Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skanda Purana · Chapter 8.6

8.6.60

adhyāyāḥ ५१ -

8.6.1

sanatkumāra uvāca
sukeśastu tato vyāsa pituḥ śrutvā sudīnavat

8.6.59

duḥkhita२ ścintayāmāsa jantunā tāṃ gatiṃ tadā३ // १ / /
५८ vidviṣṭaḥ
-
kha
.

8.6.6

...
stadā
-
kha
.

8.6.65

....
bhakṣyo
-
kha
.
/ ६१ tava putraka
-
ka
.
/ ६२ yathāgati
-
ka
.,
yathāmati
-
kha
.
/ ६३ bhaktaḥ
-
gha
.
/
६४ sarvayamyeḥ
-
kha
.

8.6.279

dhanyairviṃśasya
-
māyuṣyaṃ
-
kha
.
/ ६६ śrāvyaṃ
-
ka
.
kha
.
/ ६७ svargamicchatā
-
kha
.
/ ६८ sumatipradaṃ
-
gha
.
/ ६९ narakakīrtanaṃ samāptaṃ
-
gha
.
/
१ dīnavāk
-
ka
..
vān
-
kha
.
gha
.
/ २ dīnavat
-
ka
.
gha
.
/ ३ gaticintakaḥ
-
kha
.

8.6.4

cintayābhiparītātmā duḥkhena ca samāhataḥ

8.6.8

jantūnāṃ mokṣaṇopāyaṃ mūḍhacetā na jajñivān५ / / २/ /
cintāpannaḥ६ sa tu yadā pitṝm̐ stānnābhyabhāṣata

8.6.3

tadā te pitaraḥ sarve sukeśamidamūcire /

8.6.6

pitara ūcuḥ
atīva kiṃ cintayasi kutaścintā tavānagha /
īśvarasya sataḥ putra९ nedaṃ tava vidhīyate //४/ /
sukeśa uvāca
jantūnāṃ karmajaṃ kleśaṃ śrutvā yuṣmābhirīritam /
cintayāmi kathaṃ teṣāṃ mokṣopāyo bhavediti //५/ /
pitara ūcuḥ
anādṛtya kṣayaṃ१० putra mokṣasteṣāṃ na vidyate /
karmaṇaḥ svakṛtasyeha sa ca bhogāt kṣayo mataḥ

8.6.8

bhogaśca narakevaśyaṃ jantunā saṃ११ vidhīyate /
na ca te nārakāḥ१२ śakyā harttuṃ१३ karmakṣayaṃ vinā //७/ /
aśakyāḥ khalu ye hyarthā na tān prājñassamārabhet /
arṇavasya१४ prataraṇaṃ yathā tvāṃ mṛtyumṛcchati१५

8.6.17

sanatkumāra uvāca
evamuktaḥ sa१६ tejasvī pitṝm̐ stān hṝcchayāvṛtaḥ

8.6.9

uvāca praṇato bhūtvā māvamadhvaṃ१८ sutaṃ hi mām /

8.6.6

४ sarveṣāṃ karuṇātmanāṃ
-
kha
.,
samāhitaḥ
-
gha
.
/ ५ mūḍhacetā
-
ka
.,
kathaṃ syāditi niścayaṃ
-
kha
.,
ciṃtayāmāsa vai tadā
-
gha
.

8.6.10

cintayānaḥ
-
gha
.
/ ७ tadā
-
kha
.
/ ८ tānyu
(
nu
)
vāca pitṝn sa tu
(
sutaḥ
?) -
kha
.,
nābhyabhāṣata
-
ka
.
kha
.,.. .
ścāgatya bhāṣate
-
gha
.
/ ९ mahādevaprasādāddhi
-
kha
.

8.6.16

...
manādṛtya
-
gha
..
pāpakṣayaṃ vinā
-
kha
.
/ ११ sa
-
ka
.
kha
.
/ १२ narakāḥ
-
ka
.
gha
.
/ १३ hantuṃ
-
gha
.
/ १४ arṇavasyeva
-
kha
.
/ १५ tīramaprāpya naśyati
-
kha
.

8.6.280

...
śca
-
kha
.
/ १७ kṛpayā vṛtaḥ
-
gha
.
/ १८ māvamaṃsthā
-
ka
.
kha
.
gha
.

8.6.20

kā śaktirmama१९ tān jantūn balāt tārayituṃ śubhān

8.6.0

mahādevaprasādastān२१ tārayiṣyati२२ durgatīn२३ / /8.51.१

8.6.25

yūyaṃ yathaiva२४ tīrṇāḥ stha narakasthā vicetasaḥ

8.6.31

tathā te२६ jantavassarve tariṣyanti२७ na saṃśayaḥ / / ११ / /
sanatkumāra uvāca
tatastān sa tadā२८mantrya mahātmā gaṇanāyakaḥ /
saṃpraviśya samudrāmbho hyantarjalagatastadā२९ // १२ / /
jajāpa rudrān śuddhātmā niścalaḥ susamāhitaḥ /
japatastasya yogena yuktasya ca mahātmanaḥ //१ ३ / /
trailokyamakhilaṃ vyāsa३० tapasābhūt pratāpitam

8.6.14

tato devāstadā sarve pitāmahamathābruvan

8.6.15

kimidaṃ bhagavan sarve tapyāma vivaśā vayam /
kasyedaṃ tapaso vīryaṃ kasya yogoyamīdṛśaḥ

8.6.33

ka eṣa suraśārdūla tapastapyati३२ dāruṇam

8.6.6

yāvadevaṃ na dahati yāvannaiva na kupyate // १

8.6.18

tāvat sarvānabhiprāyān tasya saṃpādaya prabho /
sa evamukto३४ devaistairbhagavān devasattamaḥ३५ / /१७/ /
uvāca mā bhayaṃ vostu nāyaṃ kaścidasaṃmataḥ /
sa eṣa devadevasya३६ mahātmā३७ gaṇanāyakaḥ /

8.6.9

samudrāntarjalāsīno३८ rudrān japati yogavān /
na cāsya duṣṭobhiprāyo lokānprati mahābalāḥ३९ / /१

8.6.21

१९ kā gatirmama
-
kha
.
/ २० pitaḥ
-
gha
.

8.6.23

...
prasādāttān
-
ka
.,
prasādāttāṃ
-
gha
.
/ २२ nāśayiṣyati
-
gha nāśayiṣyāmi
-
ka
.
gha
.

8.6.29

durgatim
-
gha
.
/ २४ tathaiva
-
ka
.
/ २५ pitāmahāḥ
-
kha
.
/ २६ tathaiva
-
gha
.
/ २७ bhaviṣyānti
-
gha
.
/ २८ pitaro
-
kha
.

8.6.32

?. .
stathā
-
ka / ३० sarvaṃ
-
ka
.
/ ३१ pradhūpita i
(
mi
)
vābhavat
-
kha
.

8.6.281

.?.
stapa
-
ka
.,
stapasyati
-
kha
.
/ ३३ sudāruṇam
-
kha
.
/ ३४ evamuktaḥ saḥ
-
gha / ३५ kamalāsanaḥ
-
kha / ३६ eṣa devasya
rudrasya
-
ka gha / ३७ sukeśo
-
kha
.
/ ३८ rjale samyak
-
kha
.
/ ३९ paripūrṇorthaḥ sarveṣāṃ karuṇātmakaḥ
-
kha
.

8.6.8.51.20

nārakāneva narakāduddhartumabhimanyate /
tad४० yūyaṃ yadi४१ manyadhve४२ gatvā rudraṃ praṇamya ca

8.6.21

arthayāmosya devasya kriyatāmīpsito varaḥ /
evamastviti te sarve brahmaṇā saha saṃgatāḥ

8.6.22

gatā mandaramavyagrā४३ nandinā saṃpraveśitāḥ /
te dṛṣṭavā devamīśānaṃ stutvedamabruvan४४ vibhum४५

8.6.23

sukeśo bhagavan tubhyaṃ vallabho gaṇanāyakaḥ /
kāruṇyaṃ४६ prāṇināṃ kṛtvā tapastapyati duścaram /

8.6.24

tasya kāmaṃ sakāmaṃ४७ tvaṃ kuruṣva bhuvaneśvara /
teṣāṃ vijñaptimākarṇya devadevastato४८ bhavaḥ

8.6.50

brahmādyaiḥ sahitobhyāgāt४९ sukeśasya tadāntikam

8.6.25

samudrastatra ye cānye५१ munayaḥ५२ śaṃsitavratāḥ

8.6.26

ardhyamādāya śataśo५३ nemuḥ śaṅkaramāgatam /
tamasau gaṇapaśreṣṭhaṃ devadeva idaṃ vacaḥ /

8.6.27

provāca madhuraṃ vyāsa manaḥśrotrasukhāvaham /
vatsottiṣṭha sukeśa tvaṃ prārthayasva yathepsitam

8.6.28

sarvaṃ tat५४ saṃpradāsyāmi tvaṃ hi५५ nandisamo mama /
tataḥ sukeśa utthāya stutvā ca५६ vṛṣabhadhvajam

8.6.57

praṇipatya punarvavre kāmaṃ pūrvasamīhitam

8.6.29

narakeṣu narā deva yātyante pāpakāriṇaḥ५८

8.6.60

teṣāmupari५९ ceto me duḥkhenārditamīśvara

8.6.0

te yathā pratimucyante sarva eva jagatprabhoḥ६१ / /8.51.३

8.6.41

.
te
-
ka
.

8.6.42

..
.
mabhi
-
kha
.

8.6.44

manyadhvaṃ
-
ka
.
kha
.
gha
.
/ ४३ mandiramavyagrā
-
ka
.

8.6.48

.. .
tvaivamabruvan
-
gha / ४५ ciram
-
gha
.
/ ४६ karuṇāṃ
-
kha
.
/
४७ sakāma
-
ka
.,
prakāma
-
kha
.

8.6.282

..
sadā
-
ka
.
/ ४९ hyāgāt
-
kha
.
/ ५० mahātmanāḥ
(
naḥ
)
-
ka
.
/ ५१ samudrā
-
ka
,
samudro munibhissārdhaṃ
-
kha
.
/ ५२ yatra ye
-
kha / ५३ satataṃ
-
ka
.
/ ५४ tatsarvaṃ
-
gha
.,
sarva hi tvat
-
kha / ५५ tu
-
kha
.
/
५६ taṃ
-
ka / ५७ tanniṣpatti na saṃśayaḥ
-
ka
.
/ ५८ svena karmaṇā
-
kha
,
pāpakarmiṇaḥ
-
gha
.
/ ५९ teṣāmarthe
-
va
.
/ ६० me cintā kṛpayā parameśvara
-
kha
,
mano medya
-
gha
.
/
६१ suduḥkhitāḥ
-
kha

8.6.62

tathā kuru mamādyaiva vara eṣa mayārthitaḥ

8.6.1

ye cādhunā narā deva yātyante narakeṣu vai //३

8.6.63

teṣāntu pratimokṣārthaṃ yācehaṃ tvāṃ sureśvara

8.6.32

tatastadarthitaṃ६४ devaḥ prayacchannidamabravīt

8.6.3

evaṃ bhavatu te vatsa muktā६५ nārakiṇo narāḥ /
anayāpi ca bhaktyā tvaṃ kāruṇyena ca vallabhaḥ६६ / /३

8.6.34

sutarāṃ bhava nirvyagraḥ paramaiśvaryasaṃyutaḥ /
tataste nārakāḥ sarve६७ vimānāni samāśritāḥ

8.6.71

devadevaṃ tatobhyetya sukeśañca praṇemire /
tamuvāca punardevaḥ sukeśaṃ gaṇanāyakam // ३५/ /
yo hi६८ tārayate jantūnāpadaḥ६९ kām̐ścideva tu /
teṣāṃ dharmapitā bhūtvā saṃsāraṃ na sa paśyati७० //३ ६/ /
manasāpi hi yaḥ prāṇī kleśājjantūnsadecchati

8.6.8.51.40

vimoktuṃ७२ sopi dharmātmā sarvaduḥkhaiḥ pramucyate //३७/ /
yaścopārjya svayaṃ dharmaṃ jantubhyaḥ saṃprayacchati /
sukhārthaṃ sopi sarvebhyo७३ duḥkhebhyaḥ७४ saṃpramucyate७५ //३८/ /
sa tvaṃ pareṇa yogena aiśvaryeṇa ca saṃyutaḥ /
jantūnāṃ tāraṇe yuktastvayānyaḥ kaḥ samo७६ bhuvi //३९/ /
sukeśa uvāca
bhagavan tvatprasādānme sarvametad bhaviṣyati /
śaktirmama kuto deva tvayaivaitat kṛtaṃ vibho

8.6.64

६२ vṛtaḥ
-
gha
.
/ ६३ yācayeyaṃ
-
ka
.
gha
.,
yācayeyantvatsakāśataḥ
-
kha
.

8.6.65

stuṣṭastadārthitaṃ
-
kha
.

8.6.70

yuktā
-
ka
.
/ ६६ satvānāṃ karuṇāya ca
-
kha
.
/ ६७ satvā
-
gha
.,
satvā muktā yātanasaṃsthitāḥ
-
kha
.
/ ६८ me
(
yo
)
pi
-
ka
.
/ ६९ jantūnāpadaṃ
-
ka
. .
dā
-
kha
,..
pādaṃ
-
gha
.

8.6.283

prayacchati
-
kha gha
.
/ ७१ samuddharet
-
gha
.
/ ७२ vimuktaḥ
-
gha
.
/ ७३ dharmātmā
-
kha / ७४ sarvaduḥkhai
,.. -
kha / ७५ saṃprayujyate
-
gha
.
/ ७६ naraḥ
-
kha
.,
bhavet
-
gha
.

8.6.41

da
(
na
?)
cānyadasti karttavyaṃ७७ kṛtyaṃ७८ yanme manogatam /
tavāsmi kiṅkaro dāso nāścaryaṃ yanmamedṛśam७९ /

8.6.42

sanatkumāra uvāca
tataḥ sa bhagavān devo visṛjya gaṇanāyakam /
abhyagāt mandaraṃ८० vyāsa vṛtaḥ sarvāmaraistadā

8.6.43

devā api vimānasthān८१ nārakān vīkṣya sarvaśaḥ /
śāntaṃ ca jagato duḥkhaṃ dṛṣṭvā jagmuryathāgatam

8.6.1

ya imaṃ nārakottāraṃ śṛṇuyādvā paṭheta vā /
sa duḥkhaṃ samanuprāpya८२ nāvasīdati karhicit / /४४/ /
etadyogavidhānasarvasamayaṃ८३ śrutvā naro nityaśaḥ
pāpātmāpi sunirghṛṇaṃ pratibhayaṃ nābhyeti pāpāśrayam /
kintvetad ya ihābhyupetya satataṃ śaucānvitaḥ śrāvayet
devabrahmaṇavaidyasaṃsadi dṛḍhaṃ bhaktaḥ८४ sadā śaṅkaram८५ //४५/ /
iti skandapurāṇe nārakīyamokṣaṇe८६ ekapaṃcāśodhyāyaḥ
vyāsa uvāca
ke punastaṃ na gacchanti narakaṃ śubhakarmiṇaḥ /
pāpeṣvapi ratā brahmannetadicchāmi veditum /

8.6.83

tathā strīṇāṃ ca kā yuktā gatiḥ paramikā śubhā /
kena karmavipākena etadicchāmi veditum / /२/ /
७७ kartā māṃ
-
kha
.
/ ७८ kṛtaṃ
-
kha
.
/ ७९ nāścaryāya mamedṛśam
-
kha
.
/ ८० mandiraṃ
-
gha
.
/ ८१ vimānasthā
-
kha
.
gha
.
/ ८२ mahadaprāpya
-
gha
.

8.6.86

...
mabhayaṃ
-
kha
.
/ ८४ bhaktyā
-
kha
.
/ ८५ śaṅkareti
-
kha
.

8.6.1

sukeśamāhātmyaṃ
-
gha
.

8.6.2

...
bhiratāḥ pāpe
-
ka
.
kha
,...
ṣu niratā
-
gha
.

8.6.284

..
ścaiva
-
ka
.,
deva
-
kha
.
/
.

8.6.4

sanatkumāra uvāca
na gacchanti narā yena३ narakaṃ taṃ suduḥkhitāḥ

8.6.3

pāpakarmaṇyapi ratā५stānimān६ śṛṇu mānada७ /

8.6.9

nāgnicinnarakaṃ yāti na trisūtrī८ na govratī

8.6.12

nāśvamedhena yo yaṣṭā१० go sahasraprado na ca११ / /४/ /
na ca svādhyāyanityo yo rudrajāpī ca yo dvijaḥ

8.6.16

brāhmaṇān१३ tārayedyaśca१४ āpado maraṇāntikāt / /५ / /
brāhmaṇaṃ१५ vyādhitaṃ dīnamanāthaṃ duḥkhapīḍitam

8.6.7

śuśrūṣedyāvadetena yukto dharmeṇa mānavaḥ१७ //६ / /
brāhmaṇaṃ vāsayedyastu gṛhavāsaparicchadaiḥ /
niḥsvaṃ svādhyāyasaṃpannaṃ narakaṃ na sa paśyati

8.6.9

tathā gāñcaiva saṃmagnāṃ१८ patitāṃ śaktivarjitām /
saṃrakṣati ca yuktātmā sa ca taṃ naiva gacchati / /८/ /
maheśaṃ yaśca bhāvena parameṇa samādhinā /
bhaktyā१९ samarcayennityaṃ sa ca taṃ२० naiva gacchati /

8.6.21

itareṣāṃ tu saṃsāro bhavatyeva na saṃśayaḥ /
brāhmaṇāstaṃ na gacchanti vedavedāṅgapāragāḥ / / 8.52.१० / /
ṣaṭkarmaniratā vyāsa ātmadharmavyavasthitāḥ

8.6.1

tapaḥśaucasamāyuktā dayāvanto dṛḍhavratāḥ२२ / /१

8.6.13

pratigrahanivṛttāśca īśabhaktāśca ye dvijāḥ /
kṣatriyā ye ca rakṣārthaṃ prajānāṃ२३ nityamudyatāḥ // १ २/ /
tyajanti samare prāṇān na te narakagāminaḥ /
vaiśyā vārtāsamāyuktā२४ nyāyadharmavyavasthitāḥ /

8.6.5

३ tu bhūtāni
-
gha
.
/ ४ suduḥkhita
-
gha

8.6.6

.
bhiratā
-
kha
.
viratā
-
gha

8.6.13

nimān
gha
.
/ ७ mahāmate
gha
.
/
८ na saputro
-
kha
,
na saputrī
. -
gha
.
/ ९ gopradī
-
gha
.
/ १० yena yaṣṭośvamedhena
-
kha
.
/ ११ gopālanarataśca yaḥ
-
gha
.
/ १२ naraḥ
-
ka
.

8.6.285

brāhmaṇaṃ
-
ka
.
gha
.
/ १४ yastu
-
gha
.
/
१५ tameva
-
ka
.,
tamevaṃ vādinaṃ
-
gha
१६ na karmaṇyaṃ tathaiva ca
-
ka
.
gha / १७ muktaḥ syādiha mānavaḥ
- -
kha
.
/ १८ saṃbhagnāṃ
ka
.
kha
.
/ १९ bhaktaḥ
-
ka
.
gha
.
/ २० tān
-
gha / २१ śānta
(
ā
)
dānta
(
ā
)
jitendriyāḥ
-
kha
.
/ २२ hyalolu
(
pāḥ
) -
kha
.
/ २३ prajāyā
-
gha
.
/ २४ svavṛttisaṃyuktā
-
gha
.

8.6.26

yeṣāṃ vṛttiravicchinnā२५ devabrāhmaṇapūjakāḥ

8.6.14

narakaṃ te na paśyanti svargagāste prakīrtitāḥ२७ /

8.6.6

bhaktā varṇatrayaṃ२८ ye ca śūdrā darpavivarjitāḥ /
brāhmaṇāṃśca viśeṣeṇa nityaṃ ye samupāsate२९ //१ ५/ /
te na३० paśyanti narakaṃ३१ sugatiñca३२ mṛtā yayuḥ /
caturṣvapi ca varṇeṣu manujā bhāvataḥ३३ śivam / /१

8.6.17

śarvārpitakriyāvasthā३४ bhaktā nityamanuvratāḥ /
na te prayānti narakaṃ prāpnuvanti parāṃ gatim

8.6.18

prāsādaṃ caiva ye kṛtvā devadevamupāsate /
anyānapi pitṝm̐ste tu narakāduddharantyuta

8.6.19

khanitāḥ puṣkariṇyo yaistaḍāgāni hradāni ca /
ropitā vṛkṣaṣaṇḍāśca३५ tepi tān३६ na prayānti३७ hi /

8.6.21

paritrāṇaṃ dvijātīnāmanyeṣāṃ caiva duḥkhinām /
nityaṃ prakurvate ye ca tepi tān३८ na vrajanti hi //8.52.२० / /
akrodhanāśca ye nityaṃ devabrāhmaṇapūjakāḥ /
nityaṃ dānaratāścaiva३९ na te gacchantyadhogatim

8.6.40

satyābhidhānasaṃyuktā duṣṭārambhavivarjitāḥ

8.6.22

svadharmācārasaṃyuktāḥ४१ paśyanti narakaṃ na te

8.6.43

liṅgārcanaratastasmāt४२ sarvasmāt parimucyate /
dhyānī ta sarvadā yo vai gaṇāñjapati vā śuciḥ / /२३ / /
yogī tu

8.6.26

sarsa
(
rva
?)
pāpāni
kurvannapi na lipyate /
strīṇāṃ tu paramo devaḥ patirbhavati sarvadā //२४/ /
२५ satataṃ na vyavacchinnā
-
kha
.

8.6.28

..
pūjane
-
ka
.
gha / २७ goptā gobrāhmaṇasya ca
-
kha
.

8.6.32

...
varṇatraye
-
kha
.
/ २९ ye
nityamupasevate
-
ka
.
/ ३० na te
-
kha
.
/ ३१ narakān
-
ka
.,
narakānāgatiñca
-
gha
.

8.6.35

.. .
ravā
-
gha
.,
khananti
-
kha
.
/
etadanantaraṃ
-
trisaṃdhyaṃ satataṃ bhaktyā iti me vrata
-
māsthitā
,
brāhmaṇā ye na paśyanti
(?)
narakaṃ na sa gacchati
,
iti pāṭhādhikaḥ kha
.
pustake / ३३ puṇyaśca
-
ka
.
kha
.,
puṇyo ye
(?)
/ ३४ tāni
-
ka
.,
śarvārpitāni ca
puṣpāṇi
-
gha
.

8.6.36

...
ni
-
kha
.

8.6.286

.
.
ni
-
ka
.,
tatra
--
kha
.
/ ३७ na yānti
-
ka
.
kha
.,
na vrajanti
-
gha
.
/ ३८ taṃ
-
kha
.
/ ३९ ye ca
-
gha
.
/
४० duṣṭatā
-
ka
.,
ye narā dharmaśīlinaḥ
-
gha
.
/ ४१ svadharmakaraṇe śaktā
-
ka
.
gha
.
/ ४२ nityaṃ
liṅgārcanarataḥ
-
kha
.
/ ४३ yogajñaḥ
-
kha
.

8.6.44

tasmānnānyaṃ

8.6.46

prapaśyanti yāḥ kāści४५ddharmacintikāḥ

8.6.26

karmaṇā manasā vācā yad dadāti४७ juhoti vā // २५/ /
parityajya patiṃ nārī na tasya phalamaśnute /
patiśuśrūṣaṇe raktā manovākkāyakarmabhiḥ४८

8.6.50

patau४९ mṛtepi manasā nānyamicchati yā naram

8.6.27

karoti puṇyaṃ yaccāpi patyuḥ sarvaṃ५१ prayacchati /
sā nārī narakān sarvān manasāpi na gacchati५२ /

8.6.54

saṃsāraṃ naiva sā ghoraṃ५३ sarvaṃ saṃpratipadyate

8.6.28

anyāsāṃ tu na saṃdeho narakaṃ prati suvrata५५

8.6.29

sanatkumāra uvāca
sukeśaṃ tvanugṛhyaivaṃ devopi vṛṣavāhanaḥ /
-
- - - - - - -
kāṣṭhakūṭāśramaṃ gataḥ /
anujagrāha taṃ vipraṃ kāṣṭhakūṭaṃ tapodhanam

8.6.0

vyāsa uvāca
kiṃ tapastasya bhagavan brāhmaṇasya mahātmanaḥ /
kiyatā caiva kālena varaṃ lebhe maheśvarāt //8.52.३

8.6.1

kasya putraḥ kasya naptā kinnāmā sa ca sattamaḥ /
etadicchāmi kathitaṃ bhagavan vistarācchubham५६ //३

8.6.58

sanatkumāra uvāca
gautamasyānvaye५७ vipro nāmnā kṛṣṇa iti prabhuḥ

8.6.3

tasya putrobhavat khyāto bhūmanyuriti nāmataḥ //३ २ / /
tasya patnyabhavat subhrū rātreyī nāmato yaśāḥ /
sa kadācit kṛtodvāho bhūmanyurnnāma gautamaḥ / /३

8.6.45

...
vanyat
-
ka
.

8.6.51

ye kecid
-
ka
.
kha
.
/ ४६ cintakāḥ
-
ka
.
kha
.
gha
.
/ ७ karoti
. -
gha
.
/ ४८ trividhenāpi karmaṇā
-
ka
.
gha
.
/ ४९ patyau
(?)
/ ५० na cānyaṃ sevate patiṃ
-
gha

8.6.56

kṛtvā puṇyāni sarvāṇi phalaṃ patyuḥ
... -
kha
.
/ ५२ na paśyati
-
kha
.
/ ५३ ghorān
-
kha
.
/ ५४ na
pratipadyate
-
kha / ५५ pratipadyate
-
gha
.

8.6.287

?.?
vṛtaṃ
-
gha
.
/ ५७ gotamasyānujo
-
gha
.
/ ५८ prabho
-
gha
.

