthaprabhāvataḥ /
kalahaṃsa iti khyāto devarṣir dhyānatatparaḥ

14.4

tasyāśramaṃ paraṃ ramyaṃ brahmarṣi viniṣevitam /
śākamūlaphalāhāro japadhyānaparāyaṇaḥ

14.5

so 'tiṣṭhad ayutaṃ sārddham ekapādena bhārata /
śivadhyānaparo bhūtvā sarvabhūtahite rataḥ

14.6

tatas tu dhyānayogena tasya devaḥ śatakratuḥ /
cakampe tapasā cāsau devarājo bhaviṣyati

14.7

hariṣyati na sandeho purīṃ caivāmarāvatīm /
brāhmaṇaśca sureśānaḥ kubjo vāmanarūpadhṛk

14.8

jagāma vṛddharūpeṇa kalahaṃsāśramam prati /
uvāca vacanaṃ śakro brāhmaṇaṃ tapasi sthitam

14.9

kimarthaṃ tapase śīghraṃ kāmam etad bravīhi me /
ārādhayasi kaṃ devaṃ satyam etat tapodhana

14.10

saṃhṛtya tapasā yogaṃ prahasannabravīd vacaḥ /
jānāmi tvāṃ mahābhāga śakras tvaṃ tridaśeśvaraḥ

14.11

na kāmaye 'ham indratvaṃ rājyaṃ kuru yathepsitam /
ārādhayāmyahaṃ devaṃ nānyaṃ devaṃ kathañcana

14.12

etacchrutvā vacas tasya maharṣer abravīd vṛṣaḥ /
varaṃ vṛṇu mahābhāga yathā drakṣyasi śaṅkaram

14.13

kalahaṃsa uvāca:
vinā 'haṃ tryambakaṃ yāce nānyād devādaho varam /
vijayī bhava śakra tvaṃ nānyaṃ vṛṇe varaṃ tvaham

14.14

evamukto yayau śakraḥ sarvakāmasamanvitaḥ /
jñātvā tasya parāṃ bhaktiṃ devadevo maheśvaraḥ

14.15

adarśayad athātmānaṃ nīlakaṇṭhaṃ trilocanam /
dṛṣṭvā rūpaṃ maheśasya sāṣṭāṅgaṃ praṇipatya ca

14.16

kalahaṃso muniśreṣṭhaḥ stotuṃ samupacakrame /
namo 'stu te mahādeva nīlakaṇṭhatrilocana

14.17

namaḥ śivāya śāntāya śūlahasta namo 'stu te /
namaḥ śivāya śambhavāyā 'nāthāya namo namaḥ

14.18

tryambakāya mahādevetyādi nāmādibhiḥstuta oṃ namo devāya śambhavāya bhūrbhuvaḥ svaḥ |
somarudradhvāntasūryāya namo rudrāgnaye namaḥ

14.19

namaḥ śambho pañcavaktra mahāśiva namo 'stu te /
svayambhūvana pātāla nīlakaṇṭha namo 'stu te

14.20

brahmaśarvasureśānahariharāya namo namaḥ /
jñānaśaktikriyāśakticarācara namo 'stu te

14.21

hāṭakāya namas tubhyam umānātha namo 'stu te /
brahmaviṣṇumaheśāya sarvajñāya namo namaḥ

14.22

sadyojātas tathā ghoras tat puruṣāya namo namaḥ /
tvayā vyāptam idaṃ sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram

14.23

ādimadhyāntarūpāya kalikāla namo 'stu te /
umākāntārdhadehāya śrīkaṇṭhoragabhūṣaṇa

14.24

anantagaṇarūpāya nāgayajñopavītine /
śabdaḥ sparśaś ca gandhaśca raso rūpaṃ ca pañcamam

14.25

buddhir manastv ahaṅkāro hy aṣṭamūrte namo 'stu te /
sūryo 'ryamā bhagas tvaṣṭā pūṣārkaḥ savitā raviḥ

14.26

gabhastimāṃś ca tvaṃ kālo mṛtyur dhātā prakāśakaḥ /
pṛthivyāpas tathā tejo vāyurākāśam eva ca

