Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (revised text) · Chapter 10
iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe 'rkatīrthamāhātmye navamo 'dhyāyaḥ ||
RKS adhyāya 10
mārkaṇḍeya uvāca:
dakṣiṇe tasya tīrthasya kalpagātīramāśritam /
somenārādhitaṃ tīrthaṃ bhuktimuktiphalapradam
tatra snātvā divaṃ yānti mṛtās te na punarbhavāḥ /
dakṣiṇe tasya devasya sthitaḥ śakreśvaraḥ śivaḥ
śakreṇārādhitaḥ pūrvaṃ sarvakāmasamṛddhaye /
anyat tīrthaṃ pravakṣyāmi brahmakuṇḍam iti smṛtam
yatrāste bhagavān viṣṇū revā cottaravāhinī /
tatra snātvā mahārāja vaiṣṇavaṃ lokam āpnuyāt
darśe caiva vyatīpāte tilatoyapradānataḥ /
śrāddhasya karaṇāt tatra pitṝṇāṃ tṛptirakṣayā
udīcī narmadā yatra pratīcī yatra jāhnavī /
kṣetraṃ gaccha nṛpaśreṣṭha prācī yatra sarasvatī
brahmakuṇḍottare bhāge viddhi devaṃ sanātanam /
ambarīṣam iti khyātaṃ mādhavaṃ madhusūdanam
ekādaśyāṃ samabhyarcya snātvā yas tu narādhipa /
mucyate sarvapāpebhyo viṣṇulokaṃ sa gacchati
tasyaiva paścime bhāge haṃsatīrthaṃ narādhipa /
tatra snātvā purā rājan haṃsā vai tridivaṅgatāḥ
tatrāpi kurute śrāddhaṃ dānaṃ caiva narādhipa /
haṃsatīrthaprabhāveṇa tiryag yonau na jāyate
paścime tasya bhāge tu liṅgaṃ paramasiddhidam /
mahākālam iti khyātaṃ yan mayārādhitaṃ purā
tam abhyarcya vidhānena śivalokam avāpnuyāt /
athānyat saṃpravakṣyāmi tīrtharājam anuttamam
mātṛtīrtham iti khyātaṃ liṅgaṃ ca mātṛkeśvaram /
tatra snātasya rājendra hayamedhaphalaṃ bhavet
tat pravāham atikramya yad vā revottaraṃ mahat /
saptaviṃśodbhavaḥ śivas tatra lokeṣu gīyate
tatra snātvā pitṛbhyaś ca toyapiṇḍapradānataḥ /
sarvakāmasamṛddhātmā śivaloke mahīyate
tatra yad dīyate dānaṃ kiṃcidvāpi yudhiṣṭhira /
tasya saṃkhyā na vidyate ity āha bhagavān chivaḥ
tata pratīcyāṃ liṅgan tu brahmeśvaram iti śrutam /
brahmaṇā sādhitaṃ sadyaḥ sarvakāmaphalapradam
darśanāt tasya devasya sarvapāpaiḥ pramucyate /
aṅgāre vā caturdaśyāṃ tad abhyarcya vidhānataḥ
śivabhaktiparo martyaḥ śivaloke mahīyate /
anyat tīrthaṃ pravakṣyāmi svargadvāram anuttamam
tatra snāto naravyāghra svargaloke mahīyate /
tatra paścimabhāge tu liṅgaṃ siddheśvaraṃ param
tatra siddheśvaraṃ caiva tīrthaṃ pāpapraṇāśanam /
tatra snātvā divaṃ yānti ye mṛtā na punarbhavāḥ
pauṣe māsi sitāṣṭamyāṃ tamabhyarcya vidhānataḥ /
dattvā tu kapilāṃ dhenuṃ svargaloke mahīyate
tasmād uttarato viddhi saṅgamaṃ lokaviśrutam /
gaṅgāyamunayor nityaṃ revāyāś ca narādhipa
tatra snātasya rājendra aśvamedhaphalaṃ bhavet /
śrāddhaṃ tatra prakurvīta pitṝṇāṃ prītivarddhanam
rājovāca:
gaṅgā ca yamunā cātra samāyāte kathaṃ mune /
etad vistarataḥ sarvaṃ prabrūhi munipuṅgava
mārkaṇḍeya uvāca:
śṛṇu rājan mahābhāga kathyamānaṃ nibodha me /
mataṅgo nāma rājarṣir āsīd dharmaparāyaṇaḥ
śivabhakto mahāyogī tripuryāṃ vedavittamaḥ /
ṣaṇmāsabhojī dharmātmā hatvā karivaraṃ svayam
ṣaṣṭhe māse tu saṃprāpte yathāvad vidhipūrvakam /
pitṛyajñaṃ tu nirvartya śeṣaṃ bhuṅkte narādhipa
evaṃ tapasi tapte tu kālena mahatā tataḥ /
saptarṣayaḥ samāyātās tena mārgeṇa bhārata
sa tān dṛṣṭvā namaskṛtya arghapādyair apūjayat /
kuśāsanopaviṣṭāṃs tu provāca munisattamaḥ
dhanyo 'smi pitṛmedhe yatsaṃprāptā me bhavādṛśāḥ /
tat tasya vacanaṃ śrutvā mataṅgasya mahāmune
ṛṣayaś cintayāmāsuranyo 'nyaṃ vai tadā nṛpa /
māṃsena pitṛmedho 'sya kathaṃ tyājyo bhaved iti
cintāviṣṭān munīn dṛṣṭvā vaśiṣṭhaḥ prāha taṃ munim /
gaṅgāyamunayor yoge snānaṃ kṛtvā mahāmune
bhokṣāmahe vayaṃ sarve nātra kāryā vicāraṇā /
tasya tadvacanaṃ śrutvā mataṅgaḥ prāha tān hasan
gaṅgāyamunayor yoge snānaṃ cātra bhaviṣyati /
ity uktvā dhyānamāsthāya sa gaṅgāṃ yamunāṃ tathā
samāhvayat muniśreṣṭhaḥ samāyāte tu tatkṣaṇāt /
snānaṃ kurudhvaṃ munayo gaṅgāyamunasaṅgame
te dṛṣṭvā tādṛśaṃ karmma munes tasya mahātmanaḥ /
vismayāviṣṭahṛdayāḥ praśaśaṃsuś ca taṃ munim
tatas tu munayaḥ sarve snānaṃ kṛtvā yathāvidhi /
pitṛyajñaṃ tu nirvartya mataṅgasya yayurdivam
gaṅgā ca yamunā caiva praviṣṭe sapta kalpagāṃ /
itthaṃ sa saṅgamo jātaḥ sarvapāpaharaḥ paraḥ
amāsomasamāyoge snānaṃ yaḥ kurute naraḥ /
sarvadharmasusampannaḥ śivabhaktiparāyaṇaḥ
uddhṛtya pūrvajān saptacaivāparāṃs tathā /
divyadehasamāpanno divyābharaṇabhūṣitaḥ
divyayāna samārūḍhaḥ stūyamāno 'psarogaṇaiḥ /
tatkṣaṇād virajo bhūtvā svargaloke mahīyate
asya tīrthasya māhātmyān mucyate sarvapātakaiḥ /
nairantaryeṇa ṣaṇmāsāj jitakrodho jitendriyaḥ
snānaṃ yaḥ kurute tatra pūjayec ca maheśvaram /
pathikaḥ kāraṇād vāpi mlecchadeśe 'pi vā kvacit
yatra tatra mṛtaḥ so 'pi prāpnuyāc chivasannidhim /
snānaṃ dāna tapo homaḥ saṃyoge caiva parvaṇi
yad atra kriyate tasya puṇyasaṃkhyā na vidyate /
etat te me kṛtaṃ rājaṃs tripurīkṣetravarṇanam
śravaṇaṃ yasya rājendra daivatair api durlabham /
etac chrutvā mahārāja narmadākīrtanaṃ śubham
namaskṛtya varārohāṃ kāmikaṃ yānamāsthitaḥ /
viveśa nagarīṃ puṇyām ayodhyāṃ devanirmitām
mudā paramayā yukto yathā pūrvaṃ tathaiva saḥ /
etat te kīrtitaṃ rājan yathāvad anupūrvaśaḥ
śivena kathitaṃ pūrvaṃ skandasya tu mahātmanaḥ /
śravaṇāt kīrtanāt caiva śivaloke mahīyate
Original text: Skandapurāṇa: Revākhaṇḍa (RKS) · Edition: Giri, Oṅkārānanda (ed.) - atha bṛhat śrīnarmadāpurāṇam revākhaṇḍam (parivardhita tṛtīya saṃskaraṇa). Jñānasatra Prakāśana Nyāsa, Hośaṅgābāda: 1994. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0