8.6.5

nāvindata sutaṃ tasyāṃ jarayā cābhisaṃvṛtaḥ /
sa bhāryāmāha duḥkhārta idaṃ vacanakovidaḥ //३४/ /
putreṇecchanti lokāṃśca anṛṇāśca bhavantyuta /
jarāṃ parigata५९ ścāhaṃ na ca me dṛśyate sutaḥ // ३

8.6.36

sā tvaṃ kañcit६० sagotraṃ me anujñātā mayā śubhe /
abhipadyasva६१ putrārthaṃ yāce tvāṃ६२ prāñjalirnnataḥ

8.6.63

suyaśovāca

8.6.37

na mayā śrutametatte tathā noktaṃ tvayānagha /
mādṛśī kathametaddhi manasāpyabhicintayet

8.6.38

atrīṇāntu kule jātā gautamaṃ kulamāgatā /
madvidhā kathametaddhi kuryāt sadbhirvigarhitam

8.6.9

tapasā dhanamanvicchejjīvitāni sukhāni ca /
putrān kulañca lokāṃśca tapaḥ kuru mahāmune //३

8.6.65

tapasā६४ hi suto

8.6.8.52.40

labdhaḥ śaktinā sa parāśaraḥ /
aurvaśca tapasā svena cyavanena mahāmuniḥ

8.6.42

vasiṣṭhena kapiñjalyāmindrapramatireva ca /
śilādojanayaccaiva tapasā nandinaṃ sutam //४१ / /
tathā bhavānapi tapaḥ karotu susamādhinā /
lapsyase tvaṃ sutaṃ śreṣṭhaṃ mahāyogabalānvitam

8.6.43

māṃ hi dṛṣṭvā purā prāha atrirbrahmasutaḥ svayam /
satputriṇī६६ bhavitrīyaṃ na mithyā tad bhaviṣyati /

8.6.67

taposti mayi yatkiñcit tvatprasādāt samarjitam

8.6.44

tena svena ca saṃyukto rudramārādhaya prabho६८ /

8.6.288

५९ jarā
-
ka
.,
jarāpariṇataḥ
-
kha
.
/ ६० kiñcit
-
ka
.
/ ६१ manyasva
-
ka
.
/ ६२ ye tvaṃ
-
ka
.
/ ६३ yaśovāca
-
ka
.,
ātreyyuvāca
-
kha / ६४ tapaso
-
ka
.
/
६५ sutā
-
ka
.
/ ६६ suputriṇī
-
kha
.
/ ६७ samārjitam
-
ka
.
kha
.
/ ६८ prabho
-
ka

8.6.45

sanatkumāra uvāca
evamuktassa६९ tejasvī hriyā७० paramayā yutaḥ /
tayaivaṃ७१ samanujñāto rudraṃ śaraṇamīyivān७२

8.6.46

tvaritaṃ sa७३ ca samāgamya७४ narmadāṃ harṣasaṃyutaḥ /
tasyāstīre७५ samudviśya७६ tasthau vāyvāśanaḥ७७ samāḥ

8.6.78

sa tu naivābhavadvipraḥ kṛtārthastena karmaṇā /
tatassa duḥkhito

8.6.47

bhūyaḥ prāṇāyāmena tasthivān

8.6.48

varṣamekaṃ tato devastamuvāca tadā vibhuḥ /
kimevaṃ kliśyase vipra na tavāsti sutaḥ kvacit

8.6.49

vyarthasteyaṃ śca
(
śra
?)
mastāvannāsti
putrastavānagha /
sa evamukto nirviṇṇo७९ nirāśaḥ putrajanmani८० /

8.6.8.52.50

cintayāmāsa maraṇaṃ na gantuṃ svaṃ gṛhaṃ८१ prati
sa kāṣṭhakūṭaṃ saṃbhṛtya gṛhītvāgniṃ suduḥkhitaḥ८२

8.6.83

vilapya bahuduḥkhārtta ātmānaṃ dagdhumaicchata

8.6.51

tasya rudra८४ stamālakṣya८५ vyavasāyaṃ suduṣkaram

8.6.86

putra putreti gambhīramadṛśya idamabravīt

8.6.52

putraste bhavitā gaccha mā caivaṃ८७ sāhasaṃ kṛthāḥ

8.6.53

kāṣṭhakūṭeti nāmnā ca८८ bhaviṣyati sa te sutaḥ /
atha hṛṣṭamanā vipro gatvā patnyāṃ८९ mahātapāḥ

8.6.54

utpādayāmāsa sutaṃ९० kāṣṭhakūṭaṃ mahāmunim /
saṃskṛtasya tu kālena tasya buddhirabhūt tataḥ९१

8.6.72

...
śca
-
kha
.
/ ७० kri
(
śriyā
)? -
kha
.
/
७१ tathaiva
-
ka
.
kha
.

8.6.76

..
meyivān
-
ka
.
kha / ७३ tu
-
kha
.
/ ७४ samāgatya
-
kha
.
/ ७५ tasyāstaṭe
-
kha
.

8.6.79

samuddiśya
-
ka
.
kha
.
/ ७७ vāyyā
-
śanaḥ
-
ka
.
/ ७८ tatassuduḥkhito
?

8.6.82

...
viprarṣi
-
kha / ८० putramātnaḥ
-
kha
.
/ ८१ svagṛhaṃ
-
gha
..
svāṃ
(
n gṛhān
?) -
ka
.
kha
.

8.6.83

...
ñva duḥkhitaḥ
-
ka kha gha
.

8.6.85

...
micchati
-
dha
.
/ ८४ vajraḥ
-
gha
.

8.6.89

...
ssamālakṣya
-
kha
.
/ ८६ cābhāṣyavacanaṃ cedamabravīta
, -
gha
.
/ ८७ mā ca tvaṃ
-
ka gha
.,
maivaṃ tvaṃ
-
kha
.
/ ८८ vai
-
gha
.

8.6.289

patnīṃ
-
gha
.
/ ९० putraṃ
-
gha
.
/ ९१ parā
-
gha
.

8.6.55

aśaktoyaṃ vṛddhabhāvānmāmadhyāpayituṃ९२ pitā /
tasmād yāsyāmi cāmatrya९३ pitaraṃ vedakāraṇāt

8.6.95

sa gatvā mātaraṃ vipraḥ pitarañca mahāyaśāḥ /
praṇamya śirasā samyagidaṃ९४ vacanamabravīt / /५६/ /
suto yuvābhyāṃ jātohaṃ dharmahetorna kāmataḥ

8.6.58

āvāṃ९६ tārayitā cāyaṃ९७ tathaiva ca pitāmahān / /५७/ /
santatatiścāpyavicchinnā bhaviṣyati na saṃśayaḥ /
iṣṭām̐śca lokān prāpsyāva suputreṇeti९८ sarvathā

8.6.59

pitṝṇāñcānṛṇo syāva ityabhīṣṭosmi vāṃ sutaḥ /
sohaṃ dharmeṣvakuśalaḥ९९ śrutismṛtibahiṣkṛtaḥ /

8.6.1

karttājñānena१०० tatkarma pitaro yena duḥkhitāḥ /
bhavāṃśca niraye magna१०१ ściraṃ vatsyati१०२ duṣṭavat //8.52.६० / /
bhavānnādhyāpane१०३ śaktaḥ sthaviratvād१०४ dine dine /
putrasnehācca kāryācca१०५ na samyag dhārayiṣyāsi१०६ //६

8.6.108

iyaṃ१०७ ca jananī nityamekaputroyamityuta

8.6.62

tvayā samyak praśāsyantaṃ naiva māmanumaṃsyate /

8.6.64

sohamanyaṃ tapo nityaṃ niranukrośameva ca /
ācāryaṃ matisaṃpannaṃ१०९ saṃśrayāmīti me matiḥ / /६३ / /
na cāpi tad११० vyavasyāmi yuvayornāsti kaścana /
kuryādyaḥ pādayornityaṃ śuśrūṣāmiti cintayan१११

8.6.114

na ca nākhyeyametad११२ vāṃ mayā cintā kṛtā११३ śubham

8.6.65

aśubhaṃ vāpi yatkiṃcidyuvāṃ mama gatiḥ parā /

8.6.93

९२ mamādhyāpayituṃ
-
ka
.
gha
.

8.6.1

yāsyehamāmantrya
-
gha
.
/ ९४ pādau
ida
-
kha
.
/ ९५ pā
(
prā
)
rthita
-
ścaiva kāmataḥ
-
gha
.
/ ९६ yuvāṃ
-
gha
.
/ ९७ cāhaṃ
-
gha
.
/
९८ suputreṇaiva
-
gha / ९९ dharmeṣu kuśalaḥ
-
gha
.
१०० kartuṃ jāne na
-
gha
.,
sa jñānairvirahitaḥ
-
kha / १०१ dukhaṃ
-
kha
.
/ १०२ vatsyāma
-
kha
.

8.6.105

.
३ na dhyāpane
-
gha / १०४ sthaviraśca
-
kha

8.6.109

...
dahāryaśca
-
kha
.
/ १०६ vārayiṣyasi
-
gha
.
/ १०७ ida
-
ka
.
kha
.
/ १०८ nityaṃ mamaikaḥ putra ityuta
-
gha

8.6.290

...
ryamabhisampannaṃ
-
gha
.
/ ११० taṃ
-
ka
.
kha
.
/ १११ cintayā
-
gha
.
/ ११२ vacanākhyeyametad
-
gha
.
/ ११३ kathaṃ
-
kha
.,
kṛtaṃ
-
gha
.
/ ११४ śubhā
-
ka
.

8.6.66

evamuktau tu pitarau putreṇa sumahātmanā /
aśrupūrṇekṣaṇau११५ sthitvā११६ muhūrtamidamūcatuḥ /
āghrāyāliṅgya११७ saṃmṛjya११८ snehāt priyasutau११९ tadā

8.6.120

bhūmanyuruvāca
śuśrūṣā dvividhā putra pitṝṇāṃ dharmasaṃmitā

8.6.67

yā kartavyā prayatnena sutena sumahātmanā

8.6.124

aihikī cāṅgaśuśrūṣā yā paratra ca dharmadā /
yayā taranti pitaraḥ kāmām̐ścāpnuvatekṣayān /
tatraihikaṃ na no१२१ hīṣṭaṃ१२२ yathā hyāmuṣmikaṃ hitam१२३ // ६८/ /
tasmādāmuṣmikaṃ karma yad bhavettat samācara

8.6.125

gacchādhīṣva śrutiñcaiva smṛtiñcaiva sukarmaṇām // ६९/ /
suyaśovāca

8.6.127

yathā१२६ teyaṃ pitā putra bravīti viditātmavān

8.6.132

tathā kuru yathā devo varadaste१२८ bhaved१२९ bhavaḥ / /8.52.७० / /
udareṇa१३० mayā duḥkhaṃ१३१ dhāritastvaṃ mahāmate

8.6.71

tathā ca bahubhiḥ kleśairllabdhaḥ sarvārthasiddhaye

8.6.134

pitrā ca tapasogreṇa prāṇām̐styaktvātidustyajān /
mahādevād bhavām̐llavdhastasya१३३ yuktaṃ samācara / /७२/ /
yathā tuṣṭo tvayā putra jīvau jīvena saṃgatau

8.6.119

āvāmubhāvapi syāva१३५ tathā samyak samācara१३६ //७३ / /
११५ sāśrupūrṇekṣaṇau
-
ka kha / ११६ dīnau
-
gha
.
/ ११७ āghrāyyāliṅgya
-
ka
.,
ādhyāyyā
. -
kha
.
/
११८ saṃmārjya
-
ka
.
kha
.

8.6.122

...
sutaṃ
-
kha
/ itaḥ paraṃ
- ``
tathā kuru yaśo nityaṃ yena nau duḥkhamāptavān
iti pāṭhodhiko gha pustake / १२० dharmasaṃhitā
-
ka
.
kha / १२१ na me
-
kha
.

8.6.133

...
bhīṣṭaṃ
(?)
/ १२३ kṛtaṃ
-
kha
-
/
१२४ samācareta
-
ka
.
/ १२५ māto
..
-
gha
.
/ १२६ atha
-
gha
.
/ १२७ viditārthavān
-
gha
.
/ १२८ vadate
-
na
.
/
१२९ bhavo
-
kha
,
yamuktavān
-
ka
.,
karuṇātmavān
-
gha
.
/ १३० sudāruṇaṃ
-
gha
.
/ १३१ duḥkhād
-
gha
.
/ १३२ mahāmune
-
gha
.

8.6.291

tapastasmād
-
gha
.
/ १३४ saṃyutau
-
ka
.
/ १३५ āvāṃ naiva mariṣyāva
-
gha
.,...
syātāṃ
-
ka
/ १३६ tvamācareḥ
-
kha
.

8.6.74

sanatkumāra uvāca
tatastābhyāmanujñāta āghrātaścaiva mūrdhani /
pradakṣiṇamupāvṛtya jagāma sa kṛtātmavān१३७ /

8.6.75

sa jagāma१३८ tadā tābhyāṃ visṛṣṭaścyavanaṃ१३९ prati /
ṛgyajurbhyāmivotsṛṣṭā svāhutirvaruṇaṃ prati

8.6.143

sa tamāsādya tuṣṭena tenāsau saphalaḥ१४० kṛtaḥ /
bhāgadheyamiva prāpya devairmantraḥ purassaraḥ१४१ //७६/ /
atha putre gate tasmin pitā diṣṭānta१४२ mīyivān

8.6.145

kāṣṭhakūṭastatobhyetya kṛtavidyaḥ sudhārmikaḥ / /७७/ /
apaśyanmātaraṃ dīnāṃ vitoyāmiva१४४ padminīm

8.6.147

somahīnāmiva१४६ niśāmājñāhīnāmiva śriyam

8.6.78

rudatīmaśrupūrṇākṣīṃ१४८ vilapantīṃ suduḥkhitām

8.6.149

kāṣṭhakūṭastu tāṃ dṛṣṭavā duḥkhena samabhiplutām

8.6.151

jayaṃta१५० iva paulomīṃ śakre naṣṭebravīdidam / /७९ / /
kāṣṭhakūṭa uvāca
śrutaṃ mayedaṃ prāgeva kṛtaṃ caivordhvadehikam

8.6.8.52.80

mā śoke mana ādhatsva eṣa dharmaḥ sanātanaḥ /

8.6.155

devānāñca ṛṣīṇāṃ ca yogināñca mahātmanām /
martyānāṃ kiṃ punarmātarmā१५२ śuca१५३ staṃ tapodhanam१५४ / /८१ / /
ahaṃ tenātmanātmā vai

8.6.82

sṛṣṭaḥ१५६ svenaiva१५७ tejasā /
paśya māṃ kṛtakṛtyaṃ tvaṃ gāyatrīvātmanaḥ sutam /

8.6.143

१३७ sukṛtātmavān
-
ka
.
kha
.,
sa
kṛtārthavān
-
gha
.
/ १३८ ājagāma
-
kha
.
/ १३९ viśiṣṭaścārcanaṃ
-
gha
.
/ १४० phaladaḥ
-
kha
.
/ १४१ mantrapurassaraḥ
-
ka
.
kha
.
gha
.
/ १४२ kālena
-
ka
.
gha
.

8.6.145

meyivān
-
kha
,
saṃyukta
-
ka
,
saṃmṛta
-
gha
.
/ १४४ nistoyāmiva
-
gha
.,
nāmato
-
kha
.

8.6.148

pakṣiṇīm
-
gha / १४६ candrahīnāmiva
-
kha
.
/ १४७ yajñahīnamapāśramam
-
gha
,
priyāṃ
-
ka
.,
priye
-
kha
.

8.6.292

sāśru
-
pūrṇākṣīṃ
-
ka
.
kha
.
gha
.
/ १४९ plutaḥ
-
gha
.
/ १५० yajaṃta
-
kha
.
/ १५१ kṛtā caivodakakriyā
-
ka
.
kha / १५२ kimu tan mātarmā
- -
kha
.
/ १५३ mā ruda
-
ka
.,
mā rodī
-
gha
.
/ १५४ tapodhane
-
ka
.
/ १५५ sṛṣṭaḥ
-
kha
,
bhāvaḥ
-
ca
.
/ १५६ svena
-
kha
.
/
१५७ tenaiva
-
kha
.

8.6.83

vedāḥ sarve mayādhītāḥ sāṅgopāṅgāssavistarāḥ /
tathopavedāssarve ca१५८ adhyātmañcaiva kṛtsnaśaḥ

8.6.84

yatkiṃcit puruṣairjñeyaṃ tatsarvaṃ jñānameva ca /
śrotavyaṃ ca śrutaṃ sarvamupāstāścāpi१५९ yoginaḥ

8.6.168

anenāpi१६० prakarṣeṇa hṛṣyamāṇā mudānvitā /
māṃ pālaya mahāsatve gāyatrīva sadā kratum / /८५/ /
sanatkumāra uvāca
śrutvā tasya vaca१६१ stastadvai१६२ mātā१६३ tathyaṃ१६४ mahātmanaḥ /
bhūyastareṇa१६५ duḥkhena१६६ rudatī१६७ tamuvāca ha //८६ / /
suyaśovāca

8.6.87

putra naitaddhi duḥkhaṃ me mṛtaḥ sa iti१६९ saṃmataḥ /
sarveṣāṃ prāṇināmetadvihitaṃ martyadharmiṇām /

8.6.89

sa cāpi kṛtakṛtyaśca mahātmā tapasānvitaḥ /
na tasya१७० śocyamasmābhiriha kiñciddhi१७१ vidyate //८८/ /
ātmānaṃ putra śocāmi yāhaṃ tena vinā kṛtā /
tamevānu mṛtā nāsmi tavāgamanakāṃkṣiṇī

8.6.173

nārthā na bhogasvajanā na putrā naiva१७२ bāndhavāḥ /
yoṣitāṃ

8.6.176

tatra tiṣṭhanti patiryatrāvatiṣṭhate / /8.52.९ ० / /
patiryadi१७४ tataḥ sarvaṃ१७५ nāsti kiñcit patiṃ vinā

8.6.159

sarvaṃ hi duḥkhadaṃ tāsāṃ१७७ yāsāṃ nāsti patiḥ suta१७८ / /९१ / /
१५८ tu
-
kha

8.6.165

.. .
ścaiva
-
kha
.
/ १६० anena hi
-
ka
.
kha
.
/ १ ६१ tata
-
gha
.
/ १६२ sarvaṃ
-
kha
.
/ १६३ yāthātathyaṃ
-
gha
.
/ १६४ tasya
-
ka
.

8.6.177

stāreṇa
-
kha
.
/ १६६ duḥkhārtā
-
kha
.
/ १६७ rudantī
-
kha
.
/ १६८ yaśo
-
ka
.
kha
.
/ १६९ ityeva
-
kha
.,
sa śrutisāgaraḥ
-
gha
.
/ १७० tasyā gha /
१७१ kiñcinna
-
gha
.
/ १७२ na
mamādyākhilā bhogāḥ svajanāḥ putra nākhilānbhogān svajanāḥ
.. -
gha
.
/ १७३ yojitā
-
gha
.
/ १७४ patiryatra
-
gha
.
/ १७५ na tat sarvaṃ
-
kha
,
gatiḥ sarvā
-
gha
.
/
१७६ pativratā
-
gha

8.6.293

...
metāsāṃ
-
kha
.
/ १७८ sutaḥ
-
ka
.
kha
.

8.6.92

idaṃ ca१७९ me punarduḥkhaṃ yattvāṃ tena१८० sahādya vai /
nābhinandāmi saṃhṛṣṭā sutaṃ१८१ śrīravi viṣṇunā

8.6.183

bahuśaḥ sa hi māmāha१८२ kāṣṭhakūṭa ihaiṣyati

8.6.186

kṛtavidyastatastasya varayiṣye snuṣāṃ śubhām१८४ //९३ / /
kāśyapasyodalasyeyaṃ sutā१८५ guṇavatī bhṛśam

8.6.94

tāmahaṃ varayiṣyāmi kāṣṭhakūṭasya suvratām

8.6.96

tadā१८७ drakṣyāmi taṃ putraṃ sapatnīkaṃ dṛḍhavratam /
agnīm̐ścaivāhariṣyāmi१८८ patnīvantaṃ१८९ samīkṣya vai१९०/ /९५/ /
patnyāḥ१९१ kadāhaṃ putrasya pāṇigrahaṇatoṣitaḥ /
śubhāni manasā vācā vidhāsyāmi bahūnyapi

8.6.192

evaṃ manorathavatastasya putravatastathā

8.6.99

priyaputrasya१९३ naivābhūdetad dahati māṃ suta //९७/ /
mayā tvamuktapūrvaśca१९४ gacchanvai tasya१९५ sannidhau /
jīvau१९६ yathā tvāṃ१९७ paśyāvastacca१९८ naivābhavattathā१९९ / /९८/ /
vajrasāramayaṃ medya२०० hṛdayaṃ na hi२०१ dīryate
yā tvāṃ paśyāmi putreha vinā tenāsatī२०२ punaḥ

8.6.8.52.100

sanatkumāra uvāca
tataḥ sā kurarī yadvadvinā patyā mahāyaśā /
vilapya bahuduḥkhārttā papāta dharaṇītale

8.6.186

tāṃ kāṣṭhakūṭo duḥkhārtāṃ patitāṃ gatajīvitām /
visaṃjñāmagninā dagdhvā vilalāpa suduḥkhitaḥ / /१ ०१ / /
१७९ tataśca
-
ka
.
/ १८० tvayānena
-
kha
.
/ १८१ sukhaṃ
-
ka
.
kha
.,
kāmaṃ
-
gha
.
/ १८२ tāmāha
-
gha
.
/
१८३ iheṣyati
-
ka
.
kha
.
/ १८४ sutāṃ
-
kha
.
/
१८५ śubhā
-
kha
.

8.6.191

...
riha
-
kha
.
/ १८७ kadā
-
kha
.
/ १८८ agniṃ caivāhariṣyāmi
-
kha
.
/ १८९ patnīratnaṃ
-
ka
.
kha / १९० ve
-
ka
.,
ha
-
kha
.

8.6.192

patnyā
-
ka
.
kha
,

8.6.194

...
stasya putra tava pituḥ
...
-
gha
.
/ १९३ priyaśca tasya
-
gha
.

8.6.297

...
ssarvañca
-
ka
.
/ १९५ svai
...
-
kha
.,..
nnaitasya
-
kha
.
/ १९६ śivau
-
gha
.

8.6.202

.. .
vāṃ
-
gha
.
/ १९८ statra
-
gha
.
/ १९९ ttadā
-
gha / २०० putra
-
gha /
२०१ yanna
-
ka
.
gha
.

8.6.294

nenāsatī
-
ka/ tenāsatāṃ
-
gha
.

8.6.203

hā tāta mama durbuddheradharmajñasya caiva hi

8.6.212

-
- - - - - - - - - - - - - - -
/ / १० २/ /
kva gatosi na medya tvaṃ sabhāryaḥ saṃprabhāṣase /
nanu tvayāhaṃ nirdiṣṭo२०४ gacchādhīṣveti hṛṣṭavat२०५ / / १०३ / /
sohamadyāgatodhītya२०६ kasmānmāṃ nābhibhāṣase /
nanu२०७ te tapasā labdhaḥ pareṇa ca२०८ samādhinā / /१ ०४/ /
putrohaṃ devadevādvai rudrāt kiṃ nābhibhāṣase /
kiṃ mayāpakṛtaṃ२०९ tāta sahabhāryasya tenagha२१० // १०५ / /
yanmāṃ sahāmbayāgatya२११ dṛḍhaṃ naivābhinandasi

8.6.07

hā hatosi mayaikena duṣputreṇa durātmanā / १० ६/ /
arājakamidaṃ manye pitṛghnaṃ māṃ na hanti yat /
evaṃ sa vilapan vyāsa ṛṣibhirbahubhistathā / / १

8.6.215

saṃsthāpitaḥ samāśvaste nākarodudakakriyām /
imāṃ pratijñāṃ cakre ca२१३ ṛṣimadhye mahātapāḥ / / १ ०८/ /
duṣkarāṃ२१४ sarvabhūtānāmupaspṛśya kṛtāñjaliḥ

8.6.111

adyaprabhṛti nocchvāsaṃ kariṣyāmi kathañcana / / १० ९/ /
vāyavo me śarīrasthā na cariṣyanti२१६ karhicit /
nimeṣonmeṣarahita ekapādordhvabāhumān२१७ / /
kāṣṭhaloṣṭhopalībhūto bhaviṣyāmi na saṃśayaḥ // 8.52.११० / /
rudraṃ drakṣyāmi२१८ yāvacca yāvacca pitaraṃ tathā /
sabhāryaṃ saṃ२१९ prapaśyāmi tāvad vratamidaṃ mama /

8.6.204

२०३ ha
-
ka
.
ṭi
.

8.6.205

tvayāhamuddiṣṭo
-
ka
,...
hamādiṣṭo
(?)

8.6.206

..
vān
-
ka
-

8.6.211

...
dhītvā
-
ka
,
kha
.
/ २०७ amba
-
gha
.
/ २०८ pareṇaiva
-
gha
.
/ २०९ na kṛtaṃ
-
gha
.
/ २१० sabhāryasya sa
(
to
?)
nagha
-
kha
.,...
tena vai
-
gha
.

8.6.212

...
gakvā
-
ka
.
kha
.

8.6.217

...
nandase
-
kha
.
/ २१३ sa
-
kha
.
/ २१४ puṣkarāt
-
kha
.
/ २१५ kṛtāṃjalim
-
ka
.
/ २१६ kariṣyanti
-
kha
.

8.6.295

...
bāhunā
-
kha
.
/ २१८ vakṣyāmi
-
ka
.
/ २१९ ca
-
ka
.

8.6.5

sanatkumāra uvāca
tataḥ sa ṛṣibhistaistu२२० dṛśyamāno mahātapāḥ /
maheśvaraṃ sadā dhyāyan tatraiva samatiṣṭhata२२१ // ११ २/ /
tasya devaḥ२२२ sthitasyaivaṃ pitṛbhaktyā२२३ tathāpi ca /
tuṣṭo dineṣṭame vyāsa svayamevāha śaṅkaraḥ / / ११३ / /
devadeva uvāca
kāṣṭhakūṭa prayacchāmi divyaṃ cakṣustavānagha /
paśya māṃ tvaṃ suviśrabdhamadṛśyaṃ yogināmapi // १ १४/ /
brūhi putra varaṃ cāpi yaste hṛdi samāhitaḥ /
pradāsyāmi na sandehaḥ suniścityābhidhatsva२२४ mām२२५ //१ १

8.6.17

sanatkumāra uvāca
tataḥ sa dṛṣṭavā deveśamudyantamiva bhāskaram /
papāta pādayorhṛṣṭa idañcovāca susvaram२२६ // ११ ६/ /
kāṣṭhakūṭa uvāca
bhagavan mṛtyunā mātā pitā ca mama yojitau /
jīvetāṃ tāvubhau deva etadicchāmyahaṃ varam२२७ // १

8.6.18

devadeva uvāca
tāvubhau२२८ narakaṃ ghoraṃ prapannau२२९ mṛtyunārditau /
na tau śakyau punarjīvau२३० kartumanyadvṛṇīṣva me२३१ / /१

8.6.221

kāṣṭhakūṭa uvāca
nāhamanyaṃ varaṃ deva kathañcidapi kāmaye /
pitrarthoyaṃ samārambhastadvidhatsva namastava / / ११९ / /
२२० ta
(
to
)
maharṣibhistaistu
-
kha
.

8.6.296

...
tiṣṭhati
-
kha / २२२ deve
-
ka
,
hyava
-
kha / २२३ pitṛbhakta
-
kha
.
/ २२४ sandehaṃ
- -
ka
' acireṇābhidhatsva tat
-
gha
.,
itaḥ
pūrvaṃ etasmintire tatra devo rudraḥ samabhyagāta
iti
padyārdhaṃ dṛśyate gha
.
pustake / २२५ tam
-
ka / २२६ satvaram
-
gha
.
/ २२७ etadicchāmi vedituṃ
-
gha
.
/ २२८ tau mṛtau
-
ka
.
gha
.
/ / २२९ prayātau
-
kha
.
/ २३० praṇetārau
-
gha
.
/ २३१ mayā duṣkṛtakarmaṇā
-
gha
.

8.6.236

devadeva uvāca
śarīraṃ cenmṛtasyāsti tacchakyaṃ२३२ jīvitena hi /
sayojayitumadyaiva२३३ dagdhasyaitanna vidyate / / 8.52.१२० / /
tayornacāsti vai deho२३४ na cānyat karaṇaṃ२३५ tathā /
yādṛk ca sa pitā tubhyaṃ bhavām̐stādṛk charīrataḥ

8.6.121

śarīrametattvaṃ yaccha tato jīvau२३७ bhaviṣyataḥ२३८ /

8.6.23

kāṣṭhakūṭa uvāca
tābhyāṃ२३९ vai nāstyakartavyaṃ२४० kartavyaṃ cenmataṃ bhavet
(?)
/
śarīraṃ ca vinā dṛṣṭamutthānaṃ vai dhruvasya २४१ tu
(?)
// १ २२/ /
na cāpi me śarīreṇa vinā tābhyāṃ२४२ ratiḥ prabho /
tasmād gṛhāṇa devaśa śarīraṃ yadi manyase //१

8.6.24

tasyaivedaṃ tahādeva aṅgādaṅgaḥ samutthitam /
tasmādyacchasva deveśa na me kāryamanena hi // १

8.6.244

sanatkumāra uvāca
tataḥ sa bhagavāndevaḥ prahasya२४३ ṛṣisattama

8.6.25

prītātmā pratyuvācedaṃ yuyukṣustaṃ२४५ śubhena hi //१

8.6.246

devadeva uvāca
parīkṣeyaṃ kṛtā putra tava dharmavṛtāṃ vara

8.6.26

pitṛbhaktyānayā samyak tuṣṭosmi śṛṇu me vacaḥ //१

8.6.247

akṣayaścāvyayaścāpi jarāmṛtyuvivarjitaḥ

8.6.23

aiśvaryeṇa ca saṃyuktaḥ priyo me gaṇapo bhavān२४८ // १ २७/ /
kāṣṭhakūṭa iti khyātaḥ sarvayogabalānvitaḥ /
kāmagena vimānena matkṛtena cariṣyasi // १ २८/ /
२३२ na śakyaṃ ḥ gha
.
/
२३३ manyena
kha gha
.
/ २३४ deho vai
gha
.
/ २३५ kāraṇaṃ ka
.
kha
.
gha
.
/ २३६ samīritaḥ
-
gha

8.6.24

jīvo
-
gha
.
/ २३८ bhaviṣyati
-
gha / २३९ tubhyaṃ
-
gha
.,
nānyaṃ
-
ka
.

8.6.297

.
nāsti kartavyaṃ
-
gha / २४१ cādhruvasya
-
gha
.
/ २४२ vijñānābhyāṃ
-
gha
.
/ २४३ prahṛṣṭa
-
gha
.
/ २४४ sattame
-
gha
.
/ २४५ mumukṣustaṃ
-
gha
.
/ २४६ putravatāṃ
-
gha
.
/ २४७ ajaro mṛtyuvarjitaḥ
-
ka
.
/ २४८ bhava
-
gha
.

8.6.250

ime ca ṛṣayaḥ sarva āśramesmin tapasvinaḥ /
tavaivānucarā bhūtvā bhaviṣyanti gaṇeśvarāḥ / / १ २९/ /
akṣayāścāvyayāścaiva२४९ mahāyogabalānvitāḥ

8.6.2

aiśvaryeṇa ca tulyāste bhaviṣyanti na saṃśayaḥ / / 8.52.१३० / /
ayañca te pitā putra bhūmanyuḥ saha bhāryayā /
tavaivānucaro२५१ bhūtvā tvatsamaḥ samupasthitaḥ / /१ ३१ / /
śvetañca parvataṃ divyaṃ vimānairupaśobhitam /
kāmagaṃ saṃ२५२ prayacchāmi nivāsaṃ svargasannibham / / १३

8.6.254

sanatkumāra uvāca
tataḥ sa bhagavāndeva anugṛhya tamūrjjitam /
jagāma mandaraṃ bhūyaḥ sopīṣṭaṃ deśamāvrajat / / १३३ / /
yāvad devī tapoyuktā pituḥ२५३ śikharamāsthitā

8.6.4

tāvad deva२५५ idaṃ sarvaṃ cakāra kathitaṃ hi yat२५६ //१ ३

8.6.35

ya idaṃ२५७ devadevasya ceṣṭitaṃ śṛṇuyānnaraḥ /
śrāvayīta dvijān vāpi२५८ na sa durgatimāpnuyāt२५९ //१

8.6.37

nityametadadhīyānaḥ२६० śuciḥ prayatamānasaḥ /
dehabhedaṃ samāsādya rudralokaṃ sa gacchati // १३ ६/ /
tha imaṃ bahupāpanāśanaṃ paramaṃ rudrasamīpayojanam /
paṭhate ca guṇaprasādhanaṃ sa mṛto yāti na dīnasaṃbhavam / / १

8.6.250

iti skandapurāṇe kāṣṭhakūṭamahābhāgyaṃ nāma dvipañcāśodhyāyaḥ
vyāsa uvāca
devī bhagavatī sā hi himavattanayāvyayā /
kiyantaṃ kālamacarattapaḥ paramaduścaram / /१ / /
२४९ akṣayaścāvyayaścaiva
-
ka
.
kha
.

8.6.254

..
nvitaḥ
-
ka / २५१ tathaivānucaro
-
gha
.
/ २५२ taṃ
-
ka
.
/ २५३ gire
. -
gha
.

8.6.298

...
māśritā
-
ka
.
/ २५५ tāvadeva
-
ka
.
kha
.
gha
.
/ २५६ ca
-
gha
.
/ २५७ imaṃ
-
ka
.
kha
.
gha
.
/ २५८ pāpā
-
gha
.
/ २५९ na durgatimavāpnuyāt
-
kha
.,
ma sadgatimavāpnuyāt
-
gha
.
/ २६० metadadhīyam̐śca
-
ka
.

8.6.1

kathaṃ labdhavatī cāpi varaṃ varaśatāraṇiḥ

8.6.3

etadicchāmi kathitaṃ sarva vai dvijasattama२ / /२/ /
sanatkumāra uvāca
śṛṇu kāle vyatīte hi tapo devyāḥ suduścaram /
prayatā३ prāñjalirbhūtvā samādhāya manastathā

8.6.4

divākarebhisandhāya४ cakṣuṣī५ mana eva ca /
tasthau vṛkṣāvabaddheva dārvarccānimiṣekṣaṇā६

8.6.8

suvarcalena७ sādityamīkṣatī paryavartata

8.6.6

ekapādordhvabāhuśca nirucchvāsā babhūva ha९ / /५/ /
divyaṃ varṣasahasraṃ sā niścalopalavat sthitā /
vyāghradvitīyā rudrāṇī tapoyuktā१० śubhavratā /

8.6.7

na cāsyā glānirabhavanna balakṣaya eva vā /
pūrvavacca hi११ sā devī tapaso vāvatiṣṭhata१२ /

8.6.13

tasyāstapaḥprabhāveṇa sarvaṃ sasthāṇujaṃgamam

8.6.8

abhāvopahataṃ१४ yadvajjagadārttamatiṣṭhata१५ /

8.6.16

nātidīptobhavat sūryaścandramā na prakāśate

8.6.9

jyotīṃṣi timirāṇyāsan vyomni siddhā na yānti ca

8.6.17

mamluśca devamālyāni vimānāni ca petire

8.6.0

svargepi na sukhaṃ teṣāmautsukyaṃ cāpi jāyate१८ //8.53.१

8.6.1

dhūmāyanti diśaḥ sarvāstrailokyañcaiva kṛtsnaśaḥ /
vidyādhṛtāṃ gatirbhagnā prajvalantyāyudhāni ca१९ / /१

8.6.20

mṛgā vyāghrāśca siṃhāśca viḍālolūkamūṣikāḥ

8.6.2

pannagā२१ nakulāścaiva ekasthāḥ sañcarantyuta / /१

8.6.4

१ tvanyadurāsadaṃ
-
gha
.,..
raṇī
-
kha /
२ ca viprasattama
-
gha / ३ prayataḥ
-
ka
.
kha
.

8.6.10

.. .
tisandhāya
-
gha
.
/ ५ cakṣuśca
-
ka
.
kha
.
/ ६ sā
tadānimiṣekṣaṇā
-
gha / ७ śanaiḥ śanaiḥ
-
gha
.
/ ८ paryavartate
-
ka
.
/ ९ ca
-
ka
.

8.6.11

tena yuktā
-
kha

8.6.20

...
ccāpi
-
gha
.
/ १२ tapasaivāvatiṣṭhata
-
ka
,
tapase cāvatiṣṭhata
-
gha
.
/ १३ sthāvaragaṃgamam
-
gha
.
/ १४ abhavopahataṃ
-
kha / १५ ttaṃ vyatiṣṭhata
-
kha
.
gha
.
/ १६ kāntihīna
-
śca candramāḥ
-
kha
.
/ १७ nipetire
-
kha
,
nipedire
-
ka
.
/ १८ copajāyate
-
kha
.
/ १९ na jvalantyāyudhāni ca
-
gha
.

8.6.299

...
pakṣiṇaḥ
-
kha
.
/ २१ pakṣiṇaṃḥ
-
ka
.
gha
.

8.6.3

tato devāḥ samāgatya ūcuḥ sarve parasparam /
viparyayoyaṃ nākasmāt२२ trailokyasyāsya dṛśyate२३ //१

8.6.14

kāraṇaṃ mahadatrāsti nedaṃ niṣkāraṇaṃ bhavet /
tasmādvayamajānanta etaṃ२४ sarva२५ viparyayam२६

8.6.15

kintiṣṭhāmaḥ samudvignā gacchāma२७ brahmaṇontikam /
ityuktvā te surāḥ sarve bṛhaspatipurogamāḥ

8.6.29

vairājabhavanaṃ gatvā brahmāṇaṃ२८ saṃpraṇemire

8.6.16

pūjitā brahmaṇā samyagupaviṣṭā yathārhataḥ

8.6.17

pṛṣṭāstenāgame hetumūcu३० rhṛcchokapīḍitāḥ /
bhagavan lokatattvaṃ ca३१ sarvaṃ pratyakṣavad३२ vibhoḥ३३

8.6.34

lokoyaṃ viparītodya kimarthaṃ śaṃsa naḥ prabho

8.6.18

teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā bhītānāṃ sarvayogavit

8.6.35

uvāca madhuraṃ ślakṣṇamidaṃ gambhīravadvacaḥ /
eṣā haimavatī devī rudrāṇī lokadhāraṇī

8.6.19

tapaścarati yuktātmā yogamāsthāya niścalam

8.6.8.53.20

adya varṣasahasraṃ hi divyaṃ tasyāḥ samādhinā /
varṣāṇāṃ dve śate caiva tathānyaccharadāṃ śatam

8.6.22

tapaścarantyā३६ yogena tasyaiṣā३७ tapasaḥ surāḥ /
prabhāvo yena lokānāṃ viparītatvamāgatam //२१/ /
devā ūcuḥ
yadi tasyāḥ prabhāveṇa mahotpātabhayaṃ tvidam /
ato bhūyo dahellokām̐stasmāttāṃ sannivāraya

8.6.24

२२ trailokye
-
kha
.,
cāsya
-
gha /
२३ akasmātsaṃpradṛśyate
-
kha
.

8.6.26

etāna
, -
kha
.,
etat
-
gha
.
/ २५ sarvaṃ
-
gha
,,
sarve
-
kha
.

8.6.30

viparyayān
-
kha / २७ gacchāmo
-
ka
.
kha
.
/ २८ vairājaṃ
-
gha
.
/ २९ saṃprapedire
-
gha
.,
ca
.. -
kha
.

8.6.300

hetuṃ tamūcuḥ
-
gha
.
/ ३१ lokatatvajña
-
gha
.
/ ३२ sarva dṛgakṣavad
-
kha
.
/ ३३ vibho
-
ka
.
kha
.
/ ३४ kiṃca tatkāraṇaṃ brūhi yena sarve
vimohitāḥ
-
gha
.
/ ३५ lokadhāriṇī
-
gha
.
/ ३६ tapaścaratyā
-
ka
.
kha
.
/ ३७ tasyaiva
-
kha
.

8.6.23

sā hi devī tapoyuktā ato bhūyo vibhāvarī /
lokānimān sahāsmābhirdahedapi na saṃśayaḥ /

8.6.24

tasmālalokahitārthāya asmākaṃ vacanādapi /
tathā kuru yathā sādhvī३८ vinivartteta३९ śobhanā /

8.6.40

pitāmaha uvāca

8.6.27

evaṃ bhavatu gacchadhvaṃ nirvṛtā४१ bhavatā४२ naghāḥ /
varapradāneneṣṭena४३ rudrāṇīṃ४४ sthāpayāmyaham //२५/ /
gateṣvatha tu४५ deveṣu brahmā lokapitāmahaḥ /
vimānaṃ kāñcanaṃ śubhraṃ४६ vedikāśatasaṃkulam //२६/ /
kiṅkiṇījālasannaddhaṃ muktādāmāvabhāsitam /
indranīlamayaiḥ stambhai४७ rjālairjāmbūnadaistathā४८

8.6.50

ghaṃṭābhirviśvarūpābhiḥ४९ samantāt parivāritam

8.6.28

vajrendranīla५१ vaidūryamahānīlādibhāsitam /

8.6.52

stūpikābhiśca yogyābhiḥ sphāṭikāṅkābhirāvṛtam

8.6.59

sarvalohamayaṃ५३ tad vai svayaṃ devena nirmitam //२९ / /
pañca bhūtamayaṃ५४ taddhi prakṛtisthamathāpi ca /
śabdābhijālasambaddhaṃ ghaṇṭendriyasuśabdavat / /8.53.३ ० / /
muktādāmāṣṭakairyuktaṃ kiṅkiṇīṣoḍaśāvṛtam /
viṃśati५५ rvedikāścātra vimānaṃ५६ tanmahāprabham / / ३१ / /
śatārddhalakṣaṇai५७ rdivyairmaṇimūbhi५८ stathācitam /
āsanairbahubhiryuktaṃ lokasthānaiḥ

8.6.40

samantataḥ६० / / ३२ / /
३८ hi
-
gha
.
/ ३९ vinivarttaṃti
-
ka
.
kha gha
.

8.6.42

brahmā u
-
kha / ४१ nivṛttā
-
ka kha
,
nirvṛttā
-
ka

8.6.5

...
thā
-
ka / ३ varadānena hastena
-
gha
.
/ ४८ rudrāṇāṃ
-
gha
.
/ ५८५ gateṣu teṣu
-
gha / ४६ śubhaṃ
-
gha / ४७rjālaiḥ
-
kha
.
/ ४८ jambunadamayaistathā
-
kha
.
/ ४९ veśmarūpābhiḥ
-
gha
.,
rdivya
... -
gha
.

8.6.52

.
parināditam
-
kha / ५१ vajranīlendra
-
ka
.
kha gha

8.6.53

sphaṭikāṅkābhirāvṛtam
-
kha
.

8.6.301

sarvalokamayaṃ
-
kha
.
gha
.
/ ५४ pañcacūḍamayaṃ
-
gha
.
/ ५५ viśanti
-
kha
.
/ ५६ kiṃmānaṃ
-
ka
.,
vihāyaṃ
-
kha
.
/ ५७ śātakumbhamayai
-
gha / ५८ bhūtai ka
.,
kha / ५९ sthāne
ka / ६० susaṃmitam
-
kha
,

8.6.3

āruroha vimānaṃ tad brahmā svamunibhi६१ ssaha /
vedaiḥ६२ saha६३ tathā mantraiḥ śāstraiḥ६४ sarvai६५ stathaiva ca / /३

8.6.68

madhye tasyāsanaṃ divyaṃ६६ svarṇapadmopagaṃ६७ dṛḍham

8.6.72

sukhopaviṣṭastatrāsau६९ brahmā lokapitāmahaḥ / / ३४/ /
tasya
pārśve tu sāvitrī gāyatrī caiva suprabhā /
ṛgvedo dakṣiṇenāsya yajurvedaśca७० paścime //३ ५/ /
uttare sāmavedastu agratotharvaṇastathā /
prāyaścittāni dharmāśca niyamāśca tapāṃsi ca७१ / /३ ६/ /
dānāni ca vicitrāṇi kratavaḥ seṣṭayastathā

8.6.9

saptavyāhṛtayaḥ७३ puṇyāstathā lokāśca sarvaśaḥ / / ३७/ /
parvatāścaiva nadyaśca tathā lokasya mātaraḥ /
lokapālāḥ prajādhyakṣā dakṣo dharmastathaiva ca //३८ / /
bhṛguratrirvasiṣṭhaśca७४ pulastyaḥ pulahaḥ kratuḥ /
marīciraṅgirāścaiva ruciścaiva mahāyaśāḥ //३

8.6.8.53.40

ṛbhuḥ sanātanaścaiva virājaśca mahātapāḥ /
pitaraścaiva devāśca brahmaṇo yāḥ७५ prasūtayaḥ /

8.6.76

pṛthivī vāyurākāśamāpo jyotistathaiva ca

8.6.42

ete caiva yathoddiṣṭāḥ sāgarā diśa eva ca //४१ / /
vidyāśca dharmakārāśca agratastevatasthire /
brahmadaṇḍaśca daṇḍaśca kalaśaḥ kāñcanastathā /

8.6.43

kamaṇḍaluśca tasyāsīt pārśvayorubhayorapi /
yajñopavītaṃ śrīmacca oṅkāraśca tathāgrataḥ /

8.6.63

६१ sa munibhiḥ
-
ka
.
kha
.
gha
.
/ ६२ devaiḥ
-
kha
.

8.6.70

...
riha
-
gha
,
mahābhāgaiḥ ra
-
kha
.
/
६४ cāpi
-
ka
.
/ ६५ sarvaiḥ śāstrai
-
gha
.
/ ६६ haima
-
kha
.
/ ६७ pamaṃ
-
gha
.
ri
-
kha
.
/ ६८ prabhuḥ
-
kha
.
/ ६९upopaviṣṭastatrāsau
-
ka
.
kha
.

8.6.71

...
dosya
(
dasya
)
/
-
kha

8.6.73

tapāṃsi vividhāni ca
-
ka
.
gha
.
/ ७२ saha iṣṭibhiḥ
-
kha
.,
tapasa
-
gha
.,

8.6.74

sarvavyāhṛtayaḥ
-
gha
,
tathā vyāhṛtayaḥ
-
ka
.
kha
.

8.6.76

bhṛgurvasiṣṭha atriśca
ka
.
/ ७५ ye
-
ka
.,
brahmaṇopi
-
gha
.,
ye ca sṛṣṭayaḥ
-
kha
.

8.6.302

..
śca pañcamaḥ
-
kha
.

8.6.80

akṣasūtraṃ७७ ca yogaśca७८ japyaṃ७९ caivāgrataḥ sthitāḥ

8.6.47

svāhā svadhā vaṣaṭ vauṣa८१ ḍagniścaitāni pārśvataḥ८२ //४४/ /
yamāśca niyamāścaiva sādhanāni८३ bahūni ca /
dharmasyaitāni८४ sarvāṇi८५ pārśvasthānyabhavam̐stataḥ८६ / /४५/ /
dayā kṛpātha८७ dānañca śraddhā caiva hriyā८८ saha /
ṛṣīṇāṃ pārśvagāḥ sarvā dakṣiṇā yajñapārśvagā८९ / /४६/ /
tato devāśca ye kecid brahmalokanivāsinaḥ /
sarve samadhiruhyāśu samantādavatasthire /

8.6.92

evaṃ teṣu vimānaṃ tat९० samārūḍheṣu sarvaśaḥ /
sukhāsīneṣu sarveṣu brahmā samanucodayat / /४८/ /
taccoditaṃ yogavidagragāminā९१ mahāvimānottamasarvagāminā

8.6.1

yayau prabhāveṇa manonugāminā yathā manaḥ sarvasṛjeva९३ hetunā //४९/ /
iti skandapurāṇe devīvarapradāne brahmaṇaḥ prayāṇaṃ nāma tripañcāśattamodhyāyaḥ
.
sanatkumāra uvāca
tatastena vimānena sarvasṛk caturānanaḥ

8.6.1

jagāma mandaraṃ२ dhīmān vicitropalakandaram३

8.6.2

sa tamāsādya vistīrṇamanaupamyamatiprabham /
dūrād dṛṣṭisukhaṃ४ dṛṣṭavā sabhāsthā५nidamabravīt /

8.6.8

idaṃ rudragṛhaṃ śubhra६madṛśyaṃ७ sukṛtāmapi

8.6.3

devānāmapi paśyadhvaṃ bhāskarākāravarcasam /

8.6.84

७७ brahmasūtraṃ
-
gha
.
/ ७८ yogañca
-
ka
.
kha
.
/ ७९ jāpyaṃ
-
kha
.
/ ८० sthitaṃ
-
gha
/ ८१ vaṣaṭ caiva
-
kha
.,
kāraḥ
-
gha
.
/ ८२ ścaikapārśvataḥ
-
kha
.
/ ८३ sadha
(
va
)
nāni
-
kha
.

8.6.86

dharmāṇyetāni
-
ka
.
/ ८५ mārgāṇi
-
gha
.

8.6.1

...
ni
samaṃtataḥ
-
gha
,...
nābhavam̐stataḥ
-
ka kha
.,
tathā
-
kha
.
/ ८७ kṣamā dīkṣā tha
-
gha
.
/ ८८ kriyā
-
kha
.
/
८९ pārśvaṃ ta
. -
gha / ९० taṃ
-
ka kha
.
gha / ९१ yogavidā samādhinā
-
ka / ९२ mahāvimānaṃ
vṛṣasarvagāminā
-
gha
.
/ ९३ sarvasṛjena
-
kha
.
gha
.

8.6.2

..
.
sūkṣmacaturmukhaḥ
-
gha
.

8.6.5

...
makṣaraṃ
-
gha
.
/ ३ śobhitotpalakandaram
-
gha
.
/ ४ mukha
-
gha
.

8.6.303

sadyastā
-
gha
.
/ ६ śubha
-
gha
.
/ ७ sadṛṣyaṃ
-
gha
.
/ ८ na kṛtātmabhiḥ
-
kha
.

8.6.10

idaṃ praviśya devānāṃ९ yajñaśrī

8.6.5

'
rnāpasarpati /
jayaśca nityaṃ yuddheṣu dharmaśca sumahānapi / /४/ /
etat sṛṣṭaṃ svayaṃ tena११ manasānupamadyuti /
na hyasya sadṛśaṃ kiñcidaṇḍesmin vidyate gṛham /

8.6.14

idaṃ praviśya dharmātmā bhūyo१२ duḥkhaṃ१३ na vindati

8.6.8

na cāpi janma prāpnoti१५ nityamaiśvaryago hi saḥ / /६/ /
anirdeśyamidaṃ yogād yogināmapi nityaśaḥ /
anyastu kuta evedaṃ varṇayīta mahānapi //७/ /
etadasmadvimānasya vāyunābhyāhataṃ ruṣā /
vardhate giriṇā sārdhaṃ vindhyasya śikharaṃ yathā /

8.6.9

etadasmadvimānasya mārgamāvṛtyadhiṣṭhitam /
ūrdhvaṃ tiryagadhastācca devadevasya tejasā

8.6.11

etadandhaṃ१६ tamaḥ kṛtvā medhosau jīvanaḥ svayam
(?)
/
vajrodyatakaraḥ sragvī pratyudyātyabhinādayan / / 8.54.१० / /
sanatkumāra uvāca
tataḥ sa bhagavāndevo brahmā lokapitāmahaḥ /
viṣṭabhya tat१७ vimānāgyramavatasthe kṛtāñjaliḥ /

8.6.3

tuṣṭāva ca१८ tadā devaṃ śarvamugraṃ kapardinam /
te caiva ṛṣayaḥ sarve vimānasthā susaṃyatāḥ / /१ २ / /
prakāśaṃ cakrire sarvaṃ jagat sthāvarajaṃgamam /
tatassa meghaḥ svaṃ sthānamagamad vṛṣṭisarjanaḥ / /१

8.6.15

diśaśca vimalāḥ sarvāḥ prakāśaścābhavad bhṛśam /
taṃ japantaṃ viditvā ca bhagavān govṛṣadhvajaḥ१९ // १४/ /
९ praviśya tāṃ deva
-
gha
.,
devāśca
-
ka
.
/ १० yadbhīto
-
gha
,... -
rno
-
kha
.
/ ११ durārohaṃ
-
gha
.
/ १२ duḥkhaṃ
-
kha
.
/ १३ bhūyo
-
kha
.,
vindenna
-
ka / १४ na vidyā
-
kha
.,
duḥbhāk
-
ka
.

8.6.19

jāyate bhūyo
-
kha
.
/ १६ etadantaṃ
-
kha
.
/ १७ taṃ
-
ka
.
kha
.
/ १८ sa
-
gha
.,
tadevaṃ hi
-
kha
.

8.6.304

sa vṛṣadhvajaḥ
-
ka
.

8.6.20

nandinaṃ dvāradeśasthamidamāha sureśvaraḥ

8.6.22

eṣa brahmā vimānena māmiha draṣṭumāgataḥ / / १ ५/ /
brūhi yenāgatosīha kāryeṇa viditosi me /
kuru tad gaccha śīghraṃ tu२१ kālastasyāyamāgataḥ / / १ ६/ /
sanatkumāra uvāca
sa evamukto rudreṇa nandī pramathanāyakaḥ

8.6.31

dvāḥstha२३ eva२४ vimānasthaṃ brahmāṇamidamabravīt२५ //१७/ /
nandyuvāca
yūyaṃ jñātā bhagavatā yena kāryeṇa cāgatāḥ /
kurudhvaṃ kila२६ tacchīghraṃ kāloyaṃ२७ tasya vartate / /१८/ /
sanatkumāra uvāca
tataḥ sa kṛtvā manasā namaskāraṃ hi śambhave /
pradakṣiṇamupāvṛtya२८ mandaraṃ prajagāma ha / /१ ९/ /
sa mandaragiriṃ sarvaṃ parihṛtya mahāmanāḥ /
śākadvīpasya madhyena jambūdvīpamupāgamat२९ //8.54.२ ० / /
sa dṛśyamāno devaiśca३० munibhiśca yatavrataiḥ /
himavantaṃ giriśreṣṭhamupāgamyedamabravīt३१ /

8.6.24

etaddhimavataḥ śṛṅgamucchritaṃ kāntimat sthitam /
yugāntādityasaṃkāśaṃ dūrāt samabhilakṣyate //२२ / /
atra३२ sā jagato३३ dhātrī dhātrī३४ putramivaurasam /
pālayantī jagat sarvaṃ tapastapyati३५ śailajā / /२३ / /
aho nu३६ śikharaṃ puṇyaṃ bhāgyavaccāpi sarvathā /
yadenaṃ३७ giriputryarthe३८ varairyokṣyati kāmahā /

8.6.24

२० maheśvaraḥ
-
kha
.
/ २१ tvaṃ
-
kha
.
/ २२ prathamanāyakaḥ
-
ka
.
/ २३ svayaṃ
-
gha
.

8.6.25

...
meva
-
ka
.
kha
.
gha
.

8.6.305

...
sthamidaṃ brahmāṇamabravīt
-
ka
.
gha
.
/ २६ kiṃ na
-
gha
.
/ २७ kila tacchīghrakāloyaṃ tapasaḥ
-
kha
.
/ २८ mupāsṛtya
-
kha
.
/ १९ mayāgamat
-
ka / ३० deveṇa
-
kha
.
/ ३१ mupagamyedamabravīt
-
kha / ३२ yatra
-
gha
.
/
३३ jagatāṃ
-
gha
.
/ ३४ kālaṃ
-
gha
.
/ ३५ stapsyati
-
ka
.
/ ३६ mahāṃtaṃ
-
gha
.
/ ३७ yadetad
(?)
/ ३८ giriputryarthaṃ
-
kha
.

8.6.25

paśyadhvaṃ tapaso vīryaṃ devyāḥ sucaritasya vai /
yadetacchikharaṃ dṛṣṭavā na paśyāma३९ punarbhavam४० /

8.6.43

sa evaṃ kathayanneva vimānena४१ caturmukhaḥ /
ṛṣibhiḥ sahitaḥ sarvaiḥ śikharadvāramāgataḥ / / २६ / /
tatrainaṃ४२ rudrasacivā udyatāyudhapāṇayaḥ

8.6.8.54.30

bhartsayantobhyavartanta tiṣṭhatiṣṭhetivādinaḥ / / २७/ /
tān brahmā ślakṣṇāyā vācā sāntvapūrvamuvāca ha /
praśaṃsamānastānsarvān४४ prāñjalirmuktamānasaḥ //२८/ /
brahmovāca
yūyaṃ sarve mahātmanāna aiśvaryeṇa samanvitāḥ /
akṣayā४५ hyamarāścaiva tathāpratihatāśca ha / / २ ९/ /
mahāyogabalopetā ajayyā yudhi kenacit/ /
ko yuṣmānativarteta४६ śakropi४७ pravareśvarāḥ४८

8.6.51

devadevājñayā yohamāgato४९ mandarādiha /
devyā varapradānārthamanujñā kriyatāṃ mama५० / / ३१ / /
gaṇeśvarā ūcuḥ

8.6.2

devyā dātā svayaṃ devo varāniṣṭān mahāmanāḥ /
varaṃ hi५२ devī tvanyasmān५३ manasāpi५४ na cintayet //३

8.6.55

śakto devonugrahītuṃ jagatsarvaṃ maheśvaraḥ

8.6.34

tvāmapyeṣonugṛhaṇāti kimu devīṃ५६ jagatpatiḥ५७ // ३३ / /
pitāmaha५८ uvāca
aśakto na mahādevo varaṃ dātuṃ mahāmanāḥ /
ya evaṃ cintayed devaṃ na bhavet sa kathañcana

8.6.41

३९ paśyāmaḥ
-
gha
.
/ ४० pārvatī punaḥ
-
gha
.,...
rbhayaṃ
-
ka
.,..
rvayaṃ
-
kha
.

8.6.46

vimāneva
(
vai
) -
ka
.
/ ४२ tatra te
-
gha
.
/ ४३ āyudhodyatapāṇayaḥ
-
ka kha
.
gha
.,
ukṣatāyudha
... (?)
/ ४४ pravepamānastān
sarvān
-
ka
.
/ ४५ akṣarā
-
kha

8.6.48

. .
nabhivarteta
-
kha / ४७ śaktopi
- (?)

8.6.49

.
śvaraḥ
-
ka
.

8.6.55

sohamāyāto
-
kha
-
/ ५० tāmiti
-
kha / ५१ gaṇeśa uvāca
-
ka
.,
gaṇeśvara uvāca
-
kha
.
/ ५२ na caiva
-
ka
.
gha / ५३ yuṣmatto
-
kha
,
tvadvidhān
-
gha
.
/ ५८ tu
-
ka
,
hi
-
gha
.

8.6.306

sarvamaśeṣataḥ
-
kha
.
/ ५६ kimutāṃvai
-
kha
.,
kinna
-
gha
.
/ ५३ jagasthitim
-
ka / ५८ brahmo
-
kha

8.6.59

na devī bhagavatpārśvādicchate kila pārvatī

8.6.5

varāniṣṭām̐stato devo māmiha praiṣayacchivaḥ६० / /३

8.6.68

sanatkumāra uvāca
atha te६१ yuktamanaso६२ yuktaṃ pratyakṣamīśvarāḥ /
maheśvaramapaśyanta kṛtānujñaṃ ca६४ lokapam६५ //३ ६/ /
niyuktāśca६६ punaḥ६७ sarve brahmāṇaṃ lokakāraṇam /
ūcurgaṇeśvarām̐statra

8.6.74

viditārthā६९ mahāmune७० / /३७/ /
preṣito devadevena jñātosmābhiḥ pitāmaha /
tvaṃ viśasvādhunā deva pārvatyā varaditsayā७१ //३८/ /
avatīrya vimānāttu tataḥ śīghraṃ pitāmahaḥ /
nililye७२ śikhare tasminnānādhātuvicitrite / /३ ९/ /
atha sopaladhātunirjharo७३ girirājotimahāśiloccayaḥ

8.6.8.54.40

vinisṛṣṭadivākarāmalo७५ didive७६ divya ivodayācalaḥ७७ /

8.6.2

.
iti skandapurāṇe devyā varapradāne bahmāgamanaṃ nāma catuṣpañcāśattamodhyāyaḥ
sanatkumāra uvāca
atha taṃ sahasāyātamapaśyatsācalātmajā /
ṛṣibhistairmahābhāgaissamantātparivāritam / /१ / /
raśmibhistejasāṃ yoniṃ madhyāhna iva bhāskaram /
sā tamargheṇa१ pādyena madhuparkeṇa caiva hi

8.6.2

pūjayāmāsa rudrāṇī caturvaktramupāgatam

8.6.62

५९ na devīṃ bhagavān
dadyānnecchate kiṃ na pārvatī /
-
gha
.
/ ६० preśayacchivaḥ
-
ka
.
kha
.
/ ६१ taṃ
-
ka
.
kha
.

8.6.68

yuktamanasā
-
gha
.
/ ६३ yuktā
-
gha
.
/ ६४ kṛtānujñāśca
-
kha
.
gha
.
/ ६५ lokapaḥ
-
kha
.
/ ६६ buddhvā kāryaṃ
-
kha
.
/ ६७ tataḥ
-
gha
.

8.6.71

..
ssarve
-
ka
.
kha gha
.
/ ६९ viditātmā
-
gha
.
/ ७० mahātmani
-
gha
.

8.6.74

...
lipsayā
-
kha
.
/ ७२ nilikhya ka
.
/ ७३ sotpaladhātunirjharo
-
kha
.

8.6.75

śiloccaye
-
ka
.

8.6.1

...
laḥ
-
kha
.,.. .
laṃ
-
ka
.,...
laḥ
-
gha
.
/ ७६ sa giriṃ
-
ka
.,
sa girirdivya
-
kha
.
gha
.
/ ७७ ivodayākaraḥ
-
ka
.
kha
.
gha
.

8.6.307

...
marghyeṇa
-
ka / २ ha
-
kha
.

8.6.4

brahmovāca
lokasya jananī bhūtvā dhārayitvā jagattathā /
kimidaṃ tapasā bhūyo lokaṃ dagdhumihecchasi / / ३ / /
mā sṛṣṭvā jagadetattvaṃ tapasyantī vināśaya /
buddhvaivaṃ३ dhārayasvemaṃ lokaṃ devi namastava /

8.6.6

tvatto rudreṇa lokoyamahañcaiva purānaghe /
sṛṣṭāḥ smo४ varade devi mā naḥ kṛtvā vināśaya //५/ /
tapasā tava५ rudrāṇi jagat sthāvarajaṅgamam /
tapyate grīṣmamadhyāhne jalāt६ padmamivoddhṛtam /

8.6.8

kiṃ vā te hṛdaye devi yadyapi७ syāt suduṣkaram /
varaṃ vṛṇīhi sarvāṇi dātāsmi himavatsute / /७/ /
devyuvāca
varadosi yadīśāna mama deva caturmukha /
ayaṃ bhaktonuraktaśca mama nityaṃ priyaḥ prabho /

8.6.0

vyāghrosya८ tāvadyacchasva tato dāsyasi me varam /
adya varṣasahasraṃ vai sthitasyāsya mamāgrataḥ / / ९/ /
dhyāyato nimiṣasyaiva stabdhakarṇasya lokapa /
asmai dhatsva varaṃ deva nāsmi tāvadvarārthinī / /8.55.१

8.6.10

pitāmaha९ uvāca
eṣa tiryag durātmā ca tvāṃ bhakṣayitumāgataḥ /
nāsya śuddhaṃ mano devi krūroyaṃ pāpacetanaḥ

8.6.11

paśyainaṃ duṣṭamanasaṃ११ nāsya śreyo manastvayi१२

8.6.5

...
maṃ
-
ka
.,.
va
-
gha
.
/ ४ sma
-
ka
.
kha
.
gha
.

8.6.6

..
tīva
-
ka
.

8.6.10

dināt
-
gha
.
/ ७ yadapi
?
/ ८ vyāghrasya
-
ka
.
kha
.
/ ९ brahma
-
kha
,
deva
-
gha
.

8.6.308

pāpacetasaḥ
-
gha
.
/ ११ duṣṭacetāsau
-
kha
.
/ १२ manasvini
-
kha
.

8.6.13

sanatkumāra uvāca
atha sā tadvacaḥ śrutvā rudrāṇī lokabhāvanī

8.6.12

divyena cakṣuṣāpaśyadajñānāt kṛtasāhasam

8.6.16

ananyabhaktaḥ१४ pūrvañca१५ jātidoṣeṇa dūṣitaḥ

8.6.13

viditārthā tato bhūtvā uvāca himavatsutā /

8.6.19

bhagavan ko१७ hi lokeṣu१८ tiryaktve sati niścalaḥ

8.6.14

stabdhakarṇekṣaṇo divyamahopyekamabhojanaḥ

8.6.5

avatiṣṭheta kiṃ yoyaṃ sahasramavatiṣṭhata /
varṣāṇāṃ sumahātejā nāyaṃ tiryakṣu saṃskṛtaḥ२० //१

8.6.22

bhavatvayaṃ duṣṭacetāstvaduṣṭo२१ vā mahābalaḥ

8.6.16

mamānugrāhya ityeva२३ varo hyasya२४ pradīyatām

8.6.17

sanatkumāra uvāca
tataḥ sa bhagavān devaścaturvaktraḥ pitāmahaḥ /
uvāca vacanaṃ devīmṛṣīṇāṃ śṛṇvatāṃ tadā

8.6.18

āryāṇāṃ dasyavopīha२५ saṃsargāt siddhimāpnuyuḥ /
yathāyaṃ krūrakarmāpi२६ siddhiṃ prāpsyatyanuttamām२७

8.6.9

tasmādāryāḥ sadā sevyā nityaṃ pāpakṛtāpi२८ hi /
siddhimeti naraḥ kṣipramapāpānāṃ samīpagaḥ२९ / /१

8.6.8.55.20

anugrāhyastavānindye pāpoyaṃ duṣṭacetanaḥ /
atosmai३० brūhi deveśe varo yastava rocate

8.6.31

devyuvāca
amaro jarayā tyakta akṣayaścāvyayastathā /
mahāyogabalopeto mahadaiśvaryasaṃyutaḥ

8.6.21

gaṇeśvaro mameṣṭaśca bhavatveṣa yadīcchasi

8.6.309

१३ bhāvinī
-
gha
.
/ १४ atyantabhakta
-
kha
.
/ / ९ pūrvamme
-
kha / १६ dūṣita
-
kha
.
/ १७ bhagabhakṣo
-
ka / १८ lokoyaṃ
-
ka
.
/ १९ niścalaṃ
-
ka / २० saṃvṛtaḥ
(
saṃbhṛtaḥ
)
-
kha
.,
svayaṃ gataḥ
-
gha
.
/ २१ a duṣṭo
-
kha
.
gha
.
/ २२ mahāmanāḥ
-
gha
.
/ २३ ityevaṃ
-
kha
.
/ २४ hyasmai
-
kha
.,
hyeṣa
-
gha / २५ darpa
(
rśa
)
nādeva
-
kha
.
/ २६ hi
kukarmāpi
-
kha
,
kurutekarma
-
gha
.
/ २७ yāsyatyanuttamām
-
kha
.
gha / २८ pāpakṛtopi
-
ka
.
gha
.
/ २९ samīpata
-
gha
.
/ ३० ato me
-
gha
.
/ ३१ mahadāścaryamayutaḥ
? -
gha
.

8.6.23

pitāmaha३२ uvāca
evaṃ bhavatu bhadraṃ te sarvametad bhaviṣyati /
jānāsi brahmabandhūnāṃ brahmadattasya maṃtriṇam / /२२ / /
tvayi bhaktiḥ३३ purāpyasya śāpād vyāghragatiṃ gataḥ /
pañcālasya ca yakṣoyaṃ pratīhārobhavat purā /

8.6.26

tvayā mayā yadadyāsya kṛteyaṃ nandirīdṛśī /
tasmād gamiṣyati khyātiṃ somanandīti nāmataḥ / /२४/ /
yaścainaṃ३४ kīrtayed durge kāntāreṣu bhayeṣu३५ ca /
śārdūlasiṃhadvīpibhyo na bhayaṃ tasya jānate / / २५/ /
vada३६ tvamapi ceśāni३७ yaste priyamanorathaḥ /
yāvad३८ dadāmi३९ sarvante४० niyogāt pārameśvarāt४१ /

8.6.44

devyuvāca
icchāmi bhagavan divyaṃ varṇaṃ kanakasaprabham /
gaurīti४२ loke khyātā ca bhaveyaṃ kamalodbhava / /२७/ /
pitāmaha४३ uvāca
evamastu jaganmātaryadicchasi tapodhane

8.6.37

anyaṃ varaya bhadrante४५ varaṃ४६ devi dadāmi४७ te / /२८/ /
mahaddhīdaṃ tapastaptaṃ bhavatyā lokabhāvanam /
nānurūpo varastasya tasmādanyopi mṛgyatām //२९/ /
devyuvāca
icchāmi bhagavanputraṃ sarvadharmabhṛtāṃ४८ varam /
mahābalaṃ mahotsāhaṃ४९ sarvalokanamaskṛtam / /8.55.३ ० / /
३२ brahmo
-
kha
.
/ ३३ bhaktiṃ
-
gha / ३४ yaścaivaṃ
-
kha / ३५ vaneṣu
-
gha
.
/ ३६ varaṃ
-
gha
.

8.6.48

yācasva
-
gha
.
/ ३८ tāvad
-
gha
.
/ ३९ dadāni
-
ka
gha
.
/ ४० deveśi
-
gha
.
/ ४१ parameśvarāt
-
gha
.
/ ४२ saurīti
-
kha
.
/
४३ brahmo
-
kha
.
/ ४४ mahāmate
-
kha
,
mahādhane
-
gha
.
/ ४५ varaṃ prayacchāmi
-
kha / ४६ brūhi
-
kha / ४७ yatpra dadāni
-
ka kha

8.6.310

lokadharmabhṛtāṃ
-
kha
४९ mahātmānaṃ
-
gha
.

8.6.1

pitāmaha uvāca
putraste bhavitā devi mahāyogabalānvitaḥ /
ajeya५० ssarvabhūtānāmaṣṭaiśvaryaguṇānvitaḥ५१ / /३

8.6.33

jetā hantā tathā deṣṭā५२ ajarovadhya eva ca /
anādeśyaśca५३ satataṃ sarveṣāṃ prāṇināṃ varaḥ // ३ २/ /
sadā bālotha subhago dharmajño dharmavatsalaḥ /
devabrāhmaṇagoptā ca vidvān sarvajña eva ca /

8.6.56

ṣaṇmukho dvādaśabhujaḥ śaktipāṇistathaiva ca /
brahmaṇyaśca śāraṇyaśca५४ devadviṭsaṃghahā tathā // ३४/ /
ayonijo mahātejā५५ lokānāṃ sukhakṛcca hi

8.6.59

śanairetaduvācāsau tataśca virarāma ha / /३ ५/ /
sanatkumāra uvāca
varān sa५७ dattvā deveśaḥ kṛtvā cāpi५८ pradakṣiṇām

8.6.6

vimānaṃ taṃ samāruhya svaṃ lokamagamattadā६० /३

8.6.61

rudrāṇyapi gate tasmin somanandipuraḥsarā /
sthitākāśaṃ samāsthāya rohiṇīva budhānugā / /३७ / /
mantrānugeva gāyatrī jayantena śacī yathā /
tathā sā bhāti rudrāṇī somanandipuraḥsarā / / ३८ / /
ya imaṃ paṭhate sadā vipaścit puruṣaḥ prātaratandrito hi kaścit

8.6.39

kurute na bhayaṃ hi somanandirvaradastasya haraśca somanandī६२

8.6.311

iti skandapurāṇe somanandidevyorvarapradānaṃ nāma paṃcapaṃcāśattamodhyāyaḥ
५० ajayyaḥ
-
kha / ५१ samanvitaḥ
-
ka
.
/ ५२ tathā ceṣṭā
-
ka
.
/ ५३ anāveśyaśca
-
kha
.
/ ५४ sadā devi
-
gha
.
/ ५५ mahātejo
-
ka kha / ५६ tsadā
- (?)
/ ५७ dattvā ca
-
gha
.
/ ५८ cābhi
... -
gha
.
ka
.
/ ५९ pradakṣiṇaṃ
-
ka kha
.
gha
.
/ ६० svarlokamagamattadā
-
gha
.
/ ६१ karhicit
-
gha
.
/ ६२ somanandiriti
-
gha
.

8.6.1

vyāsa uvāca
bhagavan yattvayākhyātaṃ pūrvaṃ narakavarṇane

8.6.1

duṣkṛtaṃ karma kṛtvā tu narā narakagāminaḥ२ /

8.6.5

bhavanti३ sukṛtāḥ sarve४ svargasaukhyasamāyutāḥ

8.6.9

brāhmaṇā duṣkṛtaṃ kṛtvā gatvā durgatimāpadam //२/ /
kathaṃ bhūyaḥ samāyanti svarga७saukhyaphalaṃ mahat /
yonīrvā kathamāgamya bahvīḥ saṃkarajātiṣu /
bhūyaḥ sukṛtino bhūtvā prāpnuvanti śubhāṃ gatim //३ / /
sanatkumāra uvāca
śṛṇu vyāsa purāvṛttaṃ८ daśārṇeṣu tu yacchrutam

8.6.11

saptānāṃ१० dvijaśipyāṇāmaśubhaṃ śubhameva ca / /४/ /
āsīt suparvā vikhyātaḥ kauśiko brāhmaṇaḥ śuciḥ /
dhārmikaśca vadānyaśca vidvān vipraiḥ sapūjitaḥ / /५ / /
tasya śiṣyā babhūvurhi sapta durmedhasaśca te

8.6.14

guruśuśrūṣaṇesaktā१२ nāmatastānnibodha me //६/ /
ātreyaḥ kaṇḍaro१३ nāma upamanyuśca dāmanaḥ

8.6.7

śāṇḍilyaścaiva hālobhūd gārgyaśca१५ vidalastathā /

8.6.8

śaiśiro gautamaścaiva daṇḍakīlaśca kāśyapaḥ /
vidarbhaścaiva hārīta itīme sapta viśrutāḥ /

8.6.9

upādhyāyotha tānviprān provācedaṃ mahātapāḥ /
acirād gāmito gatvā yājyadattāṃ surūpiṇīm /

8.6.8.56.10

gatvānayata homārthe१६ śīghraṃ māhiṣmatīṃ purīm /
ta evamuktāstenaiva māhiṣmatyāstvatandritāḥ /

8.6.2

१ narakavarṇanaṃ
-
gha
.

8.6.15

- -
nirbhayāḥ
-
kha
.
/ ३ taranti
-
gha
.
/ ४ svarge
-
ka
.
kha / ५ sarvasaukhyasamāyutāḥ
-
ka
.
kha
.
/ ६ brāhmaṇaṃ
-
ka
.
/ ७ svarge
-
ka
.
/ ८ yathāvṛttaṃ
-
gha
.
/ ९ yacchubhaṃ
-
ka
.
kha
.,
dvijanmanāṃ
-
gha
.
/
१० martyānāṃ
-
gha
.
/ ११ stu
-
kha
.,
stathā
-
gha
.
/ १२ bhaktā
-
ka
.,
raktā
-
kha
.,
śuśrūṣaṇaratāḥ
-
gha
.
/ १३ kuṃḍuro
-
gha / १४ nāmataḥ
-
ka
.
kha
.
gha
.

8.6.312

...
ddarbhaśca
-
gha
.
/ १६ homārthaṃ
-
kha
.

8.6.18

gāmādāya nivartanto१७ mṛttikāvatimantaśaḥ

8.6.12

anāvṛṣṭyā tatastetu durbhikṣe parivartati१९ // ११ / /
kṣudhāparigatāḥ sarve kiṃbhakṣāḥ saṃbabhūvire /
saptamehani२० saṃjāte२१ nirāhārāḥ suduḥkhitāḥ

8.6.13

amantrayanta२२ gāmetāṃ bhakṣayāma kimāsyate /
teṣāṃ yaḥ kaṇḍaro२३ nāma ātreyakulasaṃbhavaḥ

8.6.14

sa tānuvāca mā dhenuṃ bhakṣayāma gurorimām /
gurorarthe hi naḥ ślāghyā२४ mṛtyurapyavicakṣaṇāḥ /

8.6.6

mā guroḥ krodhanirdagdhā yāsyāma nidhanaṃ vayam /
te yadā tadvaco naiva jagṛhuḥ kṣutprapīḍitāḥ // १५/ /
sa tadovāca bhūyastānidaṃ vacanamarthavat /
yadi vovadhṛtaṃ२५ viprā bhakṣaṇesyāstapodhanāḥ // १

8.6.17

mā vṛthā bhakṣayāmaināṃ pitrarthe२६ prokṣayāmahe /
mā no doṣadvayeneha lopo२७ bhavatu śobhanāḥ

8.6.28

evaṃ hyalpena doṣeṇa

8.6.9

vayaṃ yokṣyema२९ sarvathā /
ta evamuktāḥ samyaktu vacastasyāvadhārya ca३० / /१८/ /
prokṣayāmāsuravyagrā pitrarthe tāṃ३१ payasvinīm /
tataḥ saṃskṛtya vidhivad nivedya ca mahāmune३३ / /१

8.6.21

hutāgnayastato bhūtvā pratyekamupabhujya३४ ca /
vatsamekaṃ gale baddhvā āninyurgurave३५ tadā / /8.56.२ ० / /
atha dṛṣṭavā sa३६ taṃ vatsaṃ dhenuṃ papraccha३७ tāndvijaḥ /
ta ūcuḥ pathi śārdūlovadhīttāmiti nirghṛṇāḥ३८

8.6.28

१७ vartante
-
gha
.
/ १८ mṛtyukālavaśaṃ gatā
- -
gha
.,.
taraḥ
- -
ka
.
/ १९ parivartata
-
ka
.
/ २० māsi
-
kha
.
/ २१ jāte ca
-
ka
.,
ete ca
-
kha
.
/ २२ āmantrayanta
-
kha
.
gha / २३ kāṇḍaro
-
ka
.
/ २४ ślāghyo
-
kha
.
/ २५ vovabhṛtaṃ
-
ka
,,
vā niścitaṃ
-
gha / २६ pitryarthe
-
ka
,
pitryarthaṃ
-
kha
.,
pitṝṇāṃ
-
gha
.
/ २७ lepo
-
ka
.,
lobhād
.
gha

8.6.29

śriyā puṣṭyā tataste tu
-
gha
,
tva
(
sva
) -
ka
.

8.6.32

yokṣya
-
kha
.,
yokṣyā
-
ka
.,
mokṣā
-
gha
.
/ ३० vacastasya pradhārya ca
-
gha
.
/ ३१ tu
-
kha
.

8.6.36

tapasvinīm
-
kha
.
/ ३३ mahātmane
-
ka
.
kha
.
/ ३४ mupa
.
-
gha
.
/ ३५ baddhamāninyurgurave
(?)

8.6.313

., .
dhārya ca
-
kha
.
/ ३७ yaccha me
-
kha
.
/ ३८ tamūcūstasya vai śiṣyā na labdhā goritastataḥ
-
gha
.