14.27

somo bṛhaspatiḥ śukro budho 'ṅgāraka eva ca /
indro vivasvān dīptāṃśuḥ śuciḥ śaurirjaneśvaraḥ

14.28

kalāste viṣṇubrahmādyā vedo vaiśravaṇo yamaḥ /
kalākāṣṭhāmuhūrtāś ca pakṣamāsartavas tathā

14.29

saṃvatsaras tvam evāsi kālacakro vibhāvasuḥ /
puruṣaḥ śāśvato yogo vyaktāvyaktaḥ sanātanaḥ

14.30

lokādhyakṣaḥ surādhyakṣo viśvakarmā tamonudaḥ /
varuṇaḥ śītabhāraś ca jīmūto jīvano 'rihā

14.31

bhūto yajño bhūtapatir lokapālair niṣevitaḥ /
manaḥ suparṇo bhūtādiḥ sadāśiva namo 'stu te

14.32

jihvācāpalyabhāvena khedito 'si mayā prabho /
brahmaviṣṇvādibhir devair yasyānto naiva labhyate

14.33

bhavasāgaramagnānāṃ kaḥ stotuṃ śaktimān bhavet /
ajñānāñjñānato vā 'pi śūlapāṇe kṣamasva tat

14.34

mārkaṇḍeya uvāca:
śrutvā stotram idaṃ devaḥ kalahaṃsasya bhārata /
varaṃ vṛṇu mahāprājñaprītaḥ stotreṇa te 'nagha

14.35

kalahaṃsa uvāca:
yadi tuṣṭo 'si me deva varaṃ dātum ihecchasi /
kalahaṃseśvaraṃ nāma tīrthaliṅgaṃ sureśvara

14.36

akṣayā devadevā 'tra homadānabalikriyāḥ /
atrākṣayaṃ kṛtaṃ sarvaṃ tvat prasādāt maheśvara

14.37

śivājñā vartate te 'tra naraḥ svargamavāpnuyāt /
utkrāntiṃ kurute yas tu avaśaḥ svavaśo 'pi vā

14.38

stavenānena ya stautiyastvā stoṣyati śaṅkara /
brahmahā vā surāpo vā steyī ca gurutalpagaḥ

14.39

tīrthasyāsya prabhāveṇa sarve yāntu śivālayam /
idaṃ varamahaṃ manye sarvakāmasamṛddhaye

14.40

īśvara uvāca:
yaṃ yaṃ kāmayate kāmaṃ trailokye sacarācare /
matprasādān na sandeha sarvam etad bhaviṣyati

14.41

evamuktvā yayau devaḥ kailāsanilayaṃ nṛpa /
kalahaṃso 'tha munibhir brahmiṣṭhaiḥ sajitendriyaḥ

14.42

varṣāyutāni sāgrāṇi bhuṅkte bhogāñchivālaye /
divyayānasamārūḍhaḥ stūyamāno 'psarogaṇaiḥ

14.43

veṇuvīṇāninādena sarvālaṅkārabhūṣitaḥ /
daśa varṣasahasrāṇi tathaiva śivasannidhau

14.44

dakṣiṇottaradigbhāgapañcakrośapramāṇataḥ /
snānāt tatra divaṃ yāti mriyate vibudho bhavet

14.45

etat te kathitaṃ rājan kalahaṃsasya kīrtanam /
svārociṣe 'ntare prāpte ādikalpe kṛte yuge

14.46

kalahaṃsasya cākhyānān na sīdanti kalau janāḥ /
putradārāvṛtānāgha māyāmohasamanvitāḥ /
ākhyānasahitaṃ devaṃ karmaṇā manasā girā

Original text: Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (RKS) · Edition: Giri, Oṅkārānanda (ed.) - atha bṛhat śrīnarmadāpurāṇam revākhaṇḍam (parivardhita tṛtīya saṃskaraṇa). Jñānasatra Prakāśana Nyāsa, Hośaṅgābāda: 1994. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc