Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (revised text) · Chapter 11
iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe mātaṅgākhyānaṃ nāma daśamo 'dhyāyaḥ ||
RKS adhyāya 11
athānyat paramaṃ tīrthaṃ surāsuranamaskṛtam /
yogatīrtham iti khyātaṃ sarvapāpapraṇāśanam
yogī snātvā vidhānena yogānte tridivaṃ gataḥ /
tatra snātvā naro rājaṃs tiryag yonau na gacchati
sarvapāpavinirmukto viṣṇuloke mahīyate /
athānyat paramaṃ tīrthaṃ dhruvo yatra prakāśate
dhruvatīrthe naraḥ snātvā sarvakāmaphalodaye /
dhruveśvaraṃ mahādevaṃ bhaktyā yas tu prapūjayet
daśāyutāni rājā vai pure vaidyādhare śubhe /
nākṣatraṃ nāma tīrthaṃ tu narmadātīram āśritam
yatra ṛkṣeśvaro devaḥ sarvapāpapraṇāśanaḥ /
saptaviṃśatisaṃsiddhiṃ nakṣatrāṇi gatāni vai
tasya tīrthasya māhātmyād divi dīvyantidevatāḥ /
tatra snātvā divaṃ yānti ye mṛtā na punarbhavāḥ
athānyat paramaṃ tīrthaṃ vārāhaṃ nāma viśrutam
mahāśūkararūpeṇa dhātrī yatra samuddhṛtā /
ekādaśyāṃ naraḥ snātvā kṛtvā caiva yathoditam
upavāsaparo bhūtvā dvādaśyāṃ tu yudhiṣṭhira /
vaiṣṇavas tu śucir bhūtvā vārāhaṃ ca samarcayet
puṣpopahāradhūpaiś ca gandhadīpavilepanaiḥ /
varṣalakṣaṃ tu sāgraṃ vai loke krīḍati vaiṣṇave
brahmacārī jitakrodho viṣṇudharmaparāyaṇaḥ /
bhaktyā bhojayate yas tu viprān vaiṣṇavakāṃs tathā
lekhayitvā viṣṇudharmān vastrālaṅkārabhūṣitān /
nivedayed brāhmaṇāya śrotriyāya viśeṣataḥ
purāṇaṃ narmadākhyānaṃ śrāvayec ca samāhitaḥ /
varadāś ca trayo devā brahmaviṣṇumaheśvarāḥ
bhavanti tasya satyaṃ vai nā 'tra kāryyā vicāraṇā /
yāvad akṣarasaṃkhyānaṃ yāvat patrasamuccayaḥ
tāvad yugasahasrāṇi svargaloke mahīyate /
vidyādānāt paraṃ dānaṃ nānya lokeṣu gīyate
adīpā ca yathā rātrir anādityaṃ yathā nabhaḥ /
vidyāhīnaṃ tathā sarvamandhe tamasi majjati
etatte kathitaṃ sarvaṃ vidyādānasya yat phalam /
sarvadānaphalaṃ tasya vidyādānaprabhāvataḥ
athānyat paramaṃ tīrthaṃ cāndrāyaṇam iti smṛtam /
śaśāṅke rohiṇīyukte paurṇamāsyāṃ mahotsave
śaśāṅkabhūṣaṇaṃ devaṃ sarvasiddhipradāyakam /
arcayitvā vidhānena svargaloke mahīyate
paurṇamāsyāṃ tu kurute rāhusūryasamāgame /
tilodakaṃ piṇḍadānaṃ putraḥ paramadhārmikaḥ
pitaras tasya tṛpyanti pāpopahatacetasaḥ /
sarvaṃ pākhaṇḍayuktaṃ ca āvṛtaṃ kalinā tathā
purāṇavedadharmāś ca dānaṃ yajñas tapas tathā /
ācchāditam idaṃ puṇyaṃ hetukaiḥ pāpakarmabhiḥ
nagnair malinadīnaiś ca kalau loke digambaraiḥ /
tasmād dharmaparair nityam upāsyā narmadā nadī
saumye tu dvādaśādityaṃ tīrthaṃ puṇyavivardhanam /
tatra snātvā naro rājann arcayitvā tu bhāskaram
saṃkrāntau viṣuve caiva sūryaloke mahīyate /
ekasmin bhojite vipre lakṣaṃ bhavati bhojitam
tilānnaṃ ca hiraṇyaṃ ca yathā śaktyā dadāti yaḥ /
śuklapakṣasya māghasya śubhā ṣaṣṭhī ca saptamī
tasyāṃ dānaprabhāveṇa hy upavāsaparāyaṇaḥ /
daśavarṣasahasrāṇi sūryaloke mahīyate
tīrtham āpsarasaṃ nāma yāmyāṃ diśi samāśritam /
campakā sīmapā nāmā keśinī bhāminī tathā
kaumudī suprabhā caiva utpalā ca mahodayā /
niṣādayoniṃ saṃprāptāḥ pūrvajanmani bhārata
etā āpsarasaṃ devaṃ gaurī caiva sureśvarī /
māghe māsi tṛtīyāyāṃ nirāhārāś ca nirjalāḥ
udakaiḥ snāpayitvā tu bilvapatrair apūjayan /
daśavarṣasahasrāṇi sāvadhānās tu nārmadaiḥ
sarvakāmasamṛddhāstā apsarobhiḥ supūjitāḥ /
sarvālaṅkāraśobhāḍhyā nānāvasanabhūṣitāḥ
tasya tīrthasya māhātmyāt saṃsiddhiṃ paramāṃ gatāḥ /
athānyat kathayiṣyāmi puṇyatīrtham anuttamam
yatra snātasya vidhivat kanyādānaphalaṃ bhavet /
śaṅkaraṃ nāma liṅgaṃ tu uttarasyāṃ diśi smṛtam
arcayitvā tu taṃ devaṃ darśe caiva narādhipa /
sarvapāpavinirmukto brahmaloke mahīyate
athātaḥ saṃpravakṣyāmi saṅgamaṃ lokaviśrutam /
dattātreyā nadī yatra saṅgatā saha revayā
saumyabhāge varārohāsurāsuranamaskṛtā /
tatra snātvā ca dattvā ca arcayitvā tu keśavam
pāpiṣṭhā ye durācārā dharmakarmabahiṣkṛtāḥ /
prabhāvāt tasya tīrthasya te 'pi yānti hareḥ puram
medhātithiḥ karaḥ skandaḥ sāvarṇiḥ kauśiko manuḥ /
kāśyapo gālavaś caiva maitreyas tapasāṃ nidhiḥ
ete cānye 'pi bahavo ṛṣayaḥ saṃśitavratāḥ /
tīrthasyā 'sya prabhāveṇa śaṃsiddhiṃ paramāṃ gatāḥ
Original text: Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (RKS) · Edition: Giri, Oṅkārānanda (ed.) - atha bṛhat śrīnarmadāpurāṇam revākhaṇḍam (parivardhita tṛtīya saṃskaraṇa). Jñānasatra Prakāśana Nyāsa, Hośaṅgābāda: 1994. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0