8.6.40

atha teṣāṃ vacaḥ śrutvā śaṃkayā ca durātmanām /
divyena cakṣuṣāpaśyad bhakṣitāṃ tairmahātapāḥ / / २२ / /
sataḥ sa roṣād raktākṣo३९ nirdahanniva tām̐stadā

8.6.46

uvāca vatsaṃ dṛṣṭavā ca४१ kṛpayā bhṛśaduḥkhitaḥ४२ //२ ३ / /
yuṣmābhirbhakṣitā sā hi tathyaṃ४३ na kathitaṃ ca me /
karmaṇā tena tasmādvo gatiḥ kaṣṭā४४ bhaviṣyati४५ / /२४/ /
prasāditaḥ sa taiḥ śiṣyairbrāhmaṇaḥ sumahādyutiḥ

8.6.25

kṛpayā sa ca tānāha bhūyaḥ sarvānidaṃ vacaḥ

8.6.6

yaduktaṃ४७ tanmayā tathyaṃ४८ na४९ tanmithyā५० bhaviṣyati /
yeṣāṃ tu kṛtavantaḥ५१ sthastedhyavasyanti५२ yacchubham५३ //२

8.6.27

matsamīpe ca na stheyamidānīṃ vaḥ kathañcana /
dṛṣṭavā vatsamimaṃ bālaṃ mā vo dhakṣyāmi gacchata५४

8.6.55

atha te sahitāḥ sarve naṣṭasaṃjñā vicetasaḥ

8.6.56

kālena samayujyanta cintayanto gurorvacaḥ / /२८/ /
daśārṇā nāma sā vyāsa sarit puṇyajalā śubhā

8.6.0

tasyāstīre vanaṃ divyaṃ viśrutaṃ tat subhāsvaram //२९/ /
tatra vyādhobhavacchūraḥ kṣupako५७ nāma vīryavān /
tasya putrābhavam̐ste vai citakāyāṃ mahābalāḥ //8.56.३

8.6.2

citakā saṃprasūtā५८ tu putrām̐stān sapta saṃmatān /
vyādhāḥ sarvebhavaṃste vai caitakā iti viśrutāḥ // ३ १/ /
caranti sadhanuṣkāste nighnanto५९ mṛgapakṣiṇaḥ /
siṃhān vyāghrān gajām̐ścaiva६० varāhādīm̐śca sarvaśaḥ६१ / /३

8.6.4

३९ roṣatāmrākṣo
-
gha
.

8.6.50

.
tejasā
-
kha
.
/ ४१ tu
-
gha
.
/ ४२ ca suduḥkhitaḥ
-
kha
.,
duḥkhapīḍitaḥ
-
ka gha
.
/ ४३ tayā
-
gha
.
/ ४४ naṣṭā
..
-
gha
.
/ ४५ saṃsārān pratipadya
(
tsya
)
tha
-
kha / ४६ brāhmaṇaissa mahādyutiḥ
-
ka
.
kha gha / ४७ yadyuktaṃ
-
gha
.
/ ४८ coktaṃ
-
gha
.
/ ४९ ca
-
kha
.

8.6.51

...
thyaṃ
-
ka

8.6.58

.
nto
-
ka / ५२ yodhya
... -
ka
.
/ ५३ yodhyavasyata
-
kha
.
/ ५४ vyādhatvaṃ samagacchata
-
gha
.
/ ५५ visaṃjñā naṣṭacetasaḥ
-
ka
.
gha
.
/ ५६ puṇyajalā sadā
-
ka
.
/ ५७ kṣupajo
-
kha
.

8.6.60

.
te
-
gha
.
/ ५९ ghnanto vai
-
ka
.
kha
.

8.6.314

gaṇām̐ścaiva
-
gha
.
/ ६१ varāhām̐śca
sudāruṇaḥ
-
gha
.

8.6.3

teṣāṃ nāmāni yāni sma vyādhatve६२ tāni me śṛṇu /
kāṇḍārorjunako nāma damanaḥ siṃhakobhavat६३ / /३

8.6.34

hālobhūd vyāghrakaścaiva vidalaḥ६४ śarabhastathā /
śaiśiro himavām̐ścaiva hastiko daṇḍakīlakaḥ /

8.6.66

vidarbho६५ vajrakaścaiva nāmānyetāni teṣu hi

8.6.35

ekaśa६७ steṭavīṃ ghorāṃ caranti६८ piśitāśanāḥ६९ /

8.6.6

hiṃsrāḥ satvāntakāḥ sarve yoniṃ duṣṭāmupāgatāḥ /
kadācidvicarantaste mṛgān ghnantastathaiva ca / /३

8.6.72

upādhyāyāśramaṃ prāptāḥ karmaṇā७० sukṛtena ha /
tatra७१ teṣāṃ bhayodvignāḥ sarva evābhavan mṛgāḥ / /३७/ /
mṛgān bhītān samālakṣya sa vipraḥ sumahātapāḥ /
nyavaikṣata

8.6.38

diśaḥ sarvā vyādhām̐ścāpaśyadāgatān

8.6.74

svaśiṣyām̐stān७३ parijñāya dhyānād vyādhatvamāgatān

8.6.9

provāca karuṇāviṣṭasteṣāmeva śubhepsayā७५ / /३

8.6.76

śuśrūṣitaḥ purā viprairyuṣmābhirahamādarāt

8.6.77

karmaṇā tena cedānīṃ gobadhyākṛtaśāpataḥ / /8.56.४० / /
vyādhatvamiha saṃprāptāḥ kutsitaṃ hiṃsravṛtti yat

8.6.41

sā ca७८ gauḥ pitṛkāryeṇa bhakṣitā vo na hiṃsayā /

8.6.44

tasmād yūyamito bhraṣṭā७९ jātismaraṇasaṃyutāḥ /
mṛgāḥ kālañjare bhūtvā८० cakravākāḥ punaḥ८१ sare //४२ / /
dvīpe tataḥ punarhaṃsā bhūtvā vai mānase hrade /
bhūyaśca mānuṣā bhūtvā jātau jātau८२ sacetanāḥ //४३ / /
yogayuktā mahātmāno matprasādādatandritāḥ /
sarvakilbiṣanirmuktā brahmalokamavāpsyatha /

8.6.71

६२ vyādhānāṃ
-
gha
.
/ ६३ śiśiro himavām̐ścaiva virūpo
viśvaretanaḥ / vīro vīrataruḥ svedo nāmānyetāni teṣu ca
-
gha
.
/ ६४ viśadaḥ
-
kha
.
/
६५ vibhargo
-
ka
,
vibhagno
-
kha
.
/ ६६ ca
-
gha
.
/ ६७ ekadā
-
ka
.
gha
.
/ ६८ carantaḥ
-
gha
.
/
६९ piṣitaiṣiṇaḥ
-
gha
.
/ ७० karma sma
(
sva
?) -
gha
.

8.6.74

tasya
-
gha
.
/ ७२ avaikṣata
-
kha / ७३ sa śiṣyām̐stān
-
kha
.,
sa muni
-
gha
.

8.6.75

dhyānātmā samupasthitān
-
gha
.

8.6.76

śubhaṃ vacaḥ
-
gha
.

8.6.315

...
ridamātarāt
-
gha
.
/
७७ hiṃsravṛttimat
-
kha
.
gha
.
/ ७८ sādhu
-
gha
.
/
७९ bhūya iyamito
-
kha
,
tasmāt śāpāt
paribhraṣṭā
-
gha
.
/ ८० bhūtā
-
gha
.
/ ८१ purā
-
gha
.
/ ८२ yātāḥ
-
gha
.

8.6.45

etacchrutvā tatasteṣāṃ pūrvā smṛtirajāyata /
upādhyāyoyamasmākamiti buddhau८३ tadā८४ bhavat

8.6.86

tataḥ karma jugupsantaḥ pūrva८५jātikṛtaṃ ca yat

8.6.47

pradakṣiṇamupāvṛtya daśārṇāmabhito८७ yayuḥ //४६/ /
daśārṇātīramāsādya saṃmantrya ca parasparam /
jātiṃ pūrvāṃ८८ smarantaste mṛtyumeva pravavrire

8.6.48

niścitānāṃ८९ tatasteṣāṃ kāṇḍaro९० yobhavad dvijaḥ /
vyādhorjunakanāmā९१ sa idaṃ vacanamabravīt

8.6.49

bhavanto yanmayā९२ pūrvamuktāstanna kṛtaṃ hi vaḥ /
idānīṃ samanuprāptaṃ māvamanyata me vacaḥ

8.6.8.56.50

śreyo vohaṃ pravakṣyāmi śṛṇudhvaṃ kurutaiva ca /
jātimetāṃ vimokṣyāma yena hāsyāma na smṛtim /

8.6.96

putrānicchanti pitaraḥ puṣṭyarthaṃ tāraṇāya ca /
vayaṃ ca janitāstena vyādhena sumahātmanā //५१ / /
saṃvarddhitāśca kleśena mātrā pitrā tathaiva ca /
anāpṛcchya९३ kathaṃ tau tu mṛtyumicchāmahe vayam //५२/ /
te yūyaṃ९४ yadi manyadhvaṃ tāvāpṛcchya९५ visarjitāḥ

8.6.84

yokṣyāma śreyasātmānametadvo९७ hitamuttamam / /५३ / /
na cedvisarjayetāṃ tau९८ tayoḥ९९ śuśrūṣaṇe ratāḥ /
tatastāvaddhi tiṣṭhāmo yāvat kālena tau mṛtau / /५४/ /
tato vayaṃ kṛtātmāno hyanṛṇāḥ१०० sarvathāpi ca /
gamiṣyāmo gatiṃ१०१ puṇyāmetannaḥ śreya uttamam //५५/ /
evamastviti te sarve gṛhītvā tasya tadvacaḥ /
cintayantaḥ puro१०२ janma gṛhānevābhijagmire //५६/ /
८३ buddhi
-
gha

8.6.9

...
stato
-
gha
.
/ ८५ jugupsamānāste pūrvaṃ
-
kha / ८६ tat
-
gha
.
/
८७ daśārṇa
-
mabhito
-
ka gha
.
/ ८८ pūrvāṃ jātiṃ
-
kha
.
/ ८९ niścintānāṃ
-
ka
.

8.6.99

.
kāṇḍāro
-
kha
.
/ ९१ janakanāmā
-
gha
.
/ ९२ ye mayā
-
kha
.
/ ९३ dṛṣṭvā
-
ka
.,
dṛṣṭā
-
kha
.
/ ९४ tadyūyaṃ
-
kha
.,
te mṛtyuṃ
-
gha
.
/ ९५ mā pṛṣṭvā
tau
-
ka
.
kha
.
gha
.
/ ९६ vivarjitāḥ
-
kha
.
/ ९७ śreyase mānametadvo
-
kha
.
/ ९८ taṃ
-
gha
.

8.6.316

tābhyāṃ
-
ka
.
kha
.
gha
.
/ १०० kṛtātmāna anṛṇāḥ
-
ka
.
kha / १०१ matiṃ
-
ka
.
/ १०२ purā
-
ka
.
gha
.

8.6.105

tānāgatān pitā dṛṣṭvā mātā ca citakā tadā /
tuṣṭyā paramayā१०३ yuktā idaṃ tānūcaturvacaḥ१०४ //५७/ /
putrakāḥ sucirādadya yūyamabhyāgatā gṛham

8.6.58

adyāvāṃ१०६ sudṛḍhaṃ mūḍhau१०७ kiṃ ciraṃ kṛtamityuta१०८

8.6.59

citakovāca
kṣudhāviṣṭaḥ pitā vodya१०९ putrasnehena putrakāḥ /
nātti māṃsamidaṃ११० pakbaṃ surāñca na pibatyayam /

8.6.64

sanatkumāra uvāca
tepi jātiṃ jugupsantaḥ sarve vai pāpayonayaḥ /
idamūcuḥ kṣupaṃ caiva citakāñca śubhaṃ vacaḥ // 8.56.६० / /
bhavantośnantvavighnena puṣṭaye śāntayepi ca /
nāśnīmo१११ vayamadyeha११२ śvo bhokṣyāmo११३ na saṃśayaḥ //६१ / /
tatastau vṛddhabhāvena na bubhukṣāsahau tadā /
āhārayetāmāhāraṃ sutuṣṭau ca babhūvatuḥ // ६२/ /
tau tu tuṣṭau samālakṣya sarvetha śirasā natāḥ /
ūcuḥ prayatnato११४ vākyamaika११५matyena te tadā / / ६३ / /
pitarau parinirviṇṇā vayametena janmanā /
icchāmastat parityaktuṃ११६ tannaḥ saṃmantumarhathaḥ११७

8.6.118

teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā pitā tānidamabravīt

8.6.122

pariṣvajya sutān११९ sarvān bāṣpaparyākulekṣaṇaḥ१२० / /६५/ /
ahamāsaṃ purā putrā brāhmaṇaḥ śaṃsita१२१vrataḥ

8.6.108

divodāsasya rājarṣeḥ sakhā paramasaṃmataḥ / /६६/ /
१०३ ca parayā
-
gha
.
/ १०४ tāvūcaturvacaḥ
-
ka
.
/ १०५ gṛhān
-
ka
.
/ १०६ adya vaḥ
-
kha
.
/ १०७ kiṃcit
-
kha
.,
bhūmau
-
gha
.

8.6.112

caivaṃ kṛtyamityuta
-
gha
.,
cirādāgamyatetyuta
-
kha
.
/ १०९ cādya
-
gha
.
/ ११० māṃsamimaṃ
-
ka
.
kha
.
/ १११ ma
-
ka
,
nāśnīyā
-
kha
.

8.6.114

. .
madyāhaṃ
-
ka
.
kha
.
/ ११३ vayamadya na bhuṃjānā
bhakṣātmāno
-
gha
.,..
ma
-
ka
.
kha
.

8.6.116

prayatato
-
ka
,
pramanaso
-
kha gha / ११५ mekamatyena
-
ka
.
kha
.

8.6.120

.
saṃparityaktuṃ
-
ka
.,..
stau
-
kha
.,
idaṃ tu saṃ
... -
gha / ११७ śaṃsitumarhathaḥ
-
gha
.
/ ११८ mātā samabravīt kha
,
/ ११९ sa tān
-
gha

8.6.122

...
lekṣaṇau
-
kha / १२१ saṃ śitavrataḥ
-
gha

8.6.317

...
vratāḥ
-
ka
.

8.6.69

sa kadācidvane ramye dhanuṣā kurute bhṛśam /
.........
/// ६७/ /
yogyāttamahamāhedaṃ१२३ na tvaṃ१२४ vetsi dhanurnṛpa /
ajānan१२५ kimidaṃ kleśaṃ vyarthameva१२६ karoṣi ca //६८/ /
provāca rājā viprāṇāṃ mantrajñānaṃ vidhīyate /
āmantraṇe bhojane ca vācā ca kuśalā dvijāḥ१२७

8.6.130

-
. . . . . .. .  .                       -
/
sa mayā hasatā१२८ prokta ānayasva dhanurmama //8.56.७० / /
yāvat kṣipāmi lakṣyāya१२९ śaraṃ yatra bravīṣi mām

8.6.73

sa tathoktastadā१३१ mahyaṃ saśaraṃ dhanurarpayat //७१/ /
tenoktaṃ lakṣyamuddiśya१३२ śaraḥ kṣipto mayā tataḥ /
tatrābhavat sthito vipro mṛgacārī dṛḍhavrataḥ //७२ / /
sa tena viddhastejasvī mamāra sahasaiva ca /
sohaṃ१३३ taṃ mṛtamālakṣya१३४ rājñā tena visarjitaḥ /

8.6.74

brahmavadhyābhayād ghorāt pitaraṃ paripṛṣṭavān /
provāca na bhayaṃ testi brahmavadhyā kutastava

8.6.76

jātyantaraśataṃ१३५ gatvā dṛṣṭametat१३६ svayaṃbhuvā /
tatohaṃ parayā bhaktyā pitṛśuśrūṣaṇe rataḥ //७५/ /
anayā bhāryayā sārdhaṃ१३७ sthito vai१३८ bahulāḥ samāḥ /
sa kadācit pitā cāpi mama kālena saṃyutaḥ१३९

8.6.128

avatasthe ca tatraiva anayaiva sahānaghāḥ /
atha kālena mahatā gavāhaṃ vinipātitaḥ //७७/ /
१२३ yo syānta
...
-
kha
,
yo dhyātu mṛgakāme
-
gha
.
/ १२४ tattvaṃ
-
kha
.
/ १२५ na jānan
-
gha
.,
ajñānaṃ
-  (
nāt
)
/
-
gha
.
/ १२६ vyarthaṃ karma
-
gha
.
/ १२७ sadā
-
ka
.
gha
.,
tadā
-
kha

8.6.136

sahasā
-
kha
.
/ १२९ lakṣāya
-
ka
.
kha
.
gha / १३० hi
-
kha / १३१ tadoktastadā
-
ka
.
kha
.
gha / १३२ lakṣamuddiśya
-
ka kha
.
/ १३३ sāha
-
kha
.
/ १३४ mṛgamālakṣya
-
ka
.
kha gha / १२५ jātyantāragataṃ
-
kha
.,
jñātaṃ
-
gha
.

8.6.138

hṛṣṭametat
-
ka
.,
dṛḍhametat
-
kha / १३७ sākaṃ
-
gha

8.6.139

.
haṃ
-
kha
.

8.6.318

saṃvṛtaḥ
-
gha
.
/
.

8.6.78

agnisthaṃ cāvarūḍhaiṣā rudantī māṃ१४० śubhekṣaṇā /
sohaṃ gavā hataśceti mṛgacārivadhena ca / /

8.6.8.56.80

vyādhajanmani vipratvād bhraṣṭaḥ१४१ pāpena jajñivān /
jātosmi१४२ janmanāṃ putrāḥ sahasraṃ bhṛśadāruṇam //७९/ /
pitṛbhaktyā ca hi tayā samyagārādhanena ca /
nānaśanme१४३ smṛtiḥ putrā jñānaṃ cāpi pravartate१४४ /

8.6.146

jānāmi brāhmaṇān bhraṣṭān१४५ sarvān vai gokṛtena vaḥ

8.6.82

guroścaivānuśāpena bhraṣṭasajñām̐stathaiva ca१४७ / /८१ / /
paścāttadājñayā putrān sarvānvai muktacetasaḥ /
labdhasaṃjñām̐stathā caiva sarvānadya mahābalāḥ१४८

8.6.83

mātā ceyaṃ१४९ hi vo१५० vetti sādhvī nityaṃ pativratā /
yadahaṃ vo bravīmyadya tatkurudhvaṃ mama priyama१५१ /

8.6.153

avāpsyatha१५२ tataḥ śreyaḥ sarve yūyamatandritāḥ

8.6.160

anāmayā viśokāśca१५४ na ca saṃjñāṃ prahāsyatha१५५ / /८४/ /
putrā janmedamantyaṃ me१५६ manuṣyeṣu१५७ na saṃśayaḥ /
ito mṛtena gantavyaṃ mayā brahmasadaḥ śubham / /८५/ /
te१५८ yūyaṃ māṃ pratīkṣadhvaṃ kaṃcitkāla१५९matandritāḥ

8.6.86

svargate mayi yacchreyastatkariṣyatha mā śucaḥ /

8.6.161

avaśyañca sutairmātā pitā caiva suduḥkhitau

8.6.88

śuśrūṣitavyau१६२ nānyosti dharmosmād१६३ balavattaraḥ //८७/ /
sanatkumāra uvāca
tataste vismitā bhūtvā naṣṭaśokā vimatsarāḥ /
taṃ१६४ kālaṃ paryupāsanta yāvattau jahatustvasūn१६५

8.6.142

१४० rudatī
-
ka
.
/ १४१ vipratvabhraṣṭaḥ
-
kha
.

8.6.148

. .
smin
-
kha
.
kha
.
/ १४३ na nāśaṃ me
-
ka
.
/ १४४ me saṃpravartate
-
kha
.,
cāpyapravartate
-
ka
.,
pravartata
-
ka
.
/ १४५ tuṣṭān
-
gha
.
/ १४६ sarvānāga
(
s
)
// kṛtena vaḥ
-
gha
.
/
१४७ bhraṣṭasaṃgām̐stathaiva ca
-
gha
.

8.6.153

mahābalān
-
gha
.
/ १८९ mātreyaṃ
(
yī
) -
kha
.
/ १५० no
-
gha
.
/ १५१ kurudhvamatandritāḥ
-
ka / १५२ avāpsyata
-
gha
.

8.6.160

..
matantritāḥ
-
gha
.
/ १५४ vikośāśca
-
kha / १५५ prahāsyate
-
gha / itaḥ pūrvaṃ kṣupa
u
.
iti ka
. -
gha
.
/ १५६ mamedaṃ
-
yajjanma
-
gha
.
/ १५७ manuṣyatve
-
kha
.
/ १५८ tad
-
kha /
१५९ kiṃcitkāla
. -
ka
.
kha
.
gha
.

8.6.165

...
mataṃtritāḥ
-
gha
,
/ १६१ suduḥkhitaiḥ
-
ka
.,
sukhedhitaiḥ
-
kha
.
/ १६२ śuśrūṣitavyo
-
ka
.
kha gha / १६३ dharmonyo
-
kha / १६४ tat
-
ka
.
kha
.

8.6.319

...
stanūm
-
gha
.

8.6.167

tayoratītayoḥ samyak१६६ kṛtvā te hyaurdhvadehikam

8.6.169

daśārṇāyāṃ mahānadyāṃ vidhinānaśanena१६८ ha //८९/ /
asādhayanta ātmānaṃ vyādhāḥ saptāpi te tadā

8.6.8.56.90

kālañjare girau१७० bhūyo mṛgāḥ saptaiva jajñire /

8.6.92

smarantastatra te jātiṃ marutprapatanena ha /
sādhayitvā tadātmānaṃ cakravākeṣu१७१ jajñire१७२ //९ १ / /
mṛgatve yāni nāmāni teṣāṃ tāni nibodha me /
dīrghajīvī hyanādhṛṣṭo vāyuvegobhikampanaḥ१७३

8.6.94

śrīpārśvaḥ śaṃkhapāccaiva somalakṣyaśca१७४ saptamaḥ /
jātiṃ smarantaste pūrvāmanyonyamabhimānya१७५ ca / /९३ / /
sahitāḥ sahasā prāṇān marutprapatanājjahuḥ /
te saptasaṃkhyā vyādheṣu mṛgeṣu ca tathā punaḥ /

8.6.95

janma prāpya punarjātāḥ śaradvīpe khagāstataḥ /
śaradvīpamiti khyātaṃ१७६ kāmpilyeṣu saraḥ śubham /

8.6.178

tatrāpi cakravākāste saptājāyanta sodarāḥ /
maruddevaḥ१७७ śikhaṃḍī ca rathanemisvarastathā

8.6.96

śikhī jīvotha vṛkṣaśca dhvaja ityeva te smṛtāḥ

8.6.173

teṣāṃ tatropapannānāṃ kadācidaṇuhaḥ svayam /
kāmpilyako mahātejā rājā taṃ deśamāgamat / /९७/ /
sa tatsaraḥ samāsādya strībhiḥ sahaḥ१७९ mudānvitaḥ /
reme mandākinīṃ prāpya apsarobhirivāmaraḥ //९८/ /
taṃ krīḍamānaṃ saṃdṛśya maruddevasya tatra vai /
cakravākasya tasyāsīt१८० spṛhā tān viṣayān prati१८१ //९९/ /
१६६ sadyaḥ
-
ka
.
/ १६७ hyūrdhvadaihikam
-
ka
,
hyūrdhvadehikam
-
kha
.
/ १६८ nasanena
-
gha
.,
nā śakena
-
ka
.
kha
.
/ १६९ saptavyādhāstathāpi te
-
kha
.
/ १७० kālāñjaragirau
-
kha / ca ७१ cakravākāśca
-
kha
.
/ १७२ jagmire
-
gha
.

8.6.174

...
tikopanaḥ
-
kha

8.6.18

...
kṣyotha
-
ka
.
/ १७५ matimānya
-
kha
.
/ १७६ iti khyātaḥ
-
ka
.
kha
.
/ १७७ manodeva
-
gha
.
/ १७८ rathanemisvanastathā
-
gha
,
/ १७९ sahastrībhiḥ
-
kha
.

8.6.320

.
tatrāsīt
-
kha
.
/ १८१ viṣayānapi
(
bhi
)
-
ka
.,
viṣayaṃ prati
-
kha
.

8.6.183

yadyasyāhaṃ१८२ sutaḥ syāṃ vai prāpnuyāṃ rājyameva ca

8.6.00

tatohaṃ viṣayānetān prāpnuyāṃ nātra saṃśayaḥ / /8.56.१

8.6.186

tasya taccintitaṃ jñātvā dvitīyaścakrasāhvayaḥ /
śikhaṃḍīti samākhyātaḥ sa tamāha tadā hasan / / १०१ / /
bhavatā rājaputratvaṃ rājyaṃ caiva vicintitam /
tatrāhaṃ te१८४ purodhāḥ syāṃ mamāpyeṣa manorathaḥ // १० २/ /
tābhyāṃ१८५ taccintitaṃ jñātvā rathanemisvarastataḥ

8.6.188

acintayata tatrāhaṃ sacivaḥ syāṃ tava prabho१८७ / /१ ०३ / /
sanatkumāra uvāca
teṣāṃ tathā cintayatāṃ trayāṇāmitare tataḥ

8.6.04

cakrāhvayāstadā kruddhā idaṃ tānabruvan vacaḥ // १

8.6.6

acintanīyaṃ yuṣmābhiścintitaṃ viṣayārthibhiḥ /
tasmād yūyamito१८९ muktā avāpsyatha manoratham / /१ ०५/ /
tāñchaptvā१९० dīnamanasaḥ samālakṣya punaśca te /
yena tadrājaputratvaṃ cintitaṃ rājyameva ca / /१ ०

8.6.07

kṛpayā tamidaṃ vākyamabruvannaṣṭacetasam /
bahusāntvaguṇopetaṃ१९१ svayaṃ duḥkhitavadyathā१९२ / / १

8.6.09

vayaṃ tava prabhāveṇa tīrṇāḥ kṛcchramidaṃ prabho /
bhavān matipradosmākaṃ setubhūto mato hi naḥ //१ ०८/ /
bhavān yadi१९३ hi na brūyāt pitṝṇāṃ gaurnivedyatām /
śuśrūṣemaśca na१९४ pitṝn na sma१९५ saṃjñā tato bhavet / /१

8.6.10

tava prabhāvādetanno१९६ yaugaiśvaryapravartanam /
tato vayaṃ punaḥ१९७ śreyastava brūmaḥ śṛṇuṣva naḥ१९८ //8.56.१

8.6.284

१८२ adyāsyāhaṃ
-
ka
.
/ १८३ prāpnuyādrājyameva ca
-
ka
.
kha
.

8.6.186

tvat
-
gha
.
/ १८५ tasya
-
gha
.

8.6.188

...
svanastataḥ
-
gha
.
/ १८७ prabhoḥ
-
kha

8.6.191

...
mitaretaraṃ
-
gha
.
/ १८९ bhūya ito
-
kha
.
/ १९० tāndṛṣṭavā
-
gha

8.6.192

bahuśāstraguṇopetaṃ
-
gha
.

8.6.321

ttathā
-
gha
.
/ १९३ bhavānapi
-
gha
.
/ १९४ śuśrūṣadhvamapi
-
gha
.
/ १९५ naṣṭa
(
ā
)
saṃjñā
-
ka / १९६ tasmāttava prabhāvānno
-
gha
.
/ १९७ bhūyopyatha vayaṃ
-
gha
.
/ १९८ stu śṛṇvata kha
,
tat gha

8.6.11

tāvattvaṃ saktahṛdayo१९९ bhaviṣyasi narādhipa /
yāvadasmadvacastatthyaṃ na śroṣyasi sahāyavān /
yogajñānamavāpyaiva२०० prāpsyase ca gatiṃ śubhāma२०१ / /१

8.6.12

sanatkumāra uvāca
tataste sahitāḥ sarve yuktātmāno२०२ mahākhagāḥ
/
khagatvaṃ saṃparityajya२०३ yonimanyāṃ२०४ prapedire
.
//१

8.6.1

sarve tataste munikopadagdhā vyādhā mṛgāścakrasamāhvayāśca /
jātāḥ punarmānuṣavigraheṣu yogeśvarāste traya eva rājye //१ १३ / /
iti skandapurāṇe saptavyādhopākhyāne kauśikaśāpe ṣaṭpañcāśodhyāya
sanatkumāra uvāca
catvāraste tu śāstāraḥ१ khagāḥ svacchandataḥ punaḥ /
yāyāvarasyaḥ viprasya sutā jātā२ mahātmanaḥ /

8.6.8

teṣu jāteṣu viprosāvakleśena३ mahātapāḥ /
vṛttiṃ samānayāmāsa४ teṣāṃ bhāgyapuraḥsaraḥ / / २/ /
cīrṇavedavratāste tu vedānsāṅgānadhītya ca /
yogameva nyaṣevanta६ tanniṣṭhāstatparāyaṇāḥ //३ / /
itarepi७ trayo vyāsa karmaṇā svena coditāḥ

8.6.4

pratyapadyanta tajjanma yat purā tai९ rvicintitam
.

8.6.5

prathamo hyaṇuhājjajñe brahmadatta iti smṛtaḥ /
ekoṇuhasya putrobhūd dvitīyastatpurodhasaḥ /

8.6.202

-
satvahṛdayo
kha
,
śakrabhavane
-
gha / २०० mathāpyevaṃ
-
gha
.....
mavāpyainaṃ
-
ka
.
kha
.
/ २०१ śubhāṃ
gatiṃ
-
kha

8.6.2

...
muktātmāno
-
gha
.
/ २०३ yogajñatvaṃ parityajya
-
kha
.
/ २०४ gatimanyāṃ
-
kha
.
/ śaptāraḥ
-
kha

8.6.3

,
jajñe
-
ka
.,
jajñu
.. -
kha
.,
jagmu
.. -
gha
.

8.6.6

...
sau kleśena ca
-
ka
.,
sā bahumāna
-
puraḥsaraḥ
-
gha
.
/
४ saṃjanayāmāsa
-
kha
.
/ ५ dāṃtā devavratāstepi
-
gha
.

8.6.322

-..
nābhyasevanta
-
kha
.
/ ७ aparepi
-
gha
.
/ ८ tejasā
-
kha
.
/ ९ purā tairyat
, -
gha

8.6.6

tṛtīyaḥ sacivasyātha trayaste janma tad१० gatāḥ /
trayognaya ivāsaṃste lokāstraya११ ivāthavā /
avarddhanta mahātmāna१२ strayaste sāgarā iva /

8.6.13

teṣāmavāptavidyānāṃ yogyānāṃ ca svakarmaṇi

8.6.7

pitaraḥ svāni karmāṇi१४ pradadurhṛṣṭamānasāḥ

8.6.9

aṇuhaḥ pradadau rājyaṃ brahmadattāya puṣkalam /
kīrtimatyā ca sahitastato vanamagācya saḥ //८/ /
purodhā dhṛtarātastu१५ putraṃ sve karmaṇi prabhuḥ /
sthāpayitvā jagāmātha१६ paṃcālaṃ śaṃsitavrataḥ /

8.6.17

sacivopi sudhanvā tu brahmadhanvānamacyutam

8.6.1

putraṃ sve karmaṇi sthāpya jagāma saha bhāryayā // 8.57.१ ०/ /
gateṣu teṣu svām̐llokān१८ brahmadattaḥ pratāpavān /
pañcālabrahmadhanvabhyāṃ१९ saha rājyaṃ cakāra ha //१

8.6.20

praśāsatastathā rājyaṃ yajato bhuñjataśca ha

8.6.12

jagmuḥ sukhena bahulāḥ samāḥ sukṛtinastadā२१

8.6.13

atha kālena mahatā sabhāryaḥ sasuhṛjjanaḥ /
tasthau sa veśmani२२ sukhaṃ kubera iva puṣpake२३ /

8.6.25

tataḥ sarvarutajñātā२४ pipīlaṃ kāmakāraṇāt

8.6.17

pipīlikāyāñcāṭūni२६ kurvāṇaṃ sonvapaśyata२७ // १४/ /
sa tu jñānād२८ viniścintya२९ kṛmiyonāvapīdṛśam /
vivṛtaṃ३० śabdavaccaiva hāsamutsṛjatānagha३१ / /१ ५/ /
१० tāṃ
-
gha / ११ lokapālā gha
.,
bhūyaste
-
ka
.
/ १२ śivātmāna
-
gha
.
/ १३ svena karmaṇā
-
gha
.
/ १४ svāmikarmāṇaḥ
-
gha
.
/ १९ dhṛtarāṣṭrastu
-
kha
.,
śrutavāgastu
-
gha
.
/ १६ jagāmāśu
-
kha

8.6.19

...
pracyutaḥ
-
gha
-
/
१८ svarlokān
-
gha
.

8.6.21

...
nyābhyāṃ
-
ka
.
kha
.,
satvābhyāṃ
-
gha
.
/
२० jayatastasya taiḥ saha
-
gha
.

8.6.25

stathā
-
kha gha
.
/ २२ svaveśmani
-
ka
.
/ २३ puṣkare
-
gha
.
/ २४ sarvarutaṃ jñātvā
-
ka
.
kha
.
gha

8.6.26

pipīlakamakāraṇāt
-
gha
.,
kāmakāriṇaṃ
-
ka
.

8.6.28

...
ścāṭūni
-
ka
.
kha
.,  ...
ñcāśaktamānasaṃ
-
gha
.
/ २७ sonupaśyata
-
ka
.
gha

8.6.30

jñātvā
-
ka
.
kha
.
gha
.
/ २९ viniścitya
-
kha
,
gha
..

8.6.31

..
nimittaṃ
-
kha
.

8.6.323

...
nagha
-
ka
.

8.6.32

tattasya hasitaṃ dṛṣṭvā patnī nīlotpalekṣaṇā

8.6.16

cukopa kimidaṃ medya vikṛtaṃ lakṣitaṃ tvayā

8.6.17

tāṃ sa rājā sa३३māvignaḥ३४ priyāṃ prāṇairgarīyasīm /
prasādaya३५nna caivāsya prasīdata३६ śubhānanā

8.6.18

sā yadā bahu tathyañca३७ ucyamānā na tuṣyati /
tadā tasyāḥ prasādārthe ३८ sa viṣṇuṃ saṃprasādayat /

8.6.8.57.20

devaṃ३९ sālavanaṃ४० gatvā pañcālena sahaiva saḥ /
brahmadhanvapurovāho rathena mahatā mahān४१ / /१ ९/ /
tatrāsau saptame tvahni४२ viṣṇunābhivisarjitaḥ /
jagāma naraśārdūlaḥ kāmpilyaṃ४३ svaṃ purottamam४४

8.6.22

etasminneva kāle tu catvāro brāhmaṇāḥ śubhāḥ /
yogena mahatā yuktā idamūcuḥ parasparam //२१ / /
vayaṃ kṛtārthāḥ kiṃ kāryamiha tiṣṭhāma mānuṣe /
gacchāma४५ brahmayoniṃ svāṃ mucyāmosmānmahābhayāt४६

8.6.23

avasīdanti te caiva४७ trayosmākaṃ४८ sahavratāḥ /
bodhayāmeha४९ tām̐ścaiva yathā neyuḥ parābhavam५०

8.6.24

tataste pitaraṃ sarve praṇamyocurdvijātayaḥ /
vayaṃ yogeśvarāstāta siddhā vai५१ svena karmaṇā /

8.6.25

āpṛcchāmo gamiṣyāmaḥ svāṃ yoniṃ brahmanirmitām /
tyaktvemān५२ mānuṣān dehānna५३ visarjaya namastava

8.6.40

३२ nilotpalekṣaṇaṃ
-
gha
.
/ ३३ rājāna
-
kha
.
/ ३४ samāśvāsya
-
gha
.,
samāvignāṃ
-
kha
.
/
३५ aḍabhavi ārṣa
?
/ ३६ prasīdati
-
gha
.
/ ३७ bahudhā tena
-
gha
.
/ ३८ prasādārthaṃ
-
gha
.
/ ३९ deva
-
ka
.

8.6.44

saptanaṃdaṃ
-
gha
.
/ ४१ tadā
-
gha
.
/ ४२ cāhni
-
gha
.
kha
.
/ ४३ kampilyaṃ
-
ka
.
kha
.

8.6.46

svapurottamam
-
ka
.
/ ४५ gacchāmo
gatimiṣṭāṃ svāṃ
-
gha
.

8.6.8

...
pi mucyāmo mahābhayāt
-
gha
.
/ ४७ caivātra
-
gha
.
/ ४८ yesmākaṃ ca
-
gha
.

8.6.50

avabodhema
-
ka
.
kha
.,
ārādhayāma
-
gha
.

8.6.324

parābhavaḥ
-
gha
.
/ ५१ siddhāśca
-
gha
,
/ ५२ tyaktvemaṃ
-
kha
.
/ ५३ mānuṣa dehaṃ
-
kha
.

8.6.26

pitrovāca
putrānicchanti pitarastārayiṣyanti no bhayāt /
bhayaṃ taccaihikaṃ putrāḥ paratra ca durāsadam /

8.6.20

te yūyamṛṇasaṃyuktā५४ amuktvā svaṃ५५ nibandhanam /
kathaṃ gacchatha५६ bhadraṃ vo nādharmaṃ paripaśyatha५७ /

8.6.58

sutā ūcuḥ
vayaṃ yogeśvarāstāta lokām̐stubhyamanāmayān

8.6.28

prayacchāmo५९ na saṃdeho yatra६० gatvā na śocasi६१

8.6.29

asmābhistvaṃ kathaṃ putrairbrahmatvaṃ nāpnuyāḥ pitaḥ /
ihāpi loke dravyaṃ te vidhāsyāmastathā६२ śṛṇu

8.6.68

idaṃ६३ tvaṃ६४ patramādāya६५ brahmadattasya darśaya /
sa vācayanneva६६ nṛpo vṛttiṃ te saṃvidhāsyati //8.57.३ ० / /
sanatkumāra uvāca
prabhāvajñastatasteṣāṃ६७ pitā sa munipuṅgava

8.6.1

mene tadvai६९ tathā sarvamanumene ca tatpunaḥ / /३

8.6.70

athāsanāni baddhvā te yuktā jagmustapodhanāḥ

8.6.32

jyotirbhūtānapaśyacca pitā teṣāmatidyutiḥ /

8.6.71

sa tu lekhaṃ samādāya putrānsvānabhicintayan

8.6.33

kāmpilyamagamattūrṇaṃ didṛkṣurnṛpasattamam

8.6.34

sa ca rājā sālavanā७२ dāgataḥ prāviśat७३ puram /
brāhmaṇo dūrata७४ ścāsya taṃ lekhaṃ samadarśayata

8.6.57

५४ yūyaṃ mṛgasaṃmuktā
?-
gha
.
/ ५५ anukrośa
-
gha
.
/ ५६ gacchata
-
gha
.

8.6.58

pavipaśyata
-
ka
khaḥ
-
paripacyata
-
gha

8.6.67

-..
stvadya nirāmayān
-
gha
.
/ ५९ prayacchāma
-
ka
.
kha
.
/ ६० yeṣu
-
ka
.,
gha / ६१ na śocati
-
gha / ६२ tathā
-
kha / ६३ ima
-
ka kha
.
/
६४ ta
-
gha
.
/ ६५ putramādāya
-
ka
-
kha maṃtramādāya
-
gha /
६६ dhārayanneva
-
gha

8.6.68

prabhāvānnirgatasteṣāṃ
-
gha
.

8.6.325

munipuṅgavaḥ
-
ka
.,
kha
.
/ ६९ tacca
-
gha / ७० yuktātmānastapodhanā
.
-
gha
.
/ ७१ paricintayan
-
gha / ७२ rājā sālavanāt tasmāt
gha
-
/ ७३ praviśan
-
ka
.
/ ७४ brāhmaṇairdūrata
-
ka
.

8.6.6

nimittāni ca saṃlakṣya śubhāni sa narādhipaḥ /
lekhamānayatetyuktvā dhārayāmāsa taṃ ratham //३ ५/ /
sa puradvārasaṃsthastu rathena mahatā tadā /
brahmadhanva७५ dhṛtacchatraḥ७६ pañcālā७७ vījitānanaḥ //३

8.6.37

gṛhītvā lekhamavyagramavācayata७८ taṃ tadā /
ślokadvayaṃ७९ cāpyabhavattasmim̐llekhe śubhapradam

8.6.41

ye te gurukṛtācchāpād govadhenāvapīḍitāḥ /
pitṛbhaktyā kṛtajñānā८० jātāḥ sarve śubhodayāḥ //३८/ /
saptavyādhā daśārṇeṣu८१ mṛgāḥ kālañjare girau /
cakravākāḥ śaradvīpe८२ haṃsāḥ sarasi mānase //३ ९/ /
tepi jātāḥ kurukṣetre brāhmaṇā vedapāragāḥ /
prasthitā dīrghamadhvānaṃ yūyaṃ kimavasīdatha / /8.57.४० / /
sanatkumāra uvāca
ślokadvayaṃ८४ tathā८५ śrutvā trayaste viṣapītavat /
mohaṃ tadā tu८६ saṃprāpya labdhasaṃjñā viśanpuram

8.6.43

te praviśya purañcaiva veśma८७ caivāpyatandritāḥ /
iti ceti ca saṃcintya८८ vanāya dadhire manaḥ / /४२/ /
sā ca८९ patnī mahābhāgā abhigamya९० narādhipam /
idamāha mudā yuktā rājānaṃ sasuhṛjjanam /

8.6.44

bhavān yogeśvaro bhūtvā sakto bhogeṣu sarvaśaḥ /
prabodhārthaṃ tatohante krodhamāhārayantadā

8.6.79

७५ purodhasā
-
ṣa / ७६ dhṛtaṃ chatraṃ
-
ka
.
/ ७७ pāñcālī
-
kha
.
/ ७८ avācayat
-
ka
.

8.6.82

śloktrayamityanyatra / ८० hṛtajñānā
-
ka
.
/ ८१ tu
-
ka
.

8.6.87

saradvīpe / ८३ tebhyaḥ
-
ka
.
kha
.
/ ८४ ślokatrayamityanyatra / ८५ tadā
- -
kha
/ ८६ nu
-
kha
.

8.6.88

veśyaṃ
-
kha

8.6.90

...
nutā
-
ka
.
venāya
-
kha
.
/ ८९ sāpi
-
ka
.

8.6.326

.
adhigamya kha

8.6.45

jānāmi tvāṃ rutajñañca९१ jānāmi tvāṃ khagantathā /
atohaṃ jānatī rājan pratibodhārthamudyatā

8.6.104

tasmādvipramimañcaiva teṣāṃ pitaramavyayam /
dhanena yojayasvādya putraṃ९२ rājyebhiṣicya ca९३ / /४६/ /
śvo gacchāva९४ vanaṃ rājana९५ mā kālaṃ pratipālaya /
rājā tatkṛtyamakhilaṃ९६ kṛtvā patnyā sahavrataḥ९७ / /४७/ /
jagāma vanamuddiśya yogena ca divaṃ yayau /
paṃcālopi gate tasmin tapaḥ kṛtvā suduścaram९८ //४८ / /
cakāra pāraṇaṃ९९ caiva yakṣatvaṃ१०० cāpyavāpa१०१ ha /
brahmadhanvā ca kālena१०२ sumahātmā१०३ dṛḍhavrataḥ //४९/ /
himavattanayāṃ devīṃ tapasā samapaśyata

8.6.8.57.50

varadāṃ tāṃ tadā dṛṣṭavā१०५ brahmadhanvābravīcchubhām

8.6.51

icchāmi kāmarūpitvaṃ१०६ tvadbhaktiṃ caiva१०७ nityadā /
kṛcchraṃ mahacca prāptasya१०८ tvayaivoddharaṇaṃ tataḥ

8.6.110

evamastviti sā coktvā jagāmeṣṭāṃ gatiṃ tadā /
bahmadhanvāpi mattobhūnmadanena durātmavān१०९ //५२/ /
sa bhūtvā dhārmikaḥ pūrvamadharmeṇābhipīḍitaḥ

8.6.55

abhimene१११ sa kanyāśca११२ ṛṣīpatnīśca sarvaśaḥ //५३ / /
bhartṛrūpeṇa gatvā ca kāmena sa vimohitaḥ /
na ca kaścidvijānāti११३ tathā११४ vartantamantaśaḥ / /५४/ /
atha hāla११५ iti khyāto mṛgacārī mahātapāḥ /
tasya patnī sudharmābhūnnāmnā rūpavatī११६ dṛḍham

8.6.93

९१ mṛgī taṃ ca
-
gha
.
/ ९२ putro
-
kha
.

8.6.113

...
bhiṣecyatāṃ
-
kha
.,. .
te
-
gha
.
/ ९४ gacchāvo
-
ka
.,
gacchāma
-
kha gha /
.
९५ rājyā
(
t
)
-
ka
.
/ ९६ tatsarvamakhilaṃ
-
gha
.
/ ९७ dṛḍhavrataḥ
-
gha
.
/ ९८ sudustaram
-
gha
..
/ ९९ paramaṃ
-
kha
.,
pāvanaṃ
-
gha
.
/ १०० pañcatvaṃ
-
gha
.
/ १०१ caivamāpa
-
gha
.
/ १०२ kāmena
-
gha
.
/ १०३ sa mahātmā
-
gha
.
/ १०४ tāmapaśyata
-
gha / १०५ brahmana
-
gha
.
/ १०६ kāmarūpatva
-
gha
.
/ १०७ tvadbhaktatvaṃ ca
-
kha / १०८ kṛcchre mahati saṃprāpte
-
gha
.
/ १०९ durātmanā
-
gha
.
/ ११० tipīḍitaḥ
-
kha / १११ abhimāne
-
kha
.,
abhireme
-
gha
.
/ ११२ śakalyāśca
-
gha
.,
kāmācca
-
kha
.

8.6.327

na kaścittaṃ
-
vijānāti
-
gha
.
/ ११४ vṛttaṃ
-
gha
.
/ ११५ kāla
-
gha
.
/ ११६ dharmavatī
-
ka
,

8.6.57

kathayanti hi tāṃ devāḥ siddhāśca saha cāraṇaiḥ /
asamā rūpatonyābhi११७striṣu११८ lokeṣu bhāminī११९ // ५६/ /
na ca tasya sabhāryasya१२० antaraṃ sa bubodha ha /
kasmin१२१ kāle bhavettasyā१२२ virahaḥ१२३ patinā saha

8.6.58

sa brahmadhanvā tāṃ śrutvā tathā rūpavatīṃ satīm /
patyāsyā virahākāṃkṣī vyāghrarūpaṃ cakāra ha

8.6.62

kṛtvā ca sumahadrūpaṃ vikṛtaṃ bhairavaṃ tadā /
atrasayat mṛgān vyāsa darśanena subāliśaḥ१२४ //५९/ /
tad१२५ vyāghrabhayasaṃtrastamṛgayūthaṃ tadā vibho /
manonilajavavyagra१२६madṛśyaṃ saṃprapadyata //8.57.६० / /
mṛgaiḥ saha ca hālopi१२७ jīvitaiṣī tadā gataḥ /
sudharmā१२८ brāhmaṇī sāpi१२९ bhayād vyāghrasya bhāminī१३० //६ १ / /
strīsvabhāvācca patitā१३१ nānvagacchanmṛgavrajam /
ekākinīñca tāṃ dṛṣṭavā brahmadhanvā durātmavān

8.6.3

vyāghrarūpaṃ samutsṛjya tāmidaṃ pratyabhāṣata /
mṛdunā sāntvayuktena१३२ vacasā bhayapīḍitām //३

8.6.64

mā bhīrbhavatu te bhadre१३३ patistehaṃ sumadhyame /
mṛgarājo gatosau ca samāśvasa mama priye

8.6.65

taṃ samāśvasya sāpaśyat patirūpaṃ mahāyaśā /
hṛdā cācintayad१३४ dṛṣṭo mayāsau tairmṛgaiḥ saha

8.6.66

jīvitaiṣī palāyan vai१३५ kutoyaṃ punarāgataḥ /
devendro mā durācāraḥ sadā dharṣa१३६tyatandritaḥ

8.6.122

११७ rūpeṇāsamatāṃ
-
kha
.,
abhireme sa tāṃ cāpi
-
gha
.
/ ११८ strīṣu
-
gha
.
/ ११९ bhāvinī
-
kha
.
gha
.
/ १२० na sa tasyāḥ śubhāpāṃgyā
-
kha gha
.
/ १२१ tasmin
-
ka
.,
yasmin
-
kha
.
gha
.

8.6.132

...
bhavattasyā
-
gha
.
/ १२३ vivāhaḥ
-
gha / १२४ divāniśaṃ
-
gha / १२५ taṃ
-
gha
.
/ १२६ manonilavadavyagra
-
ka
.
kha
.,
manonī
..
-
gha
.
/ १२७ sahacaraḥ sopi
-
gha
.
/ १२८ sudhanvā
-
gha
.
/ १२९ cāpi
-
gha
.
/ १३० kāminī
-
kha
.
/ १३१ patinā
-
gha
.

8.6.134

śantiyuktena gha
.
/ १३३ bhadraṃ me
(
te
)
-
ka kha

8.6.328

...
pacintayad
-
kha
.
/ १३५ palāyam̐śca
-
kha
.
/ १३६ dharttu
-
ka
.
khaḥ
.
/ dharṣaṃ
?

8.6.67

soyaṃ kāmayituṃ prāptaḥ kinna syādantaraiṣivān /
tasmād drakṣyāmyahaṃ samyag duṣṭaṃ divyena cakṣuṣā

8.6.139

sanatkumāra uvāca
etasminnantare sotha brahmadhanvā karegrahīt /
tāmidaṃ cocivān haṣṭaḥ१३७ kiṃ tvaṃ cintayase hṛdā //६८/ /
na māmāliṅgasedya tvaṃ१३८ mṛtyorāsyādvinirgatam

8.6.69

nanu
tehaṃ priyo bhartā mā krudho varavarṇini

8.6.8.57.70

tatastāṃ sa tadā dauṣṭyāt kapole samajighrata /
pariṣvajya ca duṣṭātmā gātrairgātrāṇyapīḍayat

8.6.71

nīvīṃ vyasraṃ sayaccaiva१४० adharaṃ cāpibad balāt /
bubudhe sā ca taṃ duṣṭaṃ karmaṇā tena śobhanā

8.6.72

sudharmovāca
na tvaṃ mama patirmūḍha śakrastvaṃ nātra saṃśayaḥ /
na bhūyo१४१ madanasyāsmi१४२ viṣayohaṃ१४३ sudurmate

8.6.114

sa tayāpyevamuktastu avadhūtaśca sarvaśaḥ /
papāta dharaṇīpṛṣṭhe svaṃ ca rūpaṃ prapadyata //७३/ /
tataḥ sā krodhatāmrākṣī dhakṣyamāṇeva cakṣuṣā /
nirīkṣya vadanaṃ subhrūridaṃ vacanamabravīt //७४/ /
ṛṣipatnyastvayā bahvyo vyaṃsitāḥ duṣṭacetasā

8.6.75

na mādṛśī tvayā kācidanyā hyasāditā१४५ purā

8.6.146

idānīṃ karmaṇastasya pūrvamācaritasya te

8.6.147

phalaṃ prāptamidaṃ paśya matsakāśād durāsadam

8.6.138

१३७ dṛṣṭavā
-
kha
.,
dhṛṣṭa
?

8.6.139

sohamāliṃga hebhadre
-
kha
.

8.6.140

vinirgataḥ
- -
kha
.

8.6.141

visraṃyaccaiva
-
ka
.
kha
.,
visraṃsayam̐ścaiva
-
kha
.

8.6.142

na bhaye
-
kha
,
ubhayo
.
ka
.

8.6.145

.
.
sti
-.
ka
.
va
.
/ १४३ bikṣayordhvaṃ
-
kha
,
viṣamerdhvaṃ
-
ka
.
/
'
१४४ duṣṭacetasaḥ
-
ka
,

8.6.329

.. .
pyāsāditā
-
kha
.
/ १४६ ca
-
kha
.
/ १४७ durāsada
-
ka
.
kha
.

8.6.8.57.80

yadeva rūpaṃ kṛtvā tvaṃ१४८ mṛgānatrāsayo१४९ balāt /
vicariṣyasi tenaiva rūpeṇa bahulāḥ samāḥ / /७७/ /
aśaktaścāpi hantuṃ tvaṃ bhavitā mānuṣaṃ१५० kvacit /
ṣaṣṭhe ca kāle saṃprāpte mṛgaṃ bhakṣyamavāpsyasi //७८/ /
sanatkumāra uvāca
abhivyāhṛtya taṃ krūraṃ śubhācārā manasvinī /
jagāma tānmṛgām̐stveva tataḥ patimapaśyata / /७९/ /
sopi duḥkhena santapto manvānastāṃ hateti१५१ ca /
vilapanneva१५२ tāṃ dṛṣṭavā pariṣvajyedamabravīt

8.6.84

diṣṭyā tvamasi saṃprāptā mṛtyorāsyādviniḥsṛtā /
kaccinna tena dṛṣṭāsi mṛgarājena śobhane / /८१ / /
sudharmovāca
nāsau mṛgendro durbuddhiḥ kopyasau kāmarūpavān /
madarthaṃ१५३ samanuprāpto mayā१५४ dagdhaḥ pataṅgavat //८२/ /
sa śāpānmama duṣṭātmā१५५ śārdūlaprakṛtiṃ gataḥ /
rājeva śaktiśāpena saudāso rākṣasīṃ tanum / /८३ / /
sanatkumāra uvāca
tasyāstadvacanaṃ śrutvā hālo dharmārthatattvavit /
divyena cakṣuṣāpaśyad brahmadhanvānamavyayam१५६ /

8.6.85

tāmuvāca satīṃ bhāryāmidaṃ sa karuṇātmakaḥ /
kṛtaṃ duṣṭaṃ tvayātreyi sadbhiḥ karma vigarhitam१५७

8.6.86

mahatastapasastedya kṣayoyaṃ sumahān kṛtaḥ /
na duṣyanti striyaḥ sādhvi nadyo yadvad vigāhanaiḥ१५८

8.6.149

१४८ so
(
dau
?) -
ka
.,
tu
-
kha
.

8.6.156

...
natrāsayad
-
ka kha / १५० mānuṣān
-
ka
.
/ १५१ matvātastāṃ hateti ca
-
ka
.,
priyāṃ patnīmacintayat
-
kha
.
/ १५२ vilalāpa ca
-
ka
.
/ १५३ madanaṃ
-
ka / ५५४ samanuprāptastato
-
ka
.
/ १५५ śāpād duṣṭakarmāsau
-
kha
.

8.6.330

..
mapyuta
-
kha
.
/ १५७ sarvaṃ
-
ka / karmasaṅgin vigarhitam
?
/ १५८ ddhijantubhiḥ
-
ka
.,
dvijāntavaiḥ
-
kha
.

8.6.160

na caiva śakyaṃ१५९ dharmeṇa saṃguptāṃ tvāṃ pramarditum

8.6.89

yathā viṣeṇa saṃchannamannaṃ bhoktuṃ hi mānavaiḥ / /८७/ /
atra te varttayiṣyāmi purāvṛttaṃ mahātape /
yat pativratayā pūrvaṃ kṛtaṃ dīptena tejasā //८८/ /
āsīd bhalandano१६१ nāma ṛṣiḥ paramadhārmikaḥ /
vidvām̐ścaiva१६२ dayāvām̐śca pṛthivīvad vyavasthitaḥ१६३ /

8.6.168

ṛgnāmnī१६४ tasya bhāryābhūd vāsiṣṭhī puṇyalakṣaṇā /
rūpeṇāpratimā sādhvī na tasyāḥ strīḥ१६५ samā kvacit //8.57.९० / /
pativratā mahābhāgā sarvadharmaviduttamā /
tasyāḥ patimṛte nānyaddaivataṃ bhuvi vidyate // ९१ / /
apaśyata kadācidvai devāstau kamalekṣaṇām /
tasyā rūpaguṇonmattā१६६ lebhurna१६७ dhṛtimekaśaḥ / /९२/ /
na śakyate ca sā prāptuṃ na dūtībhirna karmaṇā

8.6.93

na dānena१६९ na saṃmānai१७० rna balena na sevayā

8.6.172

vahnistāmagnyagārasthāṃ१७१ praviṣṭāmagrahīcchubhām

8.6.94

na cāpi१७३ sāhamasmīti१७४ na ca nāsmītyathā१७५bravīt

8.6.177

na krodho nāpi darposyā na māno१७६ na ca matsaraḥ

8.6.95

tasyāḥ priyamabhūnnānyat patimevānvacintayat१७८ /

8.6.164

vibhāvasurapi१७९ vyaktamiyaṃ māmicchatīti ha /
abhyupetya na१८० duṣṭeti१८१ bhāvena surasattamaḥ१८२ //९६/ /
atha hitvā svakaṃ dehamadehaḥ१८३ samapadyata /
evaṃ vai bhāskaro vāyurvaruṇaścandra eva ca //९७/ /
१५९ śakto
-
ka kha
.
/ १६० pradharṣituṃ
-
gha
/ १६१ bhalandalo
-
ka
,
bhagandalo
-
kha
.
/ १६२ siddhaścaiva
-
kha
.
/ १६३ pṛthivyāmadhyavāsthitaḥ
-
kha
.

8.6.165

ṛnnāma
? -
ka
,
ṛgnāmā
-
kha
.

8.6.166

.
sīt
-
kha
.

8.6.168

rūpagu
-
ṇairmatta
-
/
-
kha
.
/ १६७ lebhire naikaśo dhṛtimiti lebhire naiva
te dhṛtimiti vā pāṭhaḥ sādhīyān syāt

8.6.170

...
bhūtairna
karmaṇā
-
ka
.
gha
.
/ १६९ dānyena
-
ka

8.6.171

- -
cānyena
-
ka

8.6.172

...
magratīrasthāṃ
-
kha
.
/ sthaḥ
?

8.6.173

matanīcchubhām
kha

8.6.176

cāhaṃ
kha/ १७४ mastīti ka
.,
māsmeti
(?),
१७५ tathā
-
kha

8.6.177

na ca māno
ka
,
kha

8.6.178

na matsaraḥ
-
ka kha
.

8.6.179

...
bhyacintayat
-
gha
.

8.6.180

..
mapi
-
kha

8.6.331

..
nna
-
kaḥ
,
nu
-
kha
.
/ १८१ na
-
kha / १८२ maṃ
-
kha
.
/ १८३ dehaṃ videhaḥ
-
gha
.

8.6.8.57.100

sarve videhāḥ saṃvṛttāstatastāṃ saṃprasādayan /
sāpi tānnāvadat kiñcit puruṣānaghaśaṃkayā१८४ / /९८ / /
bhartuścākathayat sarvaṃ sa tānidamuvāca१८५ ha /
iyaṃ patnī mahābhāgā mama sarvāṅgasundarī / /९९/ /
neyaṃ kupyati yuṣmākaṃ jāne१८६ hyasyā vrataṃ śubham /
mattopi vo bhayaṃ nāsti nāhaṃ kupye kathañcana

8.6.102

matprasādādvidehāpi dehavanto bhaviṣyatha /
tataste dehavanto vai tuṣṭuvustaṃ bhalandanam१८७ / / १०१ / /
ūcurvaraṃ vṛṇīṣvādya tuṣṭāḥ smastava१८८ sarvathā /
sovāca rajasā१८९ nāryaḥ१९० śuddhyantu१९१ madanugrahāt

8.6.203

karmaṇā ca vimucyantāṃ१९२ vyavahāryā bhavantu ca /
sarvaśaucā bhaveyuśca aduṣṭāḥ sarvakarmasu१९३ // १०३ / /
hāla१९४ uvāca
tataste taṃ namaskṛtya sabhāryaṃ१९५ brahmavādinam /
jagmurdevāḥ praśaṃsantaḥ sarve१९६ vahnipurogamāḥ / / १ ०४/ /
evaṃ tvamapi dharmajñe१९७ nityaṃ patimanuvratā /
kastvāṃ samartho devopi spraṣṭu१९८manye१९९ kuto janāḥ२०० //१ ०५/ /
tīrthabhūtāḥ striyaścāpi na duṣyanti kathañcana /
madrūpaṃ kṛtavān yasmāttasmācchāpaṃ na cārhati२०१ / /१ ० ६/ /
tasmātkariṣye tasyāhamadṛṣṭasyāpi२०२ śobhane

8.6.199

anugrahaṃ dharmayuktaṃ yena śreyo hyavāpsyati२०४ // १ ०७/ /
१८४ nyartti
...
-
ka
.,..
tmanaḥ
-
kha
,
pariśaṃkayā
-
gha
.
/
१८५ tāmidamuvāca
-
ka
.
/ १८६ satvaṃ
-
gha
.
/ १८७ bhalandalaṃ
-
ka
.,
bhagandalaṃ
-
kha /
१८८ tava
-
ka / १८९ vacanaṃ
-
gha
.
/ १९० strīṇāṃ
-
kha
.
/ १९१ śuddhiḥ syānṛ
... -
kha
.
/ १९२ manovākkarmabhirmuktā
-
kha
.
/ १९३ pavitrāḥ sarvataḥ śuddhāḥ striya eva hi karmasu
-
kha
.
/ १९४ sana
. -
ka
.
/ १९५ saṃbhāṣya
-
gha
.
/ १९६ indrapurogamāḥ
-
gha / १९७ dharmajñā
-
ka
.
/ १९८ draṣṭuṃ
-
gha
.

8.6.202

...
manyat
-
ka
.
kha
.,
manyaḥ
-
gha / २०० janaḥ
-
ka
.
gha / २०१ ca nārhati
-
ka
.
gha
.

8.6.332

...
maduṣṭasyāpi
-
gha
.,..
nduṣṭasyāpi kariṣyati
-
kha / २०३ hi śobhate
-
kha
.
/ २०४ yamāpsyasi
-
kha
.

8.6.08

vyāghrasyāpi priye tasya smṛtirnityaṃ bhaviṣyati /
sarvakāryeṣu२०५ dharmeṣu२०६ dharmeṇa ca cariṣyati२०७ //१

8.6.208

yatosya

8.6.109

kāmarūpitvaṃ yena mattaḥ sadā hyabhūt /
tata eva punaḥ śreyaḥ prāpsyate madanugrahāt

8.6.0

sanatkumāra uvāca
sa eṣa vyāsa२०९ duṣṭātmā viśvāmitrāśrame rataḥ /
agrāraṇye२१० sadā hyāsīddevyā gaṇāpatiḥ kṛtaḥ //8.57.१ १

8.6.1

ya idaṃ२११ tasya māhātmyaṃ dhārayecchrāvayīta vā /
satataṃ brāhmaṇaṃ२१२ vyāsa yogaiśvaryamavāpnuyāt //१ १

8.6.112

yogeśvaratvaṃ kāṃkṣadbhiretadadhyeyamantaśaḥ /
janmāntaraṃ samāsādya prāpnuvanti na saṃśayaḥ

8.6.213

śṛṇuyācca imaṃ satataṃ prayataḥ śucirekamanā manujaḥ

8.6.3

priyavatsa hi śakrasamānavapuḥ sukṛtena kṛtena pumān२१४ //१ १

8.6.2

iti skandapurāṇe saptapaṃcāśodhyāyaḥ
vyāsa uvāca
varān gṛhītvā rudrāṇī१ tasmiñchikharisattame

8.6.1

akarot kimiti brūhi sarvaṃ devyā viceṣṭitam

8.6.2

sanatkumāra uvāca
svayambhuvi gate devī tapaso virarāma ha /
sā tuṣṭā varalābhena४ cintayantī tadā varam

8.6.3

nyavaikṣata५ diśaḥ sarvāḥ prasannavadanekṣaṇā /
kasyaitat६ kathayāmīti devaṃ hitveti cābravīt

8.6.211

२०५ sarvāḥ kāryeṣu
-
ka
.
/ २०६ ṣvadhaḥ
?,
dharmyeṣu
?
/ २०७ kariṣyati ca
-
gha
.,
kariṣyati
-
ka
,
tattathā
-
gha
.
/ २०८ jātosya
-
gha
.
/ २०९ eṣa eva sa
-
gha
.
/ २१० agnyāraṇye
-
gha

8.6.213

imaṃ
-
ka kha
.
gha / २१२ brāhmaṇān
-
gha

8.6.333

..
priya
. -
ka
.
/ २१८ manujassa jahāti adharmakṛtaṃ
sasurendra
-
puraṃ vrajate
-
ka
.
gha kha /
१ śarvāṇī
-
gha
.
/ २ śikhara
-
ka
.
/ ३ devyā sarva
-
gha
.
/ ४ varadānena
-
ka kha gha / ५ nyavekṣata
-
kha
,
nyarīkṣata
-
ka
,
nirīkṣya ca
-
gha
.
/
६ kasyainaṃ
(
nat
?) -
ka
.

8.6.9

śāstrajñaṃ kañciduddiśya७ yathārthaṃ८ śāstracintakaḥ

8.6.4

putralabhbhakṛtaṃ१० harṣaṃ cintayantyā muhurmuhuḥ /

8.6.11

apatajjalamatyarthaṃ

8.6.8.58.10

śītalaṃ su१२ sugandhi ca /
bahvabhūt sarasi svacchaṃ tasyāstattejasā jalam / / ५ / /
śiṣye buddhiguṇeneva१३ guruṇā jñānamāhitam /
vigāhamānā sā devī tatsaro vimalodakam / / ६ / /
reje viyanmadhyagatā dīpteva savituḥ prabhā /
vigāhamānā vyajahat kṛṣṇāṃ kośīṃ tadānaghā / /७/ /
sā vireje tayā muktā kalevendorghanātyaye /
tasyāḥ१४ kośyāḥ१५ samabhavat kauśikī lokaviśrutā /
viśvaṃ sisṛkṣato dhāturdehādiva purā niśā / /८/ /
vimbādharā tīkṣṇasucārudaṃṣṭrā prasannatārādhipacāruvaktrā /
sujātanīlāṃcitadīrghakeśī kiñcitsamabhyunnataromarājī //९/ /
susaṃsthitābhyāṃ caraṇāmbujābhyāṃ pradakṣiṇāvartanimagnanābhiḥ /
vigūḍhajānvasthiśirā sugulphā vinākṛtevāmburuheṇa१६ lakṣmīḥ /

8.6.17

prasannarūpā prathamodgatastanī praphullanīlāmbujacārulocanā

8.6.11

susaṃskṛtairvajramaṇipravekibhirvibhūṣitā cābharaṇai१८ ssumadhyamā

8.6.20

sāṅgadā baddhakeyūrā१९ kaṭakodbhāsitatviṣā

8.6.21

bibhartti sā bhujānaṣṭau sāyudhānaparājitā // १२ / /
baddhagodhāṅgulitrāṇā kavacaṃ bibhratī śubham

8.6.3

durbhedyaṃ२२ sahajaṃ bhāsvat sendrairapi surāsuraiḥ //१

8.6.9

nibaddhatūṇīrayugā२३ pragṛhītaśarāsanā /
vasānā padmakiñjalkarucire vāsasī tadā / /१४/ /
७ kiṃciduddiśya
-
gha
.
/ ८ yathārhaṃ
-
gha
.

8.6.11

...
cintakam
-
gha / १० putralābhakṛtaṃ gha

8.6.16

..
cca jalaṃ
sadyaḥ
-
gha
.
/ १२ ca
(?)
/ १३ śiṣyairbahuguṇenaiva
-
ka
.
/ १४ tasyāṃ
-
ka / १५ kośyāṃ
-
ka/

8.6.23

...
vāmburūheva
-
ka / १७ prasannanīlāmbujacārunetraḥ
- -
gha
.
/ १८ vibhūṣitevābharaṇaiḥ
-
kha
.,
vibhūṣitairvā
-
ka
,?..
tairābharaṇaiḥ
-
gha / १९ vajrakeyūrā
-
gha
.
/ २० karakodbhāsitatviṣā
-
ka
kha
.
/ २१ śubhā
-
gha
.
/ २२ durbhedaṃ
-
gha

8.6.334

...
yugmā
-
gha

8.6.24

jānubhyāmavaniṃ gatvā śirasyādhāya cāñjalim /
vyajñāpayata sā devī brūhi kiṅkaravāṇi te // १ ५/ /
mūrdhnyupāghrāya tāṃ devīṃ pariṣvajya ca pīḍitam

8.6.18

bhavānī prāha saṃhṛṣṭā२५ mūrttisthānaṃ२६ mamāvyaye //१ ६/ /
jarāmaraṇahīnā tvaṃ śokaduḥkhavivarjitā /
bhaviṣyasi mahāyogā saṃyugeṣvaparājitā // १७/ /
kauśikīti ca nāmnā tvaṃ loke khyātiṃ२७ gamiṣyasi /
anyaiścanāmabhiḥ ślāghyairguṇakarmābhisaṃśrayaiḥ

8.6.8.58.20

tava bhaktāḥ२८ smariṣyanti yeti२९ durgeṣu saṃsthitāḥ /
durgāṇi te tariṣyanti tvatprasādādvarānane / /१९/ /
varā vareṇyā varadā durgā३० sarvārthasādhanī /
itthaṃ tvāṃ nāmabhirdivyaiḥ stoṣyanti munayaḥ sadā /

8.6.21

jāpaiḥ praṇatibhi३१rhomairupahāraiḥ pṛthagvidhaiḥ /
prāṇinaḥ pūjayiṣyanti bhavatīṃ bhuvi sarvadā

8.6.23

siṃhayuktaṃ tato३२ devī३३ rathamādityavarcasam /
sasarja sapatākaṃ ca kiṃkiṇījālamaṇḍitam /
vindhyaṃ girivaraṃ cāsyā nivāsāya samādiśat //२२/ /
sanatkumāra uvāca
saiva३४ muktā tadā devī praṇamya bhuvaneśvarīm /
āruroha rathaṃ divyaṃ kārtasvaramayaṃ śubham /

8.6.32

vyomagena rathenātha nānāratnāṃśumālinā /
jagāmāśu tato vindhyaṃ nānādrumalatānvitam / /२४/ /
२४ nipīḍitam
-
kha
.,
nipīḍitāṃ
-
gha
.
/ २५ saṃyuktā
-
ka kha
,
gha / २६ mūrttisthāsi
-
gha
.
/ २७ khyāṃti
-
loke
-
gha
.
/ २८ bhaktyā
-
ka
.
/ २९ yepi
-
kha / ३० vareṇyā varadā
durgā varā
-
kha
.
/ ३१ japyaiḥ
praṇāmaiḥ
-
gha
.

8.6.335

mahad
-
ka
,
mahā
-
gha
.
/ ३३ divyaṃ
-
ka
kha
.
gha
.
/ ३४ evamuktā
-
ka
.
kha
.
gha
.

8.6.25

vihaṅgavirutai३५rvindhyaḥ svāgateneva३६ kauśikīm /
apūjayadameyāṃ tāṃ tatra prāptāṃ tadānaghām३७ /

8.6.38

vāribhirvimalaiḥ śoktaṃnirjharodaraniḥsṛtaiḥ

8.6.27

sa puṣpanikaraiḥ puṇyairarghañcāsyai dadanniva / / २६/ /
atha mṛgapatināgaṃ trastaparyantanāgaṃ
cakitahariṇayūthakṣuṇṇadarbhāṅkurāgram /
varamahiṣaviṣāṇacchinnagulmāvatānaṃ
girivaramati ramyaṃ kauśikī sābhyapaśyat /

8.6.40

vyarocayata sā३९ devī vāsāya śikharaṃ gireḥ

8.6.29

utphullaṃ४१ pādapālīnavihaṅgagaṇanāditam४२ / /२८/ /
nirjharodakasaṃparkaharitopalaśādvalam /
nānādrumalatāpuṣpasurabhīkṛtamārutam

8.6.1

tuhinanikaraśītairnirjharāmbupravāhai
-
rnicitapṛthunitambottuṅgaparyantasānum /
girivaraśikharaṃ tatsādhyuvāsātha devī
kusumitataruśākhāśliṣṭamattadvirepham / /8.58.३ ० / /
ya idaṃ४३ paṭhate nityaṃ śṛṇuyādvā samāhitaḥ /
kauśikyāḥ saṃbhavaṃ samyak sa yāti paramāṃ gatim //३

8.6.36

iti skandapurāṇe kauśikīsambhavo nāma aṣṭapañcāśattamodhyāyaḥ
sanatkumāra uvāca
tatastāṃ kauśikīṃ tatra prasthāpya himavatsutā /
vireme tapasastīvrāt sasnau ca vidhivattadā //१ / /
३५ vikalai
(
vihaṅgamakalai
?) -
gha
.

8.6.39

..
neha
-
ka
.
/ ३७ umām
-
gha / ३८ nirjharodakaniḥsṛtaiḥ
-
ka
.
kha
.

8.6.40

.
.
ttadā
-
gha
.

8.6.42

girau
-
ka
.
/ ४१ tat phulla
gha
.

8.6.336

...
vāditam
-
ka
,
kha
.
/ ४३ imaṃ
-
ka
.
kha
.

8.6.2

vasānā vāsasī śukle१ divya२ sraganulepanā /
pārśvasthaṃ parvataṃ vīkṣya provāca varadāsmi te /

8.6.4

evamuktavatīṃ४ devīṃ५ śikharī६ mūrttimān७ tadā /
praṇipatya varaṃ vavre mayi sānnidhyamastu८ te //३ / /
nāma caiva mama khyātiṃ tava nāmā९ bhilakṣitam /
yātu lokeṣu sarveṣu tvatprasādānmaheśvari /

8.6.6

agniśca varadāṃ vavre māgāḥ kopaṃ mayīśvari /
sadā puṣpaphalatvaṃ ca vṛkṣāstāṃ tatra vavrire //५/ /
suprasannā bhavāsmākaṃ tvayi bhaktiśca nostviti /
tatastāṃ vavrire devīṃ sarvāśca paricārikāḥ१० /

8.6.7

upāsyamānā bahvībhirdevatābhirgirīndrajā /
abhibhūyānyatejāṃsi bhānavīva११ babhau१२ prabhā /

8.6.9

hṛdayepi sthitā patyuḥ patyau१३ hṛdayasaṃsthite /
sā vai girīndratanayā viyuktā१४ smītyamanyata //८/ /
atha sā tejasāṃ dhāma१५ patiṃ sarvajagatpatim /
varadā varadaṃ draṣṭuṃ gamanāyopacakrame /

8.6.3

namaskṛtā tadvanadevatābhiḥ१६ pradakṣiṇīkṛtya samiddhamagnim /
ṛṣīm̐stato vandyatamābhivandya janañca teṣāṃ pratipūjya pūjyam //8.59.१ ० / /
utpapāta tato vyoma sā sārddhaṃ somanandinā /
siṃhena ca१७ jagaddhātrī gaṇaiḥ parijanena ca / / ११ / /
१ śubhre
-
gha / २ divyagandhānulepanā
-
gha
.

8.6.4

..
sthamacalaṃ
-
gha
.,...
sthamatha saṃvīkṣya
-
ka
.

8.6.7

..
muktavatī
-
kha
.
gha
.
/ ५ devī
-
ka
.
kha gha
.
/ ६ śikharo
-
gha
.,
śikharaṃ
-
kha
.

8.6.12

mūrtimat
-
ka
.
kha
.
gha
.,...
mām̐stadā
-
gha
.
/ ८ sānnaidhyamastu
-
ka
.
/ ९ nāmnā
-
gha / १० paricārakāḥ
-
ka
.
/ ११ bhavānī
-
ka
.,
bhavānī ca
-
gha
.

8.6.337

vibabhau
-
ka
.,
dadau
-
gha
.
/ १३ patau
-
ka /
१४ vimuktā
-
ka
.
/ १५ dhāmaṃ
-
ka
.
/ १६ sā varadevatābhiḥ
-
gha
.
/ १७ siṃhenaiva
-
ka
.,.. .
naiva
-
gha
.

8.6.4

viyati jaladavṛndān vikṣipantī svadhāmnā
himajalakaṇaśītairvījyamānā marudbhiḥ /
girivaratanayā sā patyureva smarantī
madanadahanamūrterāśu pārśvaṃ jagāma // १२ / /
iti skandapurāṇe ūnaṣaṣṭitamodhyāyaḥ
sūta१ uvāca
athāsau brahmaṇaḥ putraṃ vyāsaḥ prāha kṛtāñjaliḥ /
kimarthaṃ kauśikī vindhyaṃ devyā saṃpreṣitā tadā / / १ / /
evamuktastadā dhīmān vyāsena brahmaṇaḥ sutaḥ /
yathāvṛttaṃ purā sarvamākhyātumupacakrame //२ / /
ārirādhayiṣurdevīṃ vindhyastepe purā tapaḥ /
tatastuṣṭābravīnvindhyaṃ pārvatī varadāsmi te / /३ / /
mayi vāsostu te nityamevamādityarodhanaḥ /
vavre girīndratanayāṃ prāha sā ca tathāstviti

8.6.7

svatanuṃ sā dvidhābhūtā२magnerdīptāṃ śikhāmiva /
dāhāya dānavendrāṇāṃ prāhiṇot kauśikīmataḥ३ / /५ / /
atha taṃ brahmaṇaḥ sūnumuvāca munisattamaḥ /
girirvindhyo mahāprajña४ kathamādityarodhanaḥ / / ६/ /
sanatkumāraḥ provāca pṛṣṭo vyāsena dhīmatā /
śṛṇu yasmādabhūdvindhyo girirādityarodhanaḥ /

8.6.8

purā vindhyobravīt sūryaṃ kasmāttvaṃ na karoṣi mām५/ /
pradakṣiṇaṃ yathā meruṃ kā tevajñā mayi prabho६ /

8.6.338

१ vyāsa u
.
-
ka
,
sanatkumāra u
. -
gha
.
/ २ dvidhībhūtā
-
ka kha
.
/ ३ kauśikī tataḥ
-
gha
.
/ ४ mahāprajñaḥ
-
ka
.
/ ५ kimavajñāṃ karoṣi māṃ
-
gha
.
/ ६ prabho
-
ka
.

8.6.9

sa uvāca tadā vindhyaṃ naivaṃ kartuṃ hi śakyate /
pratyākhyātaḥ sa sūryeṇa vindhyo giriravardhata /
ruddhā tasya sthito mārgaṃ७ tasmādādityarodhanaḥ /

8.6.11

naṣṭāloke tato loke devāḥ saṃvignacetasaḥ /
agastyamupasaṃgamya vākyamūcuḥ samāhitāḥ / / 8.60.१० / /
saviturmārgamāvṛtya girirvindhyo vyavasthitaḥ /
taṃ vāraya mahāprājña gatirnaḥ sarvadā bhavān /

8.6.2

tato८gastyo giriṃ gatvā provācetthaṃ mahātapāḥ /
yāsyāmi dakṣiṇāmāśāṃ panthānaṃ dehi parvata // १

8.6.3

yāvatpratinivartteyaṃ९ tāvacca१० sthātumarhasi /
tataḥ prabhṛti caiveha nābhūdāgamanaṃ muneḥ //१

8.6.11

atha papraccha taṃ vyāsaḥ pitāmahasutaṃ prabhum

8.6.14

kauśikī prahitā vindhyaṃ dānāvānāṃ vināśane

8.6.5

ke te१२ kasya kimarthaṃ vā kauśikyā dānavā hatāḥ /
etat sarvaṃ samāsena mune१३ me vaktumarhasi //१

8.6.18

pitāmahasuto dhīmān vyāsenaivaṃ१४ pracoditaḥ /
praśnametaṃ१५ samāsena vyākhyātumupacakrame // १६ / /
devāsure purātīte saṃyuge paramādbhute /
sundo nisundaśca sutau niśumbhasya babhūvatuḥ / / १७/ /
hatān niśamya tau bandhūnsuraiḥ sarvānmahāhave /
devānprati susaṃkruddhau garjantau govṛṣāviva

8.6.16

siṃhāviva mahāsattvau hṛtadaṃṣṭrānakhāyudhau

8.6.19

śvasantau saviṣāvugrau bhagnadaṃṣṭrāvivoragau

8.6.0

aśaktau tau surairyoddhuṃ hatapakṣau mahāsurau /
suparṇāviva saṃkruddhau chinnapakṣau mahābalau //8.60.२

8.6.339

७ mārge
-
gha
.
/ ८ tasyā
-
ka
.,
agastyaḥ sumahātejāstatra gatvābravīdvacaḥ
-
gha / ९ yāvacca na nivarteyaṃ
(?)
/ १० tvaṃ
-
gha
.
/ ११ prabhuḥ
-
ka
.
/ १२ kṛte
-
gha
.
/ १३ mune
-
gha
.,
praśnaṃ
-
ka
.
kha
.
/ १४ vyāsenaiva
-
ka
.
/ १५ praśnamenaṃ
-
gha
.
/ १६ kṛtadaṃṣṭrānākhāyudhau
-
gha
.

8.6.1

-
- -
ṇaḥ१७ sutau caitau१८ gokarṇaṃ prati jagmatuḥ /
ārirādhayiṣū devaṃ brahmāṇamamitaujasau / /२

8.6.22

athovāca tato vyāso gokarṇaṃ kathayasva me /
kasmindeśe kimarthaṃ vā kena votpāditaṃ१९ purā

8.6.26

provāca brāhmaṇaḥ sūnurvyāsenaivaṃ pracoditaḥ /
śṛṇu vatsa samāsena puṇyaṃ gokarṇasaṃbhavam //२३ / /
hate triśirasi tvaṣṭā putre jyāyasi vajriṇā /
bṛtraṃ२० nāma tataḥ२१ putramasṛjattapasāṃ nidhiḥ२२ / /२४/ /
pralambabāhuṃ vṛttāsyaṃ pīnavistīrṇavakṣasan /
suśliṣṭajānu sahanuṃ jaladadhvānanisvanam //२५/ /
svakṣaṃ supārśvaṃ sukaṭiṃ dīrgharaktāntalocanam /
samare sarvadevānāṃ jetāramaparājitam /

8.6.27

sa nirjityāmarān sarvān jagrāsendraṃ mahādyutiḥ /
tato maharṣibhiḥ sṛṣṭā jṛmbhikā taṃ samāviśat

8.6.28

tasyātha jṛmbhamāṇasya nirjagāma śatakratuḥ /
vadanādāśu२३ saṃkṣipya svāṃ tanuṃ yogamāyayā /

8.6.2

tasya yogabalaṃ dṛṣṭvā vīryaṃ śauryaṃ ca saṃyuge /
tato bhītāḥ surāḥ sarve brahmāṇaṃ śaraṇaṃ yayuḥ / /२९/ /
tāndṛṣṭvā sa tadā bhītānamarān suravidviṣaḥ /
provācāśu२४ prajeśānaḥ padmayoniḥ pitāmahaḥ //8.60.३ ० / /
parājitān vo jānāmi vṛtreṇa raṇamūrdhani /
upāyaṃ taṃ na paśyāmi yenāsau jīyate yudhi / /३ १ḥ /
yāsyāma२५ sahitāḥ sarve devaṃ draṣṭumumāpatim /
viśveśvaraṃ vidhātāraṃ varadaṃ bhaktavatsalam //३

8.6.19

१७ na paśyaṃtau
(
tapasyantau
?) -
gha / १८ cetau
-
ka
.,
cobhau
-
gha
.

8.6.23

...
tpāditaḥ
-
ka
.
/ २० vṛndaṃ
-
ka
.
/ २१ punaḥ
-
kha / २२ nidhim
-
ka
.
kha
.

8.6.340

varadānāttu
-
gha
.
/ २४ provācāsau
-
gha
.
/ २५ yāsyāmaḥ
-
kha
.

8.6.33

sa naḥ praṇāmairbhaktyā ca stutyā cārādhitaḥ prabhuḥ /
mahādevo mahāyogī२६ śambhuḥ śāntiṃ vidhāsyati

8.6.34

athottasthuḥ surāḥ sarve devadevaṃ didṛkṣavaḥ /
apaśyanto viceruśca mahīṃ sodadhiparvatām

8.6.35

atha viṣṇurmahāyogī devīṃ himavataḥ sutām /
apaśyat pāṃśudigdhāṅgīmāsīnāṃ bālarūpiṇīm /

8.6.36

lekhāmiva navāmindoḥ prātaḥ sūryaprabhāmiva /
haviṣā hūyamānasya tanvīmagneḥ śikhāmiva

8.6.37

vijñāya sa tadā yogānmahāyogāṃ sureśvarīm /
īśvaro jagato viṣṇu२७rjiṣṇustuṣṭāva pārvatīm

8.6.38

viṣṇuruvāca
tvaṃ sraṣṭrī२८ sarvabhūtānāṃ saṃhartrī tvaṃ sureśvari /
tvamasya jagato dhātrī nityā prakṛtiravyayā /

8.6.39

tvaṃ prabhā śarvarī jyotsnā kīrtistuṣṭirumā dhṛtiḥ /
buddhimedhā smṛtiḥ prajñā sandhyā kāntiḥ stutirmatiḥ

8.6.29

tvamīśā devi devānāṃ gaṇamātā gaṇāmbikā /
bhadrakālī mahāgaurī kauśikī vindhyavāsinī //8.60.४० / /
durgā khyātirmahāvidyā gāyatrī tvaṃ sarasvatī

8.6.41

svāhā svadhā mahāmāyā lakṣmīryogeśvareśvarī

8.6.43

ulkā satī gireḥ putrī maitreyī brahmacāriṇī /
tāpasī३० revatī ṣaṣṭhī varāvarasahasradā३१ / /४२ / /
kundakārmukasāraṅgakokilāśokapallavaiḥ /
tulyāsi३२ dantabhrū netrasvarapāṇibhirīśvari३३ /

8.6.33

pramattotphullapūrṇantān nāgotpalaniśākarān /
viśinakṣi sadā devi gatilocanakāntibhiḥ //४४/ /
२६ mahāyogaḥ
-
ka
.
kha / २७ dhātā
-
gha
.
/ २८ sṛṣṭiḥ
- -
ka
.
/ २९ sureśvarī
-
ka / ३० tāmasī
?
/ ३१ carācarasahasradā
-
gha
.
/ ३२ tulyāsya
-
ka
.

8.6.341

...
rīśvarī
-
ka
.

8.6.45

śirobhirmahiṣodbhrāntaraktaparyantalocanaiḥ /
nṛbhiḥ kṣititalanyastakarajānumirijyase३४

8.6.46

mattānyapuṣṭākalavalgubhāṣitā dvirephamālāsitacārumūrdhajā /
praphullapuṣpastabakodgatastanī virājase kalpalateva puṣpitā

8.6.47

devi devībhiraniśaṃ bhaktyābhivandyase divi /
ijyase३५ munibhiḥ śaśvad girije girimūrdhasu

8.6.48

arcyase ddhigandharvairgandhapuṣpotkaraiḥ sadā /
sadāgatipathaṃ prāptā३६ prāptyā ca stūyasenaghe

8.6.49

bhāsi siṃhaṃ samārūḍhā calatpiṅgalakesaram /
dīptā prabheva sāvitrī merumūrdhānamāsthitā

8.6.8.60.50

jighāṃsatī raṇe daityāñcharaughairbhāsyajihmagaiḥ /
ravermūrtistamāṃsīva vikiranto gabhastibhiḥ

8.6.37

paraśuṃ śitamudagṛhya devadānavasaṃyuge

8.6.51

bhrājase devi saṃkruddhā pāṭayantīva३८ rodasī

8.6.39

atha sā śaiśavaṃ hitvā tanumanyāṃ samādade

8.6.52

ekīkṛtāmivākāśe saṃhatiṃ sarvatejasām /

8.6.40

dīptāmapi sukhālokāṃ śāntāmapi savibhramām

8.6.53

bālāmapi jagaddhātrīṃ tanvīmapi susaṃhatām४१

8.6.54

uvācedaṃ ca sā prītā४२ varadāsmi tava prabho /
evamuktastayā४३ sotha provācāmbhodanisvanaḥ४४

8.6.55

śaraṇye devi bhaktānāṃ śaraṇāgatavatsale /
bhavāni bhava me nityaṃ suprasannā maheśvari

8.6.56

kathayasva ca४५ deveśaṃ śāśvataṃ sthāṇumavyayam /
viśvātmānaṃ mahādevaṃ sarvayogeśvareśvaram

8.6.35

...
rījyase
-
ka
.

8.6.43

ījyase
-
gha / ३६ sadāgatipathaprāptā
-
ka / ३७ saṃyute
-
ka
.
/ ३८ pātayantīva
-
kha
.
/ ३९ samādadhe
-
gha
.
// ४० tapantīmapyavibhramām
-
ka gha
.
/ ४१ susaṃyatāṃ
ka
.
/ ४२ suprītā
-
ka
,
kha
,

8.6.342

...
stadā
gha
.
/ ४४ nissvanaḥ
-
ka
.
/ ४५ tvaṃ ca
-
gha
.

8.6.49

tathāstviti pratijñāya kathayāmāsa śaṃkaram /
mṛgayūthasya madhyasthaṃ krīḍantaṃ४६ mṛgarūpiṇam //५७/ /
ekaśṛṅgaṃ mahāgrīvamekākṣamamitaujasam /
ekapādaṃ susaṃśliṣṭamāpāṇḍukapilodaram / /५८/ /
atha viṣṇurdrutaṃ gatvā śṛṅge jagrāha taṃ४७ prabhum /
tasminneva tato brahmā jagrāhendraśca vīryavān //५९/ /
tridhā tadabhavacchṛṅgaṃ calitaṃ४८ dīptatejasam

8.6.61

trayāṇāṃ suramukhyānāṃ pṛthak pāṇiṣu saṃsthitam / /8.60.६० / /
athādṛśyastadā śarvastānuvāca surottamān /
yadarthamāgatā yūyaṃ tad brūta surasattamāḥ

8.6.62

athovāca tadā५० brahmā parameśaṃ vṛṣadhvajam /
rājyaṃ punaravāpnotu hatvā vṛtraṃ५१ purandaraḥ /

8.6.63

tatastānamarān tatra vṛṣaketuḥ samāgatān /
svareṇa vāridadhvānagambhīreṇābravīttataḥ /

8.6.52

vaiṣṇavaṃ paramaṃ tejaḥ phenamācakṣyate surāḥ

8.6.65

śiraśchetsyati vṛtrasya tadādāya śatakratuḥ / /६४/ /
hṛṣīkeśotha tatkhaṇḍamanayat svaṃ niketanam /
nyaveśayata५३ tatraiva५४ vārijodarasaṃbhavaḥ५५

8.6.66

nīyamānaṃ tṛtīyaṃ५६ ca khaṇḍamākhaṇḍalena tu /
rakṣasāmadhipaḥ śrīmān jagrāhātha daśānanaḥ

8.6.67

cakāra sandhyāmudadhau dakṣiṇe nyasya tattadā /
na vicālayituṃ śaktaḥ sandhyāmāsthāya rāvaṇaḥ५७/

8.6.54

tatpuṇyaṃ devadevasya vyāsa kṣetraṃ mahādyute /
gokarṇamiti nāmāsya cakāra kamalāsanaḥ // ६८/ /
४६ krīḍayā
-
ka
.
/ ४७ sa
-
kha
.
/ ४८ calite
-
ka
.
kha
.
/ ४९ dīptatejāsāṃ
-
ka
.,
dīptatejasi
-
kha
.
/
५० tato
-
kha
.
/ ५१ vṛtraṃ hatvā
-
gha
.
/ ५२ kena vai nirmitaḥ purā
-
gha / ५३ niveśayata
-
gha
.

8.6.343

.
tvadvāri
-
gha
.
/ ५५ vāridherudare tataḥ
-
gha
.
/ ५६ dvitīyaṃ
-
gha
.
/ ५७ satvamanviṣya vāruṇaḥ
-
gha
.

8.6.69

tatra gatvā naro bhaktyā praṇipatya maheśvaram /
aśvamedhamavāpnoti sarvapāpaiḥ pramucyate /

8.6.59

gokarṇamuttaraṃ५८ vyāsa sthāpitaṃ padmayoninā

8.6.8.60.70

udanvataḥ sthitaṃ tīre svayameva tu dakṣiṇe

8.6.71

yaḥ śṛṇoti naro nityaṃ puṇyagokarṇasaṃbhavam /
sarvapāpavidhūtātmā sa yātiparamāṃ gatim६०

8.6.72

atha tau dānavau vyāsa gokarṇamabhijagmatuḥ /
tatra ceraturatyugraṃ tapombupavanāśanau

8.6.73

kasyacittvatha kālasya viditvograṃ tayostapaḥ /
ājagāma tayoḥ pārśvaṃ brahmā suranamaskṛtaḥ

8.6.74

atha tau viśvadhātāraṃ caturvaktraṃ pitāmaham /
apaśyatāṃ mahābāhū brahmāṇaṃ purataḥ sthitam

8.6.61

śuklāmbaradharaṃ dīptaṃ śuklasraganulepanam

8.6.75

ekīkṛtamasaṃprekṣyaṃ tejo dinakṛtāmivam६२

8.6.76

prītosmi yuvayoḥ putrāvathovāca pitāmahaḥ /
anena tapasogreṇa varaṃ brūta६३ mabhīpsitam

8.6.77

amaratvaṃ tu vavrāte tau praṇamya pitāmaham /
brahmāthāha६४ vinā devānamṛtatvaṃ na vidyate

8.6.78

avaśyameṣyo६५ yuvayormṛtyurekena kenacit /
athāmaratvaṃ vavrāte parasparavadhaṃ vinā

8.6.79

evamastviti tābhyāṃ taṃ varaṃ dattvā pitāmahaḥ /
haṃsayuktena yānena६६ jagāma svaṃ niketanam

8.6.8.60.80

asurāvapi tau tasmāttapasogrādvirematuḥ /
ājagmaturniketaṃ svaṃ varaṃ labdhvā pitāmahāt

8.6.59

...
muttamaṃ
-
kha
.

8.6.60

brahmayoninā
-
gha
.

8.6.64

sa
yāti paramaṃ sthānaṃ yatra gatvā na śocate
' ' -
gha
.
/ ६१ śukragandhānulepanam
-
gha
.
/ ६२ ravi
(
ruci
)
rākāra
... -
kha
.
/ ६३ brūtā
-
ka
.

8.6.344

...
hātha
-
ka
.
kha
.,  ...
pyāha
-
gha
.
/ ६५ avaśyameva
-
gha
.
/ ६६ haṃsayuktavimānena
-
gha
.

8.6.81

varadānaṃ६७ tato jñātvā daityāḥ pātālavāsinaḥ /
ājagmurdānavāścaiva tayoḥ pārśvaṃ mudānvitāḥ

8.6.84

keśī muro६८ mayaḥ śambhuḥ६९ kārtasvaramahāravau /
indraśatruḥ katirdhundhustvilvalo namucirdrumaḥ //८२ / /
vātāpī dundubhirmeghaḥ prabhuranye ca dānavāḥ /
sarve kavacinaḥ śūrā gadāparighapāṇayaḥ / /८३ / /
ūcuśca śokamagnānāmasmākaṃ śatrutāpanau /
yuvāṃ plavāvivāyātau śokasāgaratāraṇau

8.6.6

purepratibhaye ramye kāntāṃ nāma tataḥ sabhām /
ājagmustuṣṭamanaso dānavendrāḥ७० samāgatāḥ७१ / /८५/ /
tasyāṃ praśaste७२ vistīrṇe śātakaumbhe varāsane /
āsasāda mahābāhuḥ sundo dānavasattamaḥ / /८

8.6.87

nisundonyattato bheje hemaratnamayaṃ śubham /
āsasāda tato dhīmān kārtasvaramayaṃ७३ mayaḥ७४

8.6.88

anye ca dānavā bhejurāsanāni tadā७५ mune /
hemaratnavicitrāṇi bhāsvanti ca mahānti ca /

8.6.89

vireje sā sabhā tatra dānavendraiḥ samāgataiḥ /
sabalākaistaḍitvadbhiḥ pralaye dyaurivāmbudaiḥ७६ /

8.6.8.60.90

athonnāmya śiro ratnamarīcipariveṣavat /
sundo vacanamāhetthamammodarucirasvanaḥ७७ /

8.6.92

dānavendrāḥ kariṣyāmi sarveṣāmaśrumārjanam /
vijitya daivataiḥ sārddhamindramāhavamūrdhani //९१ / /
prayāma७८ daṃśitāḥ sarve sajjībhavata७९ dānavāḥ /
trailokyavijayaṃ kartumudyatāyudhapāṇayaḥ /

8.6.76

६७ varalābhaṃ
(?)
/ ६८ keśirugro
-
gha / ६९ śaṃkhaḥ
-
gha
.
/ ७० dānavendra
-
gha
.
/ ७१ samāgatāṃ
-
gha
.
/ ७२ trayaste
-
ka
.
kha
.
/ ७३ kārtasvaramaye
-
ka
,
/ ७४ śubham
-
gha
.
/ ७५ tato
-
kha
.

8.6.77

dyaurivāmbare
-
kha
.

8.6.345

..
nisvanaṃ punaḥ
-
gha / ७८ prayāmo
-
gha
.
७९ sajjā bhavata
-
gha
.

8.6.80

tasya tadvacanaṃ śrutvā prabhuḥ prāhāsureśvaram

8.6.93

yajñairvrataistapobhiśca८१ niyamaiścāsuradviṣaḥ८२

8.6.94

āpyāyayanti saṃrabdhāḥ śaśvadvarṇāśramā bhuvi /
tāneva prathamaṃ hatvā tato jeṣyāma devatāḥ

8.6.95

tasya tadvacanaṃ śrutvā prāhurdānavasattamāḥ /
āyatiṃ prathamaṃ hatvā vijeṣyāmastatomarān

8.6.96

athovāca tadā८३ dhundhurmeghadundubhinisvanaḥ /
rājānugāmī lokoyamapāpo badhyate katham

8.6.97

asmatto daivatai rājyaṃ lokaṃ hatvā purā hatam /
vikrameṇaiva nirjitya daityarājyaṃ surairhṛtam

8.6.85

tathā८४ tebhyo vayamapi protthitadhvajasaṃkule

8.6.98

āneṣyāmo raṇe jitvā śriyamāvignalocanām

8.6.99

apakāre sati same svabhāvena manasvinām /
tejo vijṛmbhate dīptaṃ śaktimatsveva sarvadā

8.6.0

atha dhundhorvacaḥ śrutvā muro murajanisvanaḥ /
uccairutkṣipya mūrdhānaṃ provāca prahasanniva // 8.60.१०

8.6.01

purābhavan८६ mahātmāno८७ dānavendrā mahābalāḥ /
hiraṇyakaśipurvṛtraḥ prahlādo namucirbaliḥ / /१

8.6.02

koṭiśo dānavāścānye mahāsatvā mahābalāḥ /
yaiḥ kṛtā prasabhaṃ lakṣmīḥ svavakṣaḥsthalavāsinī //१

8.6.04

alpāvaśeṣairadhunā८८ yuṣmābhirasurottamāḥ /
kathamānīyate rājyaṃ surānnirjitya saṃyuge / /१ ०३/ /
iṣṭārthasādhakenāśu deśakālāvirodhinā /
upāyena parīpsadhvaṃ rājyamanyena kenacit // १

8.6.05

etachrutvā tadā vākyamaṃśumālī८९ mahāsuraḥ /
provāca madhuraṃ ślakṣṇamarthānugamidaṃ vacaḥ / /१

8.6.82

८० prāhāsureśvaraḥ
-
gha
.
/ ८१ yajñavratatapobhiśca
-
ka
.
gha
.

8.6.86

yamaiścāsuravidviṣaḥ
-
gha
.
/ ८३ tato
-
ka
.
gha
.
/ ८८ atha
-
gha
.
/ ८५ procchritadhvajasaṃkule
-
gha
.

8.6.87

.
bhūvan
-
ka
.
kha
.

8.6.88

mahotsāho
-
gha
.

8.6.89

svalpāvaśeṣairadhunā
-
gha
.

8.6.346

..
.
maṃśumānsa
-
gha
.

8.6.6

sāparādhā balīyāṃso baddhavairāśca dānavaiḥ /
jayinaḥ śrīmadonmattāḥ sāma deveṣvanarthakam / /१ ०

8.6.09

sureṣu mānasī siddhirvibhutā bhuvanatraye /
aṇimādyairguṇairyogasteṣu dānamapārthakam / / १ ०७/ /
ekārthā nārthinaḥ९० sarve saṃhatāścāsuradviṣaḥ /
na te bhedayituṃ śakyā dānaiste dānavottamāḥ९१ / /१ ०८/ /
mantraprabhāvaśaktibhyā९२ mutsāhena pareṇa ca /
saṃpannāḥ sarvathā devā na yuddhaṃ taiḥ saheṣyate / / १

8.6.10

yukto dānavamukhyānāṃ hīna९३ sandhiḥ suraissaha /
sthānavṛddhiṃ parīpsūnāṃ kṣīṇānāmadhunā bhṛśam / /8.60.१

8.6.12

athāha tejasā svena tejāṃsi suravidviṣām /
abhibhūya sadasyuccairaṃśumānaṃśumāniva / /१ ११ / /
praṇāmapūrvaḥ kriyate hīnasandhiḥ kurājabhiḥ /
na cakrurdānavāḥ pūrvaṃ kurvate na ca sāṃpratam / / १

8.6.14

śirāṃsi dānavendrāṇāṃ kathaṃ yāsyanti namratām /
sumeroriva śṛṅgāṇi bhānumantyucchritāni ca //११३ / /
ādāsyāmotha vā rājyaṃ devānnirjitya saṃyuge /
prāpsyāmo vā९४ gatiṃ puṇyāṃ nihatāḥ samaremaraiḥ९५ //१

8.6.98

itthamaṃśumataḥ śrutvā vākyaṃ vākyārthakovidaḥ /
gambhīramarthavat prāha mahiṣo vadatāṃ varaḥ / /१ १ ५/ /
viditaṃ vaḥ samastānāṃ९६ pūrvajā९७ bhavatāṃ yathā /
hatā dānavaśārdūlā vikramaikarasāḥ suraiḥ // ११ ६/ /
tadalaṃ dānavaśreṣṭhā vṛttyā vognipataṅgayoḥ

8.6.17

sandhāya daivataissārdha vṛttiṃ kurmaḥ svakarmabhiḥ //१

8.6.94

९० dhanvinaḥ
-
gha
.
/ ९१ dānavairdānavottamāḥ
-
gha
.
/ ९२ śaktyā ca
-
gha
.
/ ९३ hīnaḥ
-
gha
.

8.6.98

.. .
dya
-
gha
.
/ ९५ śaraiḥ
-
gha / ९६ sahasthānāṃ
-
gha
.
/ ९७ pūrvāṇāṃ
-
gha
.

8.6.347

...
vat
-
gha
.

8.6.99

jyāyobhirdānavā devai randhravyasanavarjitaiḥ

8.6.18

vigraheṇa kathaṃ siddhimicchatha srastaśaktayaḥ / / १

8.6.8.60.120

guṇātiśayayuktānāṃ yānamabhyuccaye sati /
mantrotsāhaprabhāvāṇāmavāptau१०० deśakālayoḥ // ११ ९/ /
atha saṃbhūya yānena manyadhve१०१ siddhimātmanaḥ /
daṃśitāḥ samare yattāḥ१०२ sametā yakṣarākṣasaiḥ /

8.6.22

rakṣāṃsi hutaśeṣāṇi jvalane śaktisūnunā /
śritāni daivatānyeva bhītānyabalavanti ca //१ २१ / /
āyattā sarvadā yakṣāḥ kuberesurasattamāḥ /
sa cāpi suramukhyānāṃ kurute kāryamudyataḥ // १

8.6.105

anyatra daityaśatrubhyo bhuvaneṣu balīyasaḥ /
abhāvādasuraśreṣṭhā dvaidhībhāvo na vidyate // १२३ / /
mahiṣe sadasi svasthamityuktavati dānave /
vispaṣṭamarthavadvākyaṃ drumaḥ prāha mahāsuraḥ / / १ २४/ /
samare nirjitaiḥ१०३ pūrvamasmābhirabalaissaha /
jayinaḥ śaktisaṃpannāḥ saṃdhāsyante kathaṃ surāḥ / /१२५/ /
saṃvidhāyāśu१०४ durgāṇi parvatānudakāni ca

8.6.226

vijaye satataṃ yuktā vigṛhyāsanamāsmahe

8.6.99

nāśayantaḥ sadā yajñān vratāni niyamāṃstathā /
varṇāśramāṃśca१०६ lokesmin jighāṃsantaḥ samantataḥ / / १ २७/ /
tato lokavināśena vicchinne१०७ satkriyāpathe /
viditvāpacitān devānabhiyāsyāma daṃśitāḥ / /१ २८/ /
atha te tasya vacanaṃ sarva evānumenire /
āsannamṛtyavopathyamannaṃ१०८ prāṇabhṛto१०९ yathā // १ २९/ /
uttasthurlokanāśāya matiṃ kṛtvāmaradviṣaḥ /
udanvanta ivodvelāḥ pralaye mārutākulāḥ // 8.60.१३० /

8.6.100

...
rantarvyasanavarjitaiḥ
-
gha
.

8.6.109

...
madhāmnā
-
kha
.
/ १०१ manyadhvaṃ
-
ka
.
kha
.
/ १०२ mattāḥ
-
gha
.
/ १०३ nirjitāḥ
-
ka
.
/ १०४ sannidhāyāśu
-
gha
.
/ १०५ pārvatānyudakāni ca
-
ka
,
pārvatānyaudakāni ca
-
gha
.
/ १०६ vanāśramāśca
-
gha
.
/ १०७ vinaṣṭe
-
gha
.
/ १०८ pathyamarthaṃ
-
gha
.

8.6.348

prāṇaharaṃ
-
gha
.

8.6.110

jalada iva sunīlaḥ pīnavṛttonnatāṅgo

8.6.2

himakarakaraśubhrāṃ hārayaṣṭiṃ dadhānaḥ /
udapatadatha sundastvāsanāt svāttadānīṃ
jaladhiriva vighūrṇan phenamālī yugānte / /१ ३१ / /
tadanu tadanujombuvāhanīlaḥ parighabhujaḥ pṛthuraktadīrghanetraḥ /
ajahadavimanāḥ svamāsanāntaṃ pratibhayakṛd dviṣatāṃ tadā nisundaḥ / / १३

iti skandapurāṇe daityodyogo nāma ṣaṣṭitamodhyāyaḥ

Